Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Franciscus strijdt tegen 'foute religie' binnen de islam

Home

Robin de Wever

Paus Franciscus in november in Istanbul. © afp

Paus Franciscus heeft voor de 'tragische slachtpartijen' in Parijs geen goed woord over, maar houdt de islam niet verantwoordelijk. De aanslagen in Parijs waren het product van een 'afwijkende vorm van religie', van een ideologie die God misbruikt om massamoorden te rechtvaardigen, vindt hij.

In een toespraak voor buitenlandse ambassadeurs haalde Franciscus maandag fel uit naar de 'weggooicultuur die religieus fundamentalisme heet'. Die keert zich volgens hem niet alleen tegen mensen, maar ook tegen God zelf. De paus liet blijken dat hij verwacht dat moslimleiders beter hun best doen om de excessen te bestrijden. Geestelijken moeten zich uitspreken tegen 'extremistische interpretaties'.

Ook in de Nederlandse kerkprovincie klonken de afgelopen week verzoenende geluiden. "Veel moslims schamen zich voor hun gewelddadige geloofsgenoten", schreef bisschop Gerard de Korte van Groningen-Leeuwarden in zijn reactie op de aanslagen. "Gelukkig nemen tal van woordvoerders uit de moslimgemeenschap scherp afstand van dit geweld." De Korte is binnen de Nederlandse rk-kerk verantwoordelijk voor kwesties over 'kerk en samenleving'.

"Als christenen past ons bescheidenheid", meent De Korte. "Eeuwenlang hebben christenen anderen veracht, gehaat en gedood. Na de bekering van keizer Constantijn, in de vroege vierde eeuw, hebben christenen vaak hun visie op de waarheid met geweld willen doordrukken. Voor zover ik kan zien, hebben wij deze heilloze weg pas vrij recent verlaten."

Het Tweede Vaticaanse Concilie zorgde volgens De Korte voor een 'doorbraak'. "Niet langer staat het recht van de waarheid centraal maar de waardigheid van iedere mens."

Lees verder na de advertentie
Als christenen past ons be­schei­den­heid. Eeuwenlang hebben christenen anderen veracht, gehaat en gedood

Bisschop Gerard de Korte van Groningen-Leeuwarden

Nadruk op overeenkomsten
De reacties van Franciscus en De Korte passen keurig in het islambeleid dat de kerk de laatste decennia voert. In plaats van erop te wijzen dat moslims niet de volledige waarheid belijden, legt Rome de nadruk op de onderlinge overeenkomsten. De inspiratiebron is Lumen Gentium, een van de belangrijkste Vaticaanse documenten over de islam.

Lumen Gentium is opvallend positief over moslims. Het stelt dat het heilsplan van God zich 'ook uitstrekt tot "hen die de Schepper erkennen, onder wie vooral de mohammedanen, die belijden, het geloof van Abraham te bezitten, en die samen met ons de éne en barmhartige God aanbidden, die de mensen op de laatste dag zal oordelen".

Dat wil is nog niet zeggen dat moslims in de hemel komen. Echter: "wie zonder schuld het Evangelie van Christus en zijn Kerk niet kent, maar toch eerlijk God zoekt en zijn wil, zoals het geweten hem die voorhoudt, onder de invloed van de genade, in zijn leven tracht te verwezenlijken, kan het eeuwig heil verwerven".

'Glimpen van de waarheid' in de islam
Andere documenten van het Tweede Vaticaanse Concilie (1962 tot 1965), de laatste grote kerkhervorming, merken op dat de islam 'glimpen van de waarheid' bevat. Vreemd is dat niet: de islam komt net als het christendom voort uit het jodendom. Die glimpen moeten we dus vooral zoeken in de gedeelde wortels.

De relatie tussen islamitische leiders en het Vaticaan beleeft momenteel een zekere renaissance. Paus Benedictus jaagde in 2006 moslims wereldwijd tegen zich in het harnas toen hij een belediging aan het adres van de profeet Mohammed citeerde. Ondanks zijn goede bedoelingen - Benedictus citeerde bepaald niet instemmend - werd dat opgevat als een schoffering.

Dialoog achter de coulissen
De publieke interreligieuze dialoog viel daardoor stil, maar het Vaticaan wist een diplomatieke crisis te voorkomen. Achter de coulissen zochten vertegenwoordigers van beide kampen elkaar op en voerden ze jarenlang gesprekken.

Sinds het aantreden van Franciscus wordt die dialoog ook weer openlijk gevoerd. In november bijvoorbeeld, bezocht de paus tijdens een bezoek aan Turkije de hoogste geestelijke van het land. Na afloop stelde hij dat Turkije zich vanwege zijn ligging en politieke houding zo maar kan ontpoppen tot vredesmakelaar van het Midden-Oosten.

Die vrede kon wat Franciscus betreft niet snel genoeg komen. Een aantal landen staat in brand en talloze christenen worden vervolgd. De oorzaak, volgens hem: 'religieus extremisme en onrechtvaardige geopolitiek'.

Het heilsplan van God strekt zich ook uit tot hen die de Schepper erkennen, onder wie vooral de mohammedanen, die belijden, het geloof van Abraham te bezitten

Lumen Gentium, een van de belangrijkste rk-documenten over de islam

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Als christenen past ons be­schei­den­heid. Eeuwenlang hebben christenen anderen veracht, gehaat en gedood

Bisschop Gerard de Korte van Groningen-Leeuwarden

Het heilsplan van God strekt zich ook uit tot hen die de Schepper erkennen, onder wie vooral de mohammedanen, die belijden, het geloof van Abraham te bezitten

Lumen Gentium, een van de belangrijkste rk-documenten over de islam