Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Geen gas meer uit Groningen: overleeft de Nam dat wel?

Home

Jan Kleinneijenhuis

Nam, locatie Kooipolder bij Froombosch. © Kees van de Veen

De Nam heeft enorme financiële verplichtingen, maar ziet de kas opdrogen nu de gaswinning stilaan stopt.

"Ik denk niet dat de vlag daar uit kan", zei minister Wiebes met gevoel voor understatement toen hem werd gevraagd hoe de Nam dacht over zijn besluit om versneld te stoppen met gaswinning in Groningen. De Nam liet het bij een korte reactie - 'Nam treft in haar bedrijfsvoering voorbereidingen voor lagere productie in de komende gasjaren' - en hield haar kruit verder droog.

Lees verder na de advertentie

Toch zal Wiebes' beslissing de Nam, in handen van Shell en ExxonMobil, hard raken. In januari, toen bekend werd dat Shell zijn aansprakelijkheid voor haar dochter had ingetrokken, rezen al twijfels of de Nam aan haar verplichtingen kon voldoen. Shell-directeur Marjan van Loon noemde de financiële positie van de Nam 'robuust', maar beloofde ook dat 'de rekening naar Shell mag' als de Nam niet kon betalen.

Op basis van het jaarverslag van 2016 ziet het er niet goed uit voor de Nam

Hoe staat de Nam er financieel voor? Het laatste jaarverslag gaat over 2016. Op basis daarvan is een inschatting te maken. Die pakt niet goed uit voor de Nam. Het concern heeft voor zo'n 3 miljard aan bezittingen, maar die bestaan vooral uit gebouwen en installaties. Daarop zal de Nam, nu er hooguit nog een jaar of tien gas wordt geproduceerd, vervroegd moeten afschrijven.

Opruimen

Dan de verplichtingen. Die bestaan vooral uit voorzieningen - boekhoudkundige reserveringen voor toekomstige uitgaven. De grootste post is voor het opruimen van alle installaties en apparatuur die nodig zijn voor de aardgaswinning. De Nam schatte die kosten op 2,2 miljard euro. Het is de vraag of dat genoeg is. Het opruimen moet eerder beginnen dan gedacht en de inschatting was gebaseerd op de verwachting dat de installaties nog lang mee zouden gaan. Daarnaast waarschuwt Energie Beheer Nederland (EBN), het bedrijf dat namens de staat deelneemt in de gaswinning, al langer voor een forse onderschatting van de opruimkosten. Bij eerdere opruimacties vielen de kosten volgens EBN soms 50 tot 75 procent hoger uit dan was geraamd.

Voor vergoeding van bevingschades had de Nam eind 2016 495 miljoen euro gereserveerd. Maar het is nog onduidelijk hoe hoog de claims zijn die het bedrijf kan verwachten - voor herstel, compensatie voor waardedaling van huizen, versteviging van de bebouwde omgeving en vergoedingen voor immateriële schade. Die claims kunnen in de miljarden lopen. Een deel daarvan komt terecht bij de Nam.

Dan de inkomsten. In 2016 boekte de Nam een winst van ruim 500 miljoen euro. Die werd vrijwel geheel uitgekeerd aan Shell en Exxon. Maar in dat jaar werd er 27,6 miljard kuub gewonnen. Wiebes wil op korte termijn naar 12 miljard kuub, en niet veel later naar nul. De Nam wint ook gas uit kleine velden op land en zee, maar de inkomsten daaruit vallen in het niet bij die in Groningen.

Schadeclaim tegen de staat

Een mogelijkheid voor de Nam, hier en daar al gesuggereerd, is een schadeclaim indienen tegen de staat nu een flink deel van de winbare reserves achterblijft in het Groningenveld. Dat is juridisch niet uitgesloten, maar zou zeker voor Shell een publicitaire ramp betekenen. Wiebes liet al weten dat hij geen compensatie wil betalen voor de hoeveelheid gas die in het Groningenveld zal blijven zitten.

Lees hier meer over het besluit van het kabinet om de gaswinning in Groningen terug te brengen tot nul: 'Het kabinet draait de gaskraan definitief dicht.'

En wat gaat die hele operatie, om Nederland van het Groningse gaf af te krijgen, ons eigenlijk kosten? Dat lees je hier: 'Groningen gaat van het gas af, hoe ziet dat kostenplaatje er voor u uit?'

Deel dit artikel

Op basis van het jaarverslag van 2016 ziet het er niet goed uit voor de Nam