Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Geen mens maar wel een rechtspersoon

Home

BAS DEN HOND

Proces over gekooide chimpansees New York

BOSTON - Chimpansee Tommy zit volgens de eigenaar 'in een ruime kooi met een massa speelgoed'. Volgens Steven Wise en zijn organisatie 'Project voor niet-mensen-rechten' zit hij 'in een cel in een schuur op een terrein voor tweedehands stacaravans' en is zijn leven alleen daardoor al een hel.

Voor rechtbanken in New York wordt deze week namens Tommy en drie soortgenoten het recht op bewegingsvrijheid opgeëist. Wise doet daarbij geen beroep op wetten tegen dierenmishandeling, maar op een eeuwenoude regel uit het Engelse recht, het 'habeas corpus'. Dat zegt dat als iemand gevangen wordt gehouden, hij aan een rechter moet worden voorgeleid. Met andere woorden: Wise eist voor de chimpansees het recht op als persoon te worden gezien. Behalve op de Balearen, de Spaanse eilandenprovincie, is dat nog nergens in de wereld gebeurd.

Wise streeft dat doel al jaren na. Hij begon als letselschadeadvocaat, maar werd onder andere door de Australische filosoof Peter Singer, die in 1975 het boek 'Animal Liberation' schreef, geïnspireerd om zich te verdiepen in de rechten van dieren. Hij geeft daar ook les over aan een aantal universiteiten in de VS.

Hoe slecht chimpansees het bij hun eigenaren kunnen hebben, ondervond Wise tijdens zijn zoektocht naar geschikte slachtoffers. Elke Amerikaanse deelstaat heeft weer andere wetten over hoe er met dieren moet worden omgegaan. New York leek veelbelovend. Daar waren chimpansees die wel een verbetering in hun levensomstandigheden konden gebruiken.

Vorig jaar maart, vertelde Wise aan de Britse krant The Guardian, had hij twee chimpansees uitgekozen. "Een maand later ging ik kijken hoe ze het maakten en een ervan was dood. In september kwamen we weer, en kregen we te horen dat de ander ook dood was. Toen gingen we ons echt zorgen maken en besloten we rechtszaken aan te spannen namens alle nog levende chimpansees in de staat New York."

Behalve Tommy gaat het om een chimpansee in privébezit en twee in een universitair laboratorium voor bewegingsonderzoek.

In de maandag ingediende petitie voor Tommy, die gesteund wordt door een aantal primatenonderzoekers, gebruikt Wise grote woorden: zijn cliënt is als chimpansee intelligent, bewust van zichzelf en van verleden en toekomst, maar heeft niets te vertellen over wat er met hem gebeurt. Hij is, met andere woorden, een slaaf, voor de wet niet meer dan een ding.

Wise daagt de rechters uit een soortgelijk oordeel te vellen als het historische vonnis dat Lord Mansfield in 1772 in Londen velde in het geval van de slaaf James Somersett. Die was door zijn eigenaar uit Boston meegenomen naar Engeland, maar daar ontsnapt. Alleen al door de zaak te behandelen, erkende Mansfield hem als persoon en vervolgens liet hij hem ook in vrijheid stellen.

Totale vrijheid voor Tommy en de andere chimpansees gaat te ver, erkent Wise in zijn petitie. Hij heeft plaatsen geregeld in een opvangcentrum in de staat New York waar ze de ruimte krijgen zo natuurlijk mogelijk te leven. En er is geld om hen daar tot hun dood te verzorgen.

Wise vraagt niet om behandeling van een mensaap als een mens, maar als een 'rechtspersoon'. Net zoals een bedrijf wel contracten kan afsluiten maar niet kan trouwen, hoef je een chimpansee nog geen stemrecht te geven als je erkent dat hij recht heeft op bewegingsvrijheid. Wise denkt dat de rechter er niet onderuit kan. Want het parlement van de staat New York heeft eerder een wet aangenomen die het mogelijk maakt vermogen opzij te zetten voor huisdieren. Als dieren geld kunnen erven, redeneert Wise, dan kunnen ze ook sommige andere rechten toegekend krijgen.

Dat apen geen mensen zijn, zegt hij met Peter Singer, is nog geen reden om ze dat te weigeren.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie