Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Fireworks 'kleine jongen'

Home

Voor de zwaar getroffen bewoners van de Enschedese wijk Mekkelholt zal het amper te geloven zijn dat de vuurwerkopslagplaats in hun wijk maar een 'kleine jongen' was volgens de maatstaven van de vuurwerkhandel. Er lag 'slechts' 100 ton vuurwerk opgeslagen. Bij de meeste andere opslagplaatsen in Nederland ligt aanzienlijk meer.

,,Gemiddeld gauw 500 tot 600 ton'', zegt secretaris H. Kapel van de Federatie Vuurwerkhandel Nederland, waarbij de veertien importeurs van vuurwerk zijn aangesloten. De grootste bunkers liggen in Leeuwarden en Dronten, die elk zo'n 1500 ton bergen. In totaal zijn er in Nederland 26 bedrijven actief in deze branche. Ze hebben vestigingen in Leeuwarden, Appingedam, Lichtenvoorde, Tilburg, Den Haag, Enschede, Leiden, Lijnden (gemeente Haarlemmermeer), Dronten, Lelystad en Landgraaf.

Veertien houden zich uitsluitend bezig met de import van vooral seizoensgebonden vuurwerk, voor oud en nieuw en Koninginnedag. De andere twaalf voeren vuurwerk in om het zelf af te steken bij festiviteiten. SE Fireworks viel in de laatste categorie. Het bedrijf had vijf mensen in vaste dienst en daarnaast de beschikking over vijftien freelancers die op afroep beschikbaar waren voor evenementen. De importeurs beperken zich tot opslag en toelevering. De afstekers mogen graag ook aan het vuurwerk 'knutselen'. Kapel: ,,Assemblage is heel gebruikelijk bij bedrijven als SE Fireworks. Door verschillende stukken aan elkaar te verbinden, kun je mooie effecten realiseren.'' Dat houdt overigens wel meer risico's in, omdat het vuurwerk in dat geval van zijn beschermende verpakking moet worden ontdaan.

Toen Kapel zaterdagmiddag, koud terug van een reis naar China waar hij vuurwerk had geïnspecteerd, hoorde van de ramp in Enschede was zijn eerste reactie: ,,Hoe kan dat nou? Dit is niet mogelijk.'' Een dag later is de verbijstering nog niet geweken. ,,Alle veiligheidsvoorschriften zijn erop gericht om te voorkomen dat een complete vuurwerkopslag de lucht ingaat. Kettingreacties kunnen in principe niet voorkomen. Wat er in Enschede is gebeurd, moet het gevolg zijn geweest van sabotage of een reeks menselijke fouten.''

Van Kapel ziet vooralsnog geen aanleiding om de vuurwerkondernemers bijeen te roepen om zich te beraden op verscherping van de veiligheidsprocedures. ,,Die zijn waterdicht. Op dat punt valt de branche niets te verwijten. Daar steek ik mijn hand voor in het vuur.'' Nogmaals, wat er met Fireworks is gebeurd, kan gewoon niet, behalve door ingrijpen van vreemden of fouten van eigen werknemers.''

Met het Enschedese bedrijf was ook nooit iets aan de hand. Het bedrijf voldeed altijd keurig aan de voorschriften. In 1997 kwam er een nieuwe eigenaar en conform de regels werd toen een nieuwe hinderwetvergunning aangevraagd bij de gemeente. Zoals gebruikelijk werd bij die gelegenheid ook het ministerie van defensie geïnformeerd. Bedrijven die met de zwaarste klasse explosieven werken, moeten gekeurd worden door het bureau adviseur milieuvergunningen, een onderdeel van de Koninklijke Landmacht. Dit bureau kijkt ondermeer naar de bouwkundige constructie van de opslagbunkers en de veiligheid op het bedrijfsterrein. In het geval van Fireworks schreef de milieu-adviseur van defensie voor dat de muren van de bunkers van gewapend beton van tenmiste 14 centimeter dik moesten zijn. De explosieven mogen bovendien niet op een hoop liggen, maar moeten gescheiden worden opgeslagen in kluizen, die ook weer onderverdeeld zijn in brandwerende compartimenten. Het advies van het bureau is niet bindend, de gemeente kan het ook naast zich neerleggen, al is dat niet gebruikelijk.

Als de vergunning eenmaal is verleend, controleert het bureau van de landmacht regelmatig of het bedrijf conform de voorschriften werkt. Volgens een woordvoerder van Defensie is Fireworks in 1998 en 1999 gecontroleerd en is daarbij alles in orde bevonden. Dat het bedrijf midden in een woonwijk stond, speelt geen rol bij de beoordeling door Defensie. De locatiekeuze is een verantwoordelijkheid van de gemeente. De gemeente Enschede was overigens van plan het bedrijf in 2002 te verplaatsen, omdat ze er huizen wilde bouwen. Het veiligheidsrisico was van ondergeschikt belang.

Fireworks was wrang genoeg het laatste vuurwerkbedrijf dat in een woonwijk stond. Volgens de Federatie Vuurwerk Nederland liggen de meeste opslagbunkers op industrieterreinen. Enkele liggen aan de rand van de bebouwde kom. Zeker sinds de ontploffing van de vuurwerkfabriek in Culemborg, in februari 1991, zijn de meeste gemeenten ervan doordrongen dat dergelijke bedrijven niet in een woonwijk thuis horen.

Fireworks werd ruim 25 jaar geleden opgericht. Kapel: ,,Het bedrijf is ooit begonnen als een vuurwerkwinkeltje. De oprichter, de heer Smallenbroek, begon op een dag met de verkoop van vuurwerk, gewoon in de straat waar hij woonde. In de loop der jaren is z'n nering steeds meer gaan uitbreiden en omdat het bedrijf zich keurig aan de voorschriften hield, is er nooit aanleiding geweest voor een verhuizing. En niemand die er ooit last van had. Tot deze verschrikkelijke zaterdag.''

Deel dit artikel