Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Geen auto en koophuis scheelt heel wat gedoe

Home

MONIC SLINGERLAND

Materialisme - Het was een hele stap om allebei ontslag te nemen bij de bank. Nu werkt Helen Toxopeus met financieel specialisten aan een duurzame economie en heeft haar man Floris een hardloopschool. 'Ik ben een kuddedier dat iets nieuws wil.'

Helen Toxopeus, econoom, had tot een paar jaar geleden een goede baan bij de bank, net als haar man Floris Valkema. Ze waren het studentenbestaan ontgroeid en stonden op het punt een mooi huis te kopen. Om hen heen zagen ze hun vrienden dat doen. Maar Helen en Floris kozen anders. Met hun twee kleine kinderen huren ze nu een beganegrondetage in Amsterdam. In de straat staan de auto's bumper aan bumper geparkeerd. Zij hebben geen auto meer. In de gang staan wel twee autostoeltjes.

Lijkt me nogal een gedoe.

"Dat is het soms ook wel. Maar we hebben verschillende mogelijkheden. Een abonnement op Greenwheels, en we doen Snappcar, dan huur je een auto van mensen in de buurt via een app. En op dit moment kunnen we de auto gebruiken van vrienden die in het buitenland zijn. Die staat in een parkeergarage. Dat is wel tien minuten fietsen. We fietsen veel en nemen de trein."

Waarom zoveel moeite? Als u bij de bank was blijven werken had het er anders uitgezien.

"Misschien. Het voelt ook als een sport om niet veel te hebben. De vraag wat je nu écht nodig hebt, is onderdeel van de duurzame omslag. Wat wil je bereiken? Zoveel mogelijk geld of wil je ontwikkeling? Als je geld en bezit als middel ziet kom je tot de conclusie dat het wel zo handig is om niet al te veel te hebben. Je ziet weleens mensen hun hele leven werken in een baan waarin ze niet gelukkig zijn en je vraagt je af: wanneer ga je beginnen met leven?"

Wie van jullie tweeën was de eerste die ontslag nam?

"Dat was Floris. Vijf jaar geleden alweer. Hij was altijd al gek op sport, zoals schaatsen en hardlopen. Na zijn ontslag heeft hij eerst wat erbij gewerkt en vervolgens zijn eigen activiteiten ontwikkeld. Nu heeft hij zijn eigen hardloopschool."

Hoe reageerde u op zijn plan om ontslag te nemen?

"Toen Floris zijn baan opzegde was dat een hele stap, ook voor ons samen. Hij was beleggingsadviseur, maar wilde liever mensen op een andere, meer maatschappelijke manier helpen. Gezien zijn voorliefde voor sport lag het voor de hand dat hij daar iets mee ging doen.

"Ik gunde het hem volledig, maar vond het ook spannend. Net in die tijd moesten we het huis uit dat we hier in Amsterdam tijdelijk huurden van kennissen die in New York zaten. Ik heb wel gemopperd in die tijd, dat we op mijn inkomen waren aangewezen en waar we toch moesten gaan wonen. We zagen om ons heen onze vrienden huizen kopen, iedereen had net een baan. Ik ben gevoelig voor wat er bij de mensen om mij heen gebeurt. Je ziet wat er kan, en dat wil je eigenlijk ook. Het lag voor de hand dat ook wij een huis zouden kopen.

"Ik vond het wel heel stoer van Floris dat hij zijn baan bij de bank opzegde. Hij was bereid om in het ergste geval ergens koffie te schenken. Hij is er het type niet voor om thuis te zitten. Toen Floris nog bij de bank werkte had hij een Volvo Amazone, zo'n klassieke. Die heeft hij verkocht toen hij ontslag nam. Dus toen hadden we geen auto meer. Ook nog geen kinderen trouwens. Zijn besluit heeft mij geïnspireerd om later ook ontslag te nemen."

Was u dan zo ontevreden bij de bank?

"Dat niet. Ik had fijne collega's en zat bij de afdeling radicale innovatie, wat goed bij mij paste. Ik heb wel iets van een wereldverbeteraar in me. Altijd gehad. Mijn vader was diplomaat bij het ministerie van landbouw. Ik ben in Egypte geboren en heb daarna, met steeds tussenpozen in Nederland, in Thailand, Indonesië en ook kort in Japan gewoond.

"Ik herinner me dat ik een jaar of zes was en we met de auto door Jakarta reden, en ik mijn ouders vroeg waarom er kinderen in kartonnen dozen lagen. Mijn ouders gaven als antwoord dat dat was omdat die kinderen arm waren. Ik vroeg toen waarom dat was. Dat was omdat ze geen geld hadden, en toen vroeg ik waarom dát dan was. Kennelijk was ik er toen al mee bezig.

"Mijn keuze om economie te studeren had daar wel mee te maken, net als het feit dat ik bij deze innovatieafdeling kwam. Ik wilde niet alleen mezelf bewijzen, maar ook de wereld verbeteren via het financieel-economische systeem. Ik heb bij ABN Amro crowdfunding geïntroduceerd, als een middel om startende ondernemers aan geld te helpen. Toen het tijd werd om aan iets nieuws te beginnen, heb ik een sabbatical genomen om goed na te denken.

"In die tijd werd ik dertig. Dertig, hoog tijd om mijn eigen plannen te maken, bedacht ik me toen in een soort schrik. Het was eng, het besluit om ontslag te nemen, omdat Floris ook ondernemer was. Ik weet van mezelf dat ik, net als iedereen denk ik, van zekerheid hou. We wilden graag kinderen en ik had het vermoeden dat ik als ik eenmaal zwanger was niet meer voor zo'n besluit zou durven kiezen. Om mezelf te beschermen tegen risicomijding heb ik ontslag genomen toen we nog met zijn tweeën waren. Ik ben toch een kuddedier dat iets nieuws wil uitproberen."

Helen loopt naar de box waar haar zoontje Bram in ligt. Hij is vier maanden, heeft een indrukwekkende bos haar en een onweerstaanbare glimlach. Met Bram op schoot praat ze verder.

Nu heeft u een boek geschreven over andere vormen van geld: 'Een ander soort geld'. Voor zover ik het begrepen heb is rente een belangrijke factor die ervoor zorgt dat rijken rijker worden en armen armer. Hoe zit dat precies?

"Het boek dat ik heb geschreven gaat over de Social Trade Organisation. Zij zetten geldsystemen op die zonder rente werken. Zo is er in Bristol een succesvolle regionale munt geïmplementeerd en ook in Sardinië. De basisgedachte is dat dit soort geld erop gericht is om de gemeenschap, het mkb te ondersteunen, niet om geldscheppers of geldeigenaren rijk te maken. Ik heb geleerd dat banken geldscheppende instellingen zijn, met hun invloed sturend in de economie. In het denken over geld komt nu een kentering. Geld is, kort gezegd, een manier om schuld uit te drukken. Een schuld die nog moet worden ingelost. Die verwachting, dat mensen in de toekomst iets terug gaan doen voor die schuld, geeft geld zijn waarde.

"Geld is ook ruilmiddel en rekeneenheid, maar het heeft meer en meer de betekenis gekregen van een middel om meer geld te creëren. Daardoor is er meer geld in de speculatieve sector gekomen dan in de reële economie. We moeten door het geld heen kijken om te zien hoe het werkt en waar het is misgegaan. Het is tegenstrijdig. We denken in geld, maar wat we eigenlijk willen is een kwaliteit van leven, vrijheid.

"Toen ik bij de bank werkte, Floris al ontslag had genomen en we naar onze toekomst keken, leek het alsof er geen keuze was. Maar die was er wel. Ik heb ervoor gekozen uit dat systeem te gaan waarin ik vastliep. Dat was niet gemakkelijk, al zitten er ook voordelen aan hoor. Het is ook minder gedoe, zonder hypotheek en zonder auto. Je hoeft niet voor onderhoud naar de garage, dat soort dingen, maar ik sluit niet uit dat we daar ooit weer een andere beslissing in nemen. Ik denk tegelijk ook dat we het later vreemd zullen vinden als je vertelt dat er zoveel auto's in de straat staan die echt niet de hele tijd gebruikt worden. Werken aan duurzaamheid betekent ook dat je dingen efficiënter aanpakt."

Samen met Herman Wijffels denkt u na over duurzame economie. Waar zijn jullie mee bezig?

"Uitgangspunt is dat we een financiële sector willen vormgeven die ondersteunend is aan duurzaamheid. Dat betekent iets doen aan klimaatverandering, aan verschillen in rijkdom en armoede, zorgen dat mensen zichzelf kunnen ontwikkelen. Als je zorgt dat geld weer een middel wordt in plaats van een doel, en we slimmer omgaan met ecologische en sociale risico's, werk je ook aan die tikkende tijdbom van het klimaat en geef je mensen die nu niet aan de bak komen meer kansen. Ik ben daar hoopvol over, ja. Mensen zijn op meer uit dan alleen materieel gewin. Er ontstaan veel vernieuwingen in de financiële sector, vaak buiten banken, zoals crowdfunding, kredietunies en ander soort geldsystemen. Ik onderzoek of die tot meer duurzaamheid kunnen leiden."

Waar bent u, tussen Kerst en Oud en Nieuw?

"Dan zijn we in Drenthe, in het huis van mijn opa."

Niet echt een glamourvakantie.

"Nee, onze laatste glamourvakantie was een paar jaar geleden, toen ik mijn sabbatical had en inderdaad nog bij de bank werkte. Drenthe is prima."

Lees verder na de advertentie

Wie is Helen Toxopeus

Helen Toxopeus gelooft erin: de wereld verbeteren via een ander gebruik van geld. Met Herman Wijffels en andere financieel specialisten werkt ze in denktanks aan een duurzame economie. Als kind raakte ze in Indonesië en Thailand gefascineerd door de vraag waarom er rijke en arme kinderen zijn. Na een stage over microkrediet in Ecuador ging ze in 2006 bij ABN Amro werken bij de afdeling innovatie. Daar initieerde ze crowdfunding als middel om kleine, duurzame projecten gefinancierd te krijgen. Werken bij een grote bank bleek een trage weg om de nieuwe economie vorm te geven, en ze nam ontslag. Sindsdien komen ze rond van een bescheiden inkomen. Toxopeus was betrokken bij een theaterproductie van Dette Glashouwer: 'Geld en genoeg'. Nu promoveert ze op duurzame vernieuwing in de financiële wereld. Helen Toxopeus woont met man, baby en peuter in Amsterdam.

Deel dit artikel