Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Geeft de bodycam de agent zijn gezag terug?

Home

KRISTEL VAN TEEFFELEN en REDACTIE BINNENLAND

filmen | Agenten krijgen een cameraatje op hun kleding. Zorgt dat voor meer veiligheid, of juist voor extra wantrouwen?

Na een jarenlange discussie over het gebruik van bodycams door agenten, heeft de politie de knoop doorgehakt: de kleine camera's die agenten op hun kleding dragen, gaan landelijk ingezet worden.


Dat de politie dat nu aankondigt, is geen toeval. Aanleiding is het geweld tijdens de afgelopen oudejaarsnacht en de discussie het afgelopen jaar over etnisch profileren. Gaan de kleine camera's agenten meer gezag geven?


Buitenlandse ervaring


Hoewel de politie hoopt dat zij aan het einde van dit jaar alle belangrijke vragen rond het nut van de camera's kunnen beantwoorden, is de landelijke uitrol niet gebaseerd op een duidelijk doel. Iets wat Tjerk Timan, onderzoeker aan de Universiteit van Tilburg, enigszins verbaast. "Als je zo'n instrument inzet zonder duidelijke visie, hoe moet je dan de burger uitleggen waarom je hem op straat filmt?"


Dat is precies de reden dat de Franse privacywaakhond het gebruik van bodycams afgelopen jaar een halt toeriep. De camera's zijn een grote inbreuk op de privacy van burgers, terwijl het doel van ordehandhaving dat niet altijd rechtvaardigt. De bodycams kunnen burgers het gevoel geven dat ze in de gaten worden gehouden, zegt Timan. "Dat kan op de burger overkomen als een gebrek aan vertrouwen vanuit de politie."


Transparantie


Maar kan het ook het vertrouwen vergroten? Door beelden van de bodycam vrij te geven, kan het begrip voor de politie groeien, denkt Tom van Ham van Bureau Beke, dat onderzoek doet naar veiligheid en criminaliteit. Vooral als er commotie ontstaat na een politieoptreden, is het daarom nuttig de beelden van de bodycam vrij te geven. Volgens Van Ham gebeurde dat bijvoorbeeld na de rellen in Hoek van Holland in 2009. "De camerabeelden die toen werden vrijgegeven, gaven het publiek een indruk hoe agenten die rellen hadden ervaren."


Gelijk speelveld


Wat daarin meespeelt, is dat er nu regelmatig beelden over de politie verschijnen. Omstanders die een arrestatie filmen met hun mobiele telefoon, bijvoorbeeld. De bodycam kan het weerwoord van de politie daarop zijn, zegt Timan.


Alleen moeten de verwachtingen daarvan volgens hem ook niet te hoog gespannen zijn. Ondanks de technologische ontwikkelingen van de afgelopen jaren is de beeldkwaliteit van de camera's nog lang niet optimaal. Het is schokkerig en er moet bijna altijd in geknipt en geplakt worden.


Minder geweld


De politie denkt dat de inzet van bodycams het veiligheidsgevoel van zowel burgers als agenten kan vergroten. Zo kunnen de opnamen gebruikt worden bij de afhandeling van klachten tegen een agent. Maar ook burgers zouden zich, als ze zich ervan bewust zijn dat ze gefilmd worden, gaan inhouden tegen een agent.


Dat klopt, zegt Timan, al zijn er ook onderzoeken waaruit het tegendeel blijkt. Brits-Amerikaanse onderzoekers concludeerden vorig jaar bijvoorbeeld dat agenten met een bodycam juist vaker (verbaal) werden aangevallen. Vooral als een agent besluit halverwege een ruzie de camera aan te zetten, dan lokt dat boze reacties uit.


De vraag is of dat onderzoek één op één naar Nederland te vertalen is. Volgens Timan is de manier waarop agenten en burgers elkaar bejegenen in Nederland anders dan in bijvoorbeeld de Verenigde Staten. "Daar is het gevoel van de burger tégen de politie sterker aanwezig."

Deel dit artikel