Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gedeukt CDA niet meteen oppositie in

Home

Teun Lagas

CDA-lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma samen met Mona Keijzer op de verkiezingsavond van het CDA. © ANP

De dag na opnieuw een historische nederlaag was het knopen tellen in het CDA. Waar bevindt de partij zich, nu ze is uitgekleed tot een dieptepunt van dertien Kamerzetels?

De slag is hard. Toch is daarmee niet al het optimisme weggevaagd uit de nieuwe Kamerfractie, het partijbestuur en het jongere deel van de achterban dat de brandstof moet leveren voor de al ingezette partijvernieuwing.

"Op straat tijdens de campagne hebben we gemerkt dat het nieuwe CDA-verhaal wel degelijk wordt herkend. Dat was motiverend", zegt partijvoorzitter Ruth Peetoom.

CDA'ers die de uitslagen analyseren, peppen zichzelf op met het gegeven dat middenpartijen het blijkbaar weer goed doen bij de kiezer. Zie het succes van VVD en PvdA. Dat succes kan volgende keer zo maar ook het CDA overkomen.

Oppositie of meeregeren
De eerste praktische vraag in de top is nu is of de gedeukte partij rechtstreeks koers moet zetten naar een oppositierol of dat toch nog de deur wordt opengehouden voor eventueel meeregeren. Fractieleider Sybrand van Haersma Buma sloeg de deur naar toch weer kabinetsdeelname niet dicht, toen hij gisteren vaststelde: "Wij zijn niet aan zet." Hij wacht af wat de groten gaan doen. "Ik besef hoe onze positie is", toonde Buma bescheidenheid tijdens de openingszetten in de kabinetsformatie.

Er kan een moment komen dat Mark Rutte en zijn VVD beslissen dat de oude vrienden van het CDA nodig zijn om extra stabiliteit te geven aan een VVD-PvdA-regering, die leunt op een meerderheid van 79 of 80 (wat het exact wordt blijkt komende maandag) Kamerzetels. Het is nu onduidelijk wat het CDA dan doet: aanschuiven? Of afwenden, richting de oppositiebanken, om daar verder te bouwen aan een nieuwe grotere volkspartij van het 'radicale midden'.

Vechtkabinet
Een oude rot uit de vertrekkende fractie schetst het dilemma: puur partijpolitiek gezien kan een oppositierol voor het CDA zeer aantrekkelijk zijn. Want VVD en PvdA vormen met al hun verschillen misschien wel een vechtkabinet en dat geeft het CDA alle gelegenheid om daar op schieten.

Aan de andere kant is het in het landsbelang - en bij de huidige crisis ook in het Europese belang - misschien verstandiger om VVD en PvdA te helpen aan een zo breed mogelijk gedragen middenkabinet. Zo'n meer bestuurlijke inslag zit diep in de genen van CDA-politici.

Reflex
Al op verkiezingsavond, terwijl de eerste uitslagen binnenrolden en de leden verstijfd naar de cijfers keken, stelde CDA-staatssecretaris Joop Atsma terloops vast: "Je zult zien, over een week of acht komen VVD en PvdA bij ons langs. Dan zijn we toch weer nodig." Het duidt erop dat de oude reflex dat de partij onmisbaar is ook nog altijd aanwezig is in het CDA.

De vernieuwers in de partij, en ook partijleider Buma, hebben de afgelopen maanden, in het aangezicht van de slechte peilingen, al eens vastgesteld dat het CDA niet zo krampachtig als vroeger moet aansturen op altijd maar regeringsdeelname. Toen voorzitter Peetoom in juni de nieuwe kandidaten voor de Kamerverkiezingen presenteerde zei ze dat haar partij met een lijst kwam voor 'alle omstandigheden'. Dus inclusief oppositie.


Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie