Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Geen beeldenstorm a.u.b.

Home

Kijkt Nederland wel eerlijk naar het koloniaal verleden? Dat was zaterdag de vraag aan de lezers, vanwege de kwestie rond de Gouden Koets en het standbeeld van J.P. Coen.

Idealiserend beeld
Heeft iemand al eens echt naar de panelen op de Gouden Koets gekeken? Dat is niet moeilijk. Op www.beeldbank.amsterdam.nl, afbeelding nummer 0000.0000.0001 is de exacte voortekening te zien voor de twee zijpanelen. Wat blijkt? Samen verbeelden ze op allegorische wijze het toenmalige Nederland als welvarend wereldrijk. Op het rechterpaneel troont de Nederlandse Maagd in gezelschap van onder meer vrouwe Justitia en de godin Minerva. Blanke mannen, vrouwen en kinderen bieden haar de producten aan van handel, landbouw en industrie. Deze personages symboliseren de Hollandse welvaart, en de meesten zijn, zoals dat gaat in de wereld van de allegorie, heel of halfnaakt.

Op het linkerpaneel ontvangt dezelfde Nederlandse Maagd de producten van Oost- en West-Indië. Ook hier zijn de allegorische schenkers voor een deel naakt of halfnaakt. Maar ze zijn uitgebeeld als trotse, vrije mensen. Van knechtschap is niets te zien, laat staan van slavernij. Ook is er geen enkele verwijzing te vinden naar het koningshuis. De allegorie geeft dus bepaald geen realistisch maar een idealiserend beeld van de toenmalige werkelijkheid. Maar in hoeverre is dit 'fout'?

Boudewijn Bakker oud-hoofdconservator Stadsarchief Amsterdam

Onderzoek het verleden goed
Het is onzinnig om te proberen de geschiedenis te verdonkeremanen. Wat gebeurd is, is gebeurd en vormt een onvervreemdbaar deel van de geschiedenis. Standbeelden verwijderen en gouden koetsen verbouwen lossen de schaamte over het verleden niet op. Bovendien moeten we de geschiedenis plaatsen tegen de achtergrond van haar tijd. Dat gebeurt met de jongste geschiedenis over een paar honderd jaar ook. Wat wel nodig is, is gruwelijke gebeurtenissen uit het verleden goed onderzoeken, en met de kennis van nu proberen iets te repareren. Bijvoorbeeld door te ijveren voor effectieve ontwikkelingshulp. Dat is productiever dan klagen over de wandaden van onze voorouders en daarvoor excuses aanbieden.

Henk Slechte Schiedam

Tijdsbeeld
Iedere tijd kijkt op een eigen wijze naar het verleden. Een standbeeld of een afbeelding verwijderen uit ons hedendaagse zicht is dus hetzelfde als de geschiedenis wijzigen en dat kan niet. Hoe graag we dat ook willen.

De Gouden Koets was een huldeblijk van de Amsterdamse Jordaan aan koningin Wilhelmina ter gelegenheid van haar inhuldiging in 1898. De slavernij was 35 jaar daarvoor afgeschaft. Het gewraakte paneel toont de bevolking van de toenmalige Nederlandse koloniën zoals de kunstenaar zich die toen voorstelde.

Een tijdsbeeld dus, net als het beeld van Jan Pietersz. Coen. Als wij dat nodig vinden, kunnen we het aanvullen of verbeteren. Maar geen tweede beeldenstorm a.u.b.

Evert Klijn Arnhem

Deel dit artikel