Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Garanties over pensioenen zijn er niet meer

Home

Marco Visser

Mijnpensioenoverzicht.nl. Wat zeggen deze cijfers? © Mijnpensioenoverzicht.nl

Kijkt u eens op Mijnpensioenoverzicht.nl. Daar staat precies hoeveel pensioen u krijgt, tot op de euro. Rekent u maar niet al te veel op dat bedrag, is de boodschap van de pensioenfondsen die zijn verenigd in de Pensioenfederatie. Zij willen af van de beloftes over uitkeringen. Zoals Peter Borgdorff van pensioenfonds PFZW deze week zei: "Garanties zijn er niet. Niet in het leven, niet in pensioenen,"

Borgdorff had even daarvoor als voorzitter van het op een na grootste pensioenfonds de cijfers over 2015 gepresenteerd. Het rendement kwam uit op min 0,1 procent en de dekkingsgraad daalde naar 97 procent. Dat wil zeggen dat het fonds voor elke 100 euro die het nu en in de toekomst moet uitkeren een bedrag van 97 euro in kas heeft. Normaal beginnen de pensioenfondsen een klaagzang over de lage rekenrente. Hoe lager deze rente is, des te meer financiële reserves een fonds moet aanhouden om aan de verplichtingen te voldoen.

Het verleden
Dat is verleden tijd, net zoals het huidige pensioenstelsel steeds meer iets van vroeger lijkt. Konden de fondsen voorheen financiële tegenvallers nog opvangen door werknemers en werkgevers meer premie te laten betalen, tegenwoordig is dat onmogelijk. Elke Nederlander met een voltijds baan werkt een dag in de week voor zijn pensioen. Veel rek om de premie te verhogen, is er niet. Dat heeft op zijn beurt weer te maken met de vergrijzing. Er zijn minder werkenden die met premies financiële tegenvallers kunnen opvangen.

En die tegenvallers zijn er volop. Vier van de vijf grote pensioenfondsen doken vandaag met hun dekkingsgraad onder de 100 procent. Sommigen namen zelfs het woord 'korting' in de mond. Dat komt in zicht als de dekkingsgraad eind december 2016 de 90 procent nadert. Gezien de lage beurskoersen, lage rente en lage prijzen voor grondstoffen als olie, is dat zeker niet ondenkbaar. Pensioenadviseurs Aon en Mercer meldden al dat de dekkingsgraden deze maand met vier tot vijf procentpunten kunnen zakken.

Vergeet inflatiecorrectie
De pensioenen aanpassen aan de inflatie is er al helemaal niet meer bij. Dat scheelt elke gepensioneerde direct een tot anderhalve procent aan koopkracht per jaar. Klein bier? Niet als die percentages over de afgelopen jaren bij elkaar worden opgeteld. De gepensioneerden bij PFZW hebben de afgelopen jaren in totaal 13,6 procent ingeleverd.

Oftewel: dit systeem met haar garanties op uitkeringen is niet langer houdbaar. Daarom pleitte de voorzitter van de Pensioenfederatie, Gerard Riemen, vorige week in het Financieel Dagblad voor loslaten van de garanties. Een pleidooi waar Borgdorf van PFZW zich van harte bij aansloot.

Wat Riemen en Borgdorff willen, zijn persoonlijke pensioenpotjes met collectieve risicodeling. Daarbij leggen werknemers elke maand een bedrag apart voor later en zien zij hun kapitaal groeien. Bij pensionering kopen zij daar een maandelijkse uitkering mee. Hoeveel dat is, kunnen de pensioenfondsen niet met zekerheid zeggen. Dat hangt af van de rendementen en de rentestanden. Nu is het wel mogelijk een inschatting te maken voor iemand die 60 jaar is, maar voor een dertiger is dat onmogelijk. Dat willen pensioenfondsen dan ook niet meer doen.

Risicospreiding
De potjes zijn niet geheel individueel. De pensioenfondsen willen de risico's namelijk wel delen. Daarvoor willen zij dat de werknemers ook geld storten in een financiële buffer die geld oppot in goede tijden en uitkeert als de economie tegen zit. Zo hopen de fondsen ook in de toekomst 70 procent van het gemiddeld verdiende loon aan pensioen uit te keren.

Roel Beetsma plaats daar op de opiniepagina van het Financieel Dagblad (met paywall) wat kanttekeningen bij. De hoogte van het pensioen blijft afhankelijk van premie en rendementen op beleggingen, stelt hij. Die kunnen wel stijgen, maar dan moeten de beleggers wel meer risico nemen.

Ook stelt Beetsma dat de onzekerheden niet verdwijnen. Sterker, die worden volgens hem alleen maar groter. De risico's van tegenvallende beleggingsresultaten worden nu nog uitgesmeerd over alle deelnemers. In het nieuwe plan is dat slechts deels het geval, waardoor de pensioenpotjes gevoeliger zijn voor financiële schommelingen.

Deel dit artikel