Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Geldt bij gevaar voor zelfdoding de geheimhoudingsplicht of de zorgplicht?

Home

Marco Visser

Randy Knol, de vader van Ximena Knol - een 19-jarig meisje dat overleed door het zelfmoordpoeder. © Koen Verheijden

De ouders van de 19-jarige Ximena Knol, die eerder dit jaar door zelfdoding om het leven kwam, hebben donderdag aangifte gedaan tegen de therapeute die haar behandelde. Zij verwijten de behandelaar dood door schuld. Onder meer omdat ze de geheimhoudingsplicht zwaarder liet wegen dan de zorgplicht.

De therapeute was nalatig, vinden de ouders. Dat maken zij op uit het e-mailverkeer dat zij na de dood van hun dochter inzagen. Zij lazen dat het almaar slechter ging met Ximena. De ouders wisten dat niet, omdat de therapeute op verzoek van Ximena niets vertelde. 

Lees verder na de advertentie

Daarmee heeft de behandelaar de richtlijn rond suïcidegedrag genegeerd, zegt de vader van Ximena, Randy Knol. “In de richtlijn staat dat het belangrijk is de sociale omgeving te mobiliseren. Dat is niet gebeurd. Sterker, in december belde de psycholoog mij op. Per ongeluk, ze dacht dat ze Ximena kreeg. Ik zei toen: Goh, het gaat beter met haar. Ze is zo vrolijk. ‘Ja’, zei de therapeute, ‘het gaat fantastisch. De therapie slaat goed aan’. Maar als ik nu het e-mailverkeer lees, zie ik een grote wanhoopsschreeuw.”

De richtlijn van onder andere het Nederlands Instituut voor Psychologen (Nip) benadrukt het belang van familie en vrienden bij de behandeling. Een verplichting om hen bij de behandeling te betrekken is er niet. De afweging is aan de hulpverlener zelf. 

Zorgplicht weegt zwaarder

Ad Kerkhof vindt dat bij suïcide de zorgplicht zwaarder weegt dan de geheimhoudingsplicht. Kerkhof is hoogleraar klinische psychologie, psychopathologie en suïcidepreventie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. “Al is iemand 18, 19 of 20, ik vind dat je altijd de ouders erbij moet betrekken”, zegt hij. Als een jongere suïcidaal is en vraagt: ‘Ik wil niet dat je mijn ouders erbij betrekt, ik wijs je op je geheimhoudingsplicht’, dan moet je zijn verzoek niet honoreren. Dan zeg ik: een goede behandeling kan niet zonder je ouders. Dus je mag kiezen, of jij zegt het, of ik.”

Ze wilde ons niet tot last zijn

Randy Knol, vader Ximena

De therapeute tegen wie nu aangifte is gedaan, heeft de ouders niet ingelicht omdat Ximena dat niet wilde. “Ze wilde ons niet tot last zijn”, zegt vader Knol. Die gedachten spelen vaker bij jongeren die een einde aan hun leven willen maken. Een ‘waanachtige beleving’, noemt Kerkhof dat. “Als je bij suïcidaliteit meegaat in de wens van geheimhouding, ga je mee in de ziekte van de patiënt.”

Dossier

De therapeute houdt nog altijd vast aan de geheimhoudingsplicht, ook na de dood van Ximena. Dat ergert vader Knol, want hij wil het dossier van zijn dochter inzien. In de laatste e-mail van Ximena aan de therapeut had de 19-jarige aangegeven dat haar ouders alles mochten weten ‘omdat het nu niet meer uitmaakt’. De therapeut ziet in deze laatste mail geen toestemming om het dossier vrij te geven voor de ouders.

Als je dan de boodschap krijgt: we gaan praten over Le­vens­ein­de­kli­niek, dan zeg je eigenlijk dat je inderdaad onbehandelbaar bent

Randy Knol, vader Ximena

Een andere reden waarom de ouders van Ximena naar de rechter stappen, is de reactie op een mail waarin Ximena aankondigt uit het leven te willen stappen. De therapeut antwoordt dat het wellicht ‘goed is eens te praten over de Levenseindekliniek’. “Ximena dacht al dat ze onbehandelbaar was”, zegt vader Knol. “Als je dan de boodschap krijgt: we gaan praten over Levenseindekliniek, dan zeg je eigenlijk dat je inderdaad onbehandelbaar bent.”

Uitbehandeld 

Volgens Ad Kerkhof betekent de verwijzing naar de Levenseindekliniek niet per se dat de therapeute vindt dat Ximena uitbehandeld was. “Het kan zijn dat de therapeut zegt: ‘Ik denk niet dat je uitbehandeld bent, maar als jij daar anders over denkt, laat dan iemand van de Levenseindekliniek daar naar kijken'. Ik heb ook weleens een patiënt gehad die dacht dat hij was uitbehandeld. Ik stelde hem voor om naar de Levenseindekliniek te gaan. Laat hen maar beoordelen of je uitbehandeld bent, zei ik. Je zult zien dat ze je niet meenemen in hun programma. Dan heeft het noemen van de Levenseindekliniek een therapeutisch doel. Ik weet niet of dat in het geval van Ximena is gebeurd.”

Praten over zelfdoding kan bij hulp- en preventielijn ‘Zelfmoord? Praat erover’. Telefoonnummer 0900-0113 of www.113.nl

Lees ook:

De ouders van Ximena (19) blijven strijden voor gerechtigheid: ‘Onze dochter had geen voltooid leven’

De ouders van de 19-jarige Ximena, die zelfmoord pleegde, houden de organisatie die een poeder voor het levenseinde propageerde verantwoordelijk voor haar dood.

Ximena (19) kon dat zelfdodingsmiddel wel erg makkelijk kopen

Op 22 februari nam Ximena Knol een ‘zelfdodingspoeder’ in waarover sinds september op internet wordt bericht. Vader Randy en moeder Caroline verbazen zich erover hoe makkelijk hun dochter aan het middel kon komen. ‘We willen hierover de discussie aanzwengelen.’

Deel dit artikel

Ze wilde ons niet tot last zijn

Randy Knol, vader Ximena

Als je dan de boodschap krijgt: we gaan praten over Le­vens­ein­de­kli­niek, dan zeg je eigenlijk dat je inderdaad onbehandelbaar bent

Randy Knol, vader Ximena