Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Fraude met automatische incasso is mogelijk, erkennen banken

Home

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Bedrijven die van een bank toestemming hebben om automatisch geld af te schrijven bij hun klanten, kunnen van elke willekeurige bank- of girorekening in Nederland zoveel geld halen als ze willen.

Zij kunnen dat doen zonder dat de rekeninghouder daar vooraf toestemming voor heeft gegeven. Pas als de klant zelf merkt dat er iets mis is, krijgt hij het geld van de bank terug. Banken controleren alleen achteraf of een automatische overschrijving wel gewettigd is.

Dit lek in het incassosysteem werd gisteravond onthuld in het tv-programma 2 Vandaag. Tweede-Kamerleden zijn ongerust over de fraudemogelijkheid. Ze pleiten voor meer veiligheid bij de elektronische incasso. De Consumentenbond vindt dat banken hun klanten er beter op moeten wijzen dat zij zelf hun rekeningoverzichten moeten controleren.

De banken erkennen dat frauduleuze afboekingen via elektronische incasso mogelijk zijn. Directeur L. Overmars van de Nederlandse vereniging van banken (NVB) noemt het lek 'niet wenselijk, maar ook niet ernstig'. De banken vinden kostbare ingrepen om het huidige incassosysteem te beveiligen niet noodzakelijk. Wel willen ze hun bestaande beveiligingssysteem 'verfijnen'. Het afgelopen jaar zijn twee mensen opgepakt die tevergeefs probeerden via Nederlandse grootbanken grote bedragen zonder toestemming van de rekeninghouders te incasseren.

- Vervolg op pagina 7

Veiliger systeem van incasso veel duurder VERVOLG VAN PAGINA 1

De incasso-fraude kan alleen worden gepleegd door bedrijven die werken met de zakelijke versie van een elektronisch betalingssysteem, zoals bij Girotel. Bovendien moeten ze een incasso-overeenkomst met een bank hebben. Die krijgen ze pas na controle door de bank. Het bedrijf moet een jaar bestaan, niet geregistreerd staan bij het Bureau kredietregistratie (BKR) in Tiel en een 'gezond beeld' van bank- of giro-transacties hebben.

Wanneer een bedrijf de overeenkomst met de bank eenmaal heeft, kan het via de computer geld incasseren van elk willekeurig rekeningnummer. Het is zelfs niet noodzakelijk de bijbehorende naam te kennen. De banken controleren niet vooraf of de klant toestemming heeft gegeven voor de afschrijving. Een incasso-bedrag wordt doorgaans binnen 24 uur bij een bedrijf bijgeschreven. Sommige bankklanten ontvangen echter pas om de twee weken per post een rekeningoverzicht. Van dat tijdsverschil zouden fraudeurs kunnen profiteren.

Limiet

Bij afschrijvingen van rekeningen van bedrijven, bezitten banken wel de machtigingen op papier. Maar ook daarbij controleren banken pas achteraf. Op de machtigingspapieren is aangegeven tot welke limiet de zakelijke klant toestemming geeft tot een incasso. Uit de 2 Vandaag-reportage blijkt dat bedrijven gemakkelijk een veel hoger bedrag automatisch van de rekening van hun zakelijke klant kunnen incasseren.

2 Vandaag kwam de lek op het spoor via de Amsterdamse slijter R. Neve. Hij zag op het overzicht van zijn privérekening een afboeking via incasso van het Apostolaat van het Gebed. Die stichting had bijna dertig gulden afgeschreven, terwijl Neve daar nooit toestemming voor had gegeven.

Volgens directeur Overmars van de Nederlandse vereniging van banken zit het lek bij alle banken in het systeem omdat Nederland destijds graag een relatief goedkoop systeem voor automatische incasso wilde. Vooral het Platform voor betalingsverkeer, dat op initiatief van toenmalig minister van financiën Kok werd geformeerd, pleitte daar volgens hem voor. In dat platform zaten onder meer de consumentenbond, de vakbonden en grootwinkelbedrijven.

De Consumentenbond vindt dat de banken het probleem 'afschuiven'. “Als we toen hadden geweten dat zo gemakkelijk misbruik van de incassosystemen kan worden gemaakt, hadden we wel wat anders gezegd”, zegt een woordvoerster. “Natuurlijk dringen we aan op goedkoop betalingsverkeer. Maar de consument moet er wel van uit kunnen gaan dat zijn rekening veilig is.”

Nijpend

Overmars wijst erop dat Zweden een veiliger, maar veel duurder systeem kent. Volgens hem is de situatie in Nederland niet zo nijpend om dat Zweedse model in te voeren. “Het gaat puur om de inbreuk op de privacy van rekeninghouders”, zegt hij “want iedereen die dit overkomt, krijgt zijn geld terug.” Het kost volgens deskundigen 30 tot 50 cent per automatische overschrijving om het systeem veiliger te maken, zegt hij.

De Consumentenbond geeft de banken gelijk dat het erg duur en “ondoenlijk” is elke machtiging te checken. Wel moeten ze hun klanten er beter op wijzen dat ze zelf hun rekeningoverzichten moeten controleren.

De banken willen wel het huidige beveiligingssysteem - waar de twee fraudeurs dit jaar ook tegenaan liepen - verfijnen. Dat systeem spoort 'afwijkende bedragen' op. Overmars: “Maandelijks worden bij veel mensen automatisch bepaalde bedragen zoals voor gas, water en licht, de hypotheek en de krant, afgeschreven. Als dat ineens 1 000 gulden is, blokkeert het incasso-deel meteen.” In een koppeling tussen naam en rekeningnummer ziet Overmars weinig heil.

Volgens Overmars moet de politiek een afweging maken tussen kosten en veiligheid van het elektronische incassosysteem. Kamerleden van alle grote politieke partijen reageerden verontrust. F. Giskes (D 66) noemt het 'niet erg fraai' dat dit mogelijk is. “Het is natuurlijk onthutsend dat bedrijven ook zonder machtiging geld kunnen afboeken.” J. ten Hoopen (CDA) stelt dat de overheid eventueel wettelijke maatregelen moet nemen. H. Voûte (VVD) stelt dat banken bijvoorbeeld hun software op het 'incassoprobleem' moeten aanpassen. Ze zegt de fraudemogelijkheden, anders dan Overmars, “wel ernstig” te vinden. Veiligheid gaat boven de eventuele kosten. “Dat is in het belang van banken en consument.”

Deel dit artikel