Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Fiets gejat. Moet dochter daarvoor boeten?

Home

Maaike Bezemer

© Fadi Nadrous
opvoeding

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt  redacteur Maaike Bezemer in Trouw een opvoedvraag van lezers. 

Dochter van 12 zit op de middelbare school. Omdat ze elke dag 16 kilometer moet fietsen, kreeg ze van de zomer een goede, tweedehands fiets. Afgelopen week werd de fiets op school gestolen. Het meisje had de sleutels erin laten zitten, vertelt haar moeder. "Ze belde overstuur op maar eenmaal thuis was ze er ook verdacht snel overheen. Ze had zelfs commentaar op de vervangende fiets die we via Marktplaats voor haar uitkozen."

Lees verder na de advertentie
Moeten we haar gewoon een aai over haar puberbrein geven?

Moeder wil nu dat het meisje zelf een nieuw slot betaalt. Een goed slot, van een euro of dertig. "We hopen dat ze zo meer verantwoordelijkheidsgevoel krijgt." Of is het overdreven om haar op deze manier te straffen voor haar onzorgvuldige actie, twijfelt ze. "Moeten we haar gewoon een aai over de bol geven en het wijten aan haar puberbrein? Op haar telefoon, portemonnee en ov-kaart is ze namelijk wel zuinig."

Annelou van Noort schrijft boeken en lespakketten over geld en de financiële opvoeding van kinderen. Het woord straf zou ze niet zo snel gebruiken in dit verband. "Ik denk niet dat het meisje het slot expres is vergeten, of wilde dat haar fiets werd gestolen." Toch vindt ze dertig euro een redelijke bijdrage en een nieuw slot ook een goed symbool. "Een teken dat ze zorgvuldig moet omgaan met haar spullen en moet voorkomen dat het nog eens gebeurt."

Extraatjes

Ouders mogen ook best benoemen hoe duur een fiets is, hoe lang die dochter moet sparen om zoiets van haar zakgeld te kopen. Volgens Van Noort is het voor kinderen steeds lastiger om eigendommen op waarde te schatten. "Ouders geven vaak flink wat zakgeld en daarnaast nog extraatjes, om wat lekkers te kopen op school, of naar de film te gaan. En dan krijgen kinderen ook nog wel eens wat toegestopt door opa's of oma's. Hun spaargeld groeit zonder al te veel moeite."

De pinpas helpt ook niet mee. "Als ze eens meegaan met boodschappen doen, of kleding kopen, dan hebben ze niet door hoeveel je eigenlijk uitgeeft."

Tieners kunnen gevolgen nu eenmaal niet goed inschatten

Opvoedkundige Heleen de Hertog

Zij adviseert ouders afspraken te maken, over dure spullen en hoe de kinderen daarmee omgaan. En over zakgeld en wat ze daar van moeten betalen. "Zet het op papier, dat scheelt discussie achteraf."

Oude fiets

Kinderen moeten leren dat er niet meteen een nieuwe fiets klaarstaat, vindt opvoedkundige Heleen de Hertog. Maar ze zou niet zeggen: dit gaat je kosten. "Laat de dochter eerst maar een tijdje op een oude fiets gaan, misschien staat er nog een in de schuur. Dat voelen ze meer dan die paar tientjes." Het ligt er ook maar net aan of dit meisje gevoelig is voor geldbedragen. "Misschien geeft ze nooit wat uit."

Ze vindt het ook niet verbazingwekkend dat een twaalfjarige wel eens wat vergeet. "Tieners kunnen gevolgen nu eenmaal niet goed inschatten."

Het klopt dat hersenen bij tieners nog niet uitontwikkeld zijn, zegt neuropsycholoog Jelle Jolles. Toch wijt hij een vergeten slot eerder aan een gebrek aan ervaring. "Ook al heeft ze weleens gehoord 'zet die fiets op slot', ze is hem waarschijnlijk nooit eerder kwijtgeraakt. Die ervaring heeft ze nu pas."

Als ze het onder woorden brengt, wordt dat als extra ervaring in de hersenen opgeslagen

Neuropsycholoog Jelle Jolles

Jolles vindt een bijdrage van 30 euro overbodig. "Het meisje voelt zich vast al schuldig. Haar fiets is gestolen en niet meer te gebruiken, en haar ouders hebben ongetwijfeld laten merken dat ze dit heel vervelend vinden." Dat zal waarschijnlijk al helpen om herhaling te voorkomen.

Vlaggetje

Nog beter is het als moeder aan haar vraagt nog eens te vertellen wat er is gebeurd en wat daar niet zo slim aan was. "Als ze het onder woorden brengt, wordt dat als extra ervaring in de hersenen opgeslagen. Alsof ze een vlaggetje plant: let op dit was vervelend." Ook als de dochter letterlijk benoemt dat ze de fiets de volgende keer wel op slot zet, leert het brein daarvan.

De Hertog heeft nog een praktische tip: misschien een icoontje in WhatsApp, of een melding elke morgen voordat school begint, heb ik de sleutel eruit gehaald? Jolles zegt dat het meisje zo'n herinnering ook in haar brein kan vastleggen. "Als ze een volgende keer heel bewust van haar fiets stapt, met het woord 'sleutel' in haar hoofd, of het beeld van slot en sleutel voor ogen, zal ze het niet licht vergeten."

Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl Voor meer afleveringen van de rubriek Opvoedvraag klik hier. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Moeten we haar gewoon een aai over haar puberbrein geven?

Tieners kunnen gevolgen nu eenmaal niet goed inschatten

Opvoedkundige Heleen de Hertog

Als ze het onder woorden brengt, wordt dat als extra ervaring in de hersenen opgeslagen

Neuropsycholoog Jelle Jolles