Geef mollige medemensen hun gezicht terug

home

Asha ten Broeke

© ANP
Column

Afgelopen woensdag werd ik aangenaam verrast. Het debatprogramma 'Hollandse Zaken' besteedde aandacht aan de stigmatisering van mensen met overgewicht. Dikke mannen en vrouwen deden hun schrijnende verhalen. Operazangeres Wiebke Göetjes vertelde hoe ze geen ijsjes meer eet op straat vanwege de rotopmerkingen, en hoe ze negen van de tien rollen aan zich voorbij ziet gaan omdat ze niet slank is. Veel audities zijn op voorhand verboden voor dikke mensen. Een regisseur die haar bij gebrek aan magere zangeressen toch had aangenomen, had wekenlang in haar oor geroepen dat hij haar wanstaltige voorkomen niet wilde zien. "Voor mij voelt het alsof ze ons willen uitroeien", zei ze. Andere gasten herkenden zich in haar verhaal: de 'grapjes', de discriminatie, de haat, dat hadden zij ook meegemaakt.

Het was bepaald een verfrissend televisiemoment, wat het extra jammer maakt dat vrijwel de gehele aflevering lang op de achtergrond van de televisiestudio stigmatiserende foto's van dikke mensen te zien waren. Vetrollen werden in al hun wiebelige glorie in beeld gebracht, maar waar een hoofd zou moeten zitten, hielden de foto's abrupt op.

Ik denk niet dat de beeldredactie van 'Hollandse Zaken' hier bewust stigmatiseert. Eerder is het hoofdloos afbeelden van dikke mensen een soort gedachteloze standaardkeuze, een reflex waar iedereen aan toegeeft. Afgelopen winter was ik te gast bij 'De Vijfde Dag', en zag ik me op de tv-schermen die het decor vormden ineens letterlijk omringd door dikke mensen zonder gezicht. Een paar weken geleden keek ik met mijn oudste dochter naar het Jeugdjournaal, dat een item had over de Amsterdamse wethouder die ouders die hun kind obees laten worden kindermishandelaars vond. Diverse kinderen leverden commentaar; zij waren allemaal dun. Er waren wel wat beelden van dikke kinderen op straat. Zij waren precies tot aan hun nek aan toe gefilmd.

Stigmatiserend gefotografeerd
Psychologen aan de Yale Rudd Center deden onderzoek naar dit stigmatiserend portretteren van de mollige medemens. Ze analyseerden meer dan vijfhonderd online nieuwsberichten over overgewicht. Bij een meerderheid stond een foto van iemand die te dik was, en die foto was in meer dan 70 procent van de gevallen stigmatiserend: de gefotografeerden waren junkfood aan het eten, ze hingen lui voor de tv of alleen hun vet was in beeld. Dikke mensen hadden 23 keer zoveel kans als dunnerds om hoofdloos afgebeeld te worden. Die beelden werken vetisme in de hand, bleek uit een vervolgonderzoek. Mensen die een nieuwsbericht lazen met zo'n hoofdloze foto erbij, dachten duidelijk negatiever over zwaarlijvigen dan mensen die hetzelfde bericht lazen met bijvoorbeeld een foto van een obees persoon die, hoofd intact, fruit aan het kopen was.

Om dit tegen te gaan, hebben ze bij Yale anderhalf jaar geleden een beeldbank opgezet waar de pers gratis niet-stigmatiserende foto's van obese mensen kan opvragen. Tot op heden ben ik deze beelden in de Nederlandse media nog niet tegengekomen. Zwaarlijvige hoofdloosheid blijft de norm. Eigenlijk is dat stuitend: dat zulke onsubtiele ontmenselijking er in een beschaafd land zomaar in kan sluipen en normaal kan worden. Bij deze doe ik dus een verzoek aan alle beeldredacties, namens de dikkerds: wij willen graag ons gezicht terug.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie