Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gematigd handvest is ook in belang van Hamas zelf

home

Sybilla Claus

Israëlische soldaten herdenken omgekomen militairen op een begraafplaats in Jeruzalem. Gisteren was in Israël een herdenkingsdag voor door terreur omgekomen militairen. © EPA

Dertig jaar na zijn oprichting wil de Palestijnse islamitische verzetsbeweging Hamas een gematigder koers varen.

Een afleidingsmanoeuvre noemt de Israëlische premier Netanyahu het nieuwe handvest van Hamas. "Ze willen Israël nog steeds vernietigen", zei hij op de avond dat Hamas zijn nieuwe handvest wereldkundig maakte. Misschien niet toevallig op de dag dat Israël zijn stichting vierde.

Lees verder na de advertentie

Al maanden circuleerden speculaties over de inhoud van het nieuwe Hamas-manifest dat jaren van intern debat heeft gekost. De grootste wijziging is dat het de oprichting van een Palestijnse staat nastreeft bínnen de grenzen van 1967. Ofwel: het zou niet langer uit zijn op de vernietiging van Israël. Tegelijk wordt de staat Israël in het nieuwe handvest niet officieel erkend. Dat is ongetwijfeld een poging om zowel radicalen als gematigden binnen de beweging te verzoenen met de tekst.

Het doel van de beweging is niet langer verdelging van het 'we­reld-jo­den­dom'

Het manifest is minder religieus en meer nationalistisch. Sprak de oude (geschreven in 1988, tijdens de eerste Palestijnse opstand) over de strijd van de islam tegen het jodendom - nu wordt het zionisme dat Palestijnen van hun rechten beroofde als de vijand aangemerkt. Het doel van de beweging is niet langer verdelging van het 'wereld-jodendom'. Daarmee neemt het afstand van het antisemitisme dat het altijd makkelijk doelwit van kritiek maakte. Religieuze minderheden (christenen) worden nu erkend als onderdeel van de Palestijnse samenleving.

Moslimbroederschap

Ook verklaart Hamas zich onafhankelijk van de islamistische organisatie waar zij uit voortkwam: de moslimbroederschap. Die wordt door Egypte en de Golfstaten gezien als terreurgroep. Hamas hoopt zo ongetwijfeld de diplomatieke en financiële banden met deze landen aan te halen. Deze scheiding is waarschijnlijk zelfs door hen afgedwongen, want de Hamas-regering is Gaza verkeert in grote geldnood. De nieuwe verhoudingen in het Midden-Oosten vragen aanpassing om te kunnen overleven.

Tenslotte erkent Hamas nu ook andere strijdmethoden dan alleen geweld, zoals geweldloze protestacties die inmiddels op de Westelijke Jordaanoever heel gebruikelijk zijn. Daarmee komt het meer op één lijn met Fatah, die andere grote Palestijnse beweging waarmee het al jaren in regelrechte vijandschap verkeert. Misschien is het handvest zelfs een voorbode voor verzoening, in een poging van Hamas een grotere rol te spelen.

De nieuwe verhoudingen in het Midden-Oosten vragen aanpassing om te kunnen overleven

De vraag is waarom Hamas juist nu het nieuwe handvest presenteert. Een van de redenen: een nieuw vredesinitiatief lijkt in de lucht te hangen. De Amerikaanse president Trump ontvangt deze week de Palestijnse president Abbas (Fatah). Eind mei komt Trump naar Israël. Hij spreekt over een alomvattend vredesplan, waarvan behalve Israël en de Palestijnen ook de Arabische staten deel gaan uitmaken.

Weinigen weten wat Trump precies in petto heeft, maar het is voor Hamas geen slecht moment om het nieuwe, gematigde manifest wereldkundig te maken, wil het in de toekomst nog een rol spelen.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Het doel van de beweging is niet langer verdelging van het 'we­reld-jo­den­dom'

De nieuwe verhoudingen in het Midden-Oosten vragen aanpassing om te kunnen overleven