Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Evgeniy Levchenko: Melancholie is een belangrijk onderdeel van mijn ziel

Home

Nando Boers

Evgeniy Levchenko in het IJ. © Merlijn Doomernik
Levenslessen

Trouw vraagt wekelijks een bekende of minder bekende Nederlander: welke levenslessen heeft u geleerd? 

Evgeniy Levchenko (40) is voetbalanalist, ook tijdens dit WK. Vier jaar geleden stopte de voormalig Oekraïense international als profvoetballer. Hij werd op 2 januari 1978 geboren in de Oekraïense stad Kostjantynivka, toen een stad in de Sovjet-Unie. Hij kreeg zijn voetbalopleiding bij Donetsk en later CSKA Moskou. Op zijn achttiende vertrok hij naar Vitesse, waar hij in het jeugdinternaat terechtkwam.

Lees verder na de advertentie

Levchenko voetbalde onder andere voor Vitesse, Cambuur, Sparta, FC Groningen en Willem II. Hij kwam tot acht interlands voor Oekraïne. Tegenwoordig is hij voetbalanalist en speelt hij als amateur bij de Amsterdamse club AFC. Hij heeft een relatie met actrice Victoria Koblenko, ook geboren in Oekraïne. Samen hebben ze een zoon van twee jaar.

1. Droom van je muur

“Ik was als jongetje heel gedisciplineerd en ik wilde profvoetballer worden. Ik had mijn eigen dagschema gemaakt. Hoe laat moest ik opstaan? Wat moest ik eten? Wanneer water drinken? Studeren? Bedtijd? Ik leefde naar de schema’s van dat schriftje. In mijn slaapkamer was een hele muur beplakt met plaatjes van AC Milan-spelers Marco van Basten, Ruud Gullit en Frank Rijkaard. Ik moest de kant van de muur op. Ik wilde naar het buitenland. Daar komen, dat was mijn droom. Kijkend naar de muur sliep ik in. Ik keek ook naar hun voetbalschoenen. Het waren schoenen die ik nooit had gezien.

Als ik in het IJ spring en het water is 3 graden - ik zwem dan maximaal 3 minuten - dan voel ik dat ik leef

Toen ik veertien was zei mijn vader: ‘Je hebt een eigen hoofd op je schouders. Dus jij beslist zelf of je naar het sportinternaat van Donetsk gaat of niet.’ Ik wilde dat, dus ik ging. Mijn ouders hadden alleen één eis: ik moest accordeon leren spelen. Mijn moeder vond voetbal een bijzaak, iets waar ik nooit mijn geld mee kon verdienen. Als accordeonist zou ik op huwelijken kunnen spelen. Dat klopte op zich wel, maar ik wilde dat niet. Bozig ging ik drie jaar lang naar de muziekschool. Ik speelde op de accordeon van mijn opa.”

2. Speel gitaar als je alleen bent

“Ik speel nu gitaar. Dat vind ik leuker dan accordeon. Jammer dat ik er pas later mee ben begonnen, want mijn techniek is toch wel wat houterig. Ik gebruik het gitaarspelen als meditatie. Tijdens het pielen, orden ik mijn gedachten. Zoals Sherlock Holmes zijn analytische vermogen probeerde te verbeteren tijdens het vioolspelen. Ik speel als ik alleen ben. We hebben nu een kind en mijn vrouw Victoria is vaak thuis, maar pas als ik alleen ben, dan speel ik. Automatisch beginnen mijn gedachten dan te stromen.”

3. Omarm de kou

“Mijn ouders hebben nooit veel geld gehad en ze moesten hard werken. We hadden in de winter vaak weinig variatie in maaltijden. Maandenlang aten we alleen maar patat, en bonen uit blik. In de winter hadden we geen groenten en aten we alleen aardappelen en macaroni, zonder iets. Dan was het ook heel koud thuis. Ik denk een graad of 9. Zaten we met z’n allen om het gasfornuis, alle vier de pitten volop aan. Dan was het in de keuken een graad of 12. Mijn moeder zei altijd: ‘Als je naar bed gaat, moet je het gas dichtdraaien want anders stikken we.’ Dat gebeurde best vaak bij ons in de buurt. Of er waren ontploffingen. Thuis heb ik de thermostaat ook het liefst op zo’n 14 graden staan. Nu met een kleine hebben we het wel wat warmer. Victoria vindt het ook niet al te lekker trouwens, die kou.

© Merlijn Doomernik

Ik zwem in het IJ, waar wij aan wonen. En in de winter zwem ik ook gewoon door. Heerlijk. Het is misschien ook mijn aard. Ik uit mijn gevoelens nog steeds moeilijk en ik ben niet een echt warm mens. Door de kou voel ik dat ik mijn angsten overwin. Als ik in het IJ spring en het water is 3 graden - ik zwem dan maximaal 3 minuten - dan voel ik dat ik leef. Dat bén ik. Ik voel me krachtig. Ik omarm de kou en de kou omarmt mij. Die samenwerking voelt heel lekker. Ik krijg er de hele dag energie door.”

4. Ga het conflict aan

“Toen ik in Nederland kwam, was ik hartstikke introvert. Mijn mening durfde ik niet te ventileren. Dat heeft me ongeveer vier jaar gekost, ik heb hard gewerkt om me de taal en de Nederlandse mentaliteit eigen te maken en mezelf te ontwikkelen. Ik zag hier voetballers die een grote mond hadden tegen de trainer. Ongelooflijk dat ze zo makkelijk ‘nee’ durfden te zeggen tegen een trainer, of andere ideeën opperden. Ik had het lastig met trainers. Ik kon me niet uiten en zij konden niet zien wat ze aan mij hadden. De enige die in het begin tijd en energie in mij heeft gestoken, is Mike Snoei, toen trainer van het tweede elftal van Vitesse. Hij pushte mij. Hij daagde mij uit, gaf me op m’n flikker. Hij was ongenuanceerd, maar schonk ook vertrouwen. 

Ik had aanvankelijk moeite met zijn aanpak, want ik ben van nature conflictvermijdend. Ik dacht: klootzak, laat me met rust. Ik wil het op mijn manier doen. Ik weet nog dat hij in de training tegen me riep waar iedereen bij was: ‘Lev! Je speelt als een zak aardappelen.’ Ik schreeuwde terug: ‘Je bent zelf een zak met aardappelen.’ Ik kwam uit mijn schulp. Het was de ommekeer. Ik wist: ik hoef mijn mond niet te houden, er gebeurt me hier niks. In Rusland word je verbannen als je zoiets doet, maar hier waren het twee mensen die elkaar door dat conflict beter gingen begrijpen. Mike Snoei maakte mij later aanvoerder.”

5. Koester de melancholie

“Melancholie is een belangrijk onderdeel van mijn ziel. Het laat me voelen dat ik ook blij kan zijn en levendig. Door de melancholie kan ik de blijheid waarderen. Het is gewoon lekker af en toe in een dipje te zitten. Het is een moment om mezelf af te remmen - met mijn gitaar - en om de dingen te overdenken. Het is een moment van rust en een manier om kritisch te kijken naar mijn bestaan. Melancholie zorgt voor balans.” 

6. Durf te breken

“Heimwee is misschien wel de ultieme vorm van melancholie. De eerste jaren dat ik hier was, had ik dat best erg. Ik ging dan terug naar Oekraïne om bij te tanken.

Ik scan mensen in een paar seconden

Als ik er nu kom, voel ik me er niet meer echt thuis. Mijn ouders wonen inmiddels in Turkije en mijn opa’s en oma’s zijn overleden. Er zijn bijna geen mensen meer naar wie ik terug kan. Diep van binnen voel ik die verbondenheid nog wel. Als ik de zoete dennenbomen met hun hars ruik, of de chernozem, die zwarte zware vruchtbare grond op de Krim ... Maar het voldoet niet meer. Dat was aanvankelijk een enorme teleurstelling. Ik denk nu anders over dingen na. En er is alleen nog het verleden dat ons bindt. Er is geen dynamiek meer met de mensen daar. Het is alleen nog van: ‘Weet je nog van toen en toen? En: ‘Wat doe je nu?’ Misschien is het beter om die mensen niet meer te spreken. Soms is het gewoon klaar.”

7. Blijf praten

“Ik kan politiek en sport scheiden. Dus Vladimir Poetin en WK voetbal ook. Uit Oekraïne krijg ik kritiek. Ze kijken uit protest niet naar het WK. Ik doe dat wel. Ik kijk naar het spel. Natuurlijk ben je naïef als je denkt dat sport en politiek niet bij elkaar horen en samengaan. Sport wordt altijd gebruikt, om druk uit te oefenen of een imago op te krikken. Dat doet Poetin. Dat deed Hitler. En in Afrika en China gebeurt het ook. Ik voel geen haat jegens Poetin. Vroeg of laat krijgt zo’n persoon de rekening gepresenteerd.

Toch vond ik het moeilijk om te zien dat hij iedereen welkom heette voor de openingswedstrijd. Deze man is verantwoordelijk voor vele doden en niet alleen die van de MH17-ramp - ik ben er trouwens van overtuigd dat hij op de hoogte was van het neerhalen van dat toestel.

© Merlijn Doomernik

Poetin is een onderhandelaar, kan mensen en landen tegen elkaar uitspelen. Hij begrijpt alleen harde taal. Volgens mij kun je maar twee dingen doen: stapsgewijs druk uitoefenen en blijven praten. De Europese Unie staat zwak, door onze democratische besluitvorming. We kunnen niet direct reageren, dus moeten we blijven praten met Rusland. Maar we mogen Poetin wel wat agressiever tegemoet treden.”

8. Val niemand persoonlijk af

“Ik geniet van Gary Lineker, voetbalanalist bij de BBC. Britse analisten zijn kritisch zonder dat ze mensen kwetsen, wat in Nederland in sommige programma’s wel veel gebeurt. Scoren over iemands rug vind ik niet leuk. Het zijn sarcastische opmerkingen zonder respect. Britten en Australiërs kunnen kritisch zijn zonder iemand te kwetsen. Dat is de essentie van een goede analyse. Zeggen dat iemand stront is, dat is geen analyse.”

9. Koop een pak

“Ik scan mensen in een paar seconden. In Oekraïne zeggen ze: ‘Je wordt ontvangen op je uiterlijk en je wordt uitgezwaaid op je innerlijk.’ Als mensen je scannen en je draagt nette kleren, dan kijken ze anders naar je. Het zegt niks over het innerlijk, dat weet ik, maar het zegt wel wat. De Nederlandse man mag wel wat meer aan zichzelf doen.

Een pak ziet er altijd leuk uit en je draagt het heel makkelijk. Als er black tie op een feestelijke uitnodiging staat, zie je in Nederland mannen in spijkerbroek komen. De Nederlandse man is lui. Hij wil geen moeite doen om kleren uit te zoeken, terwijl het zo makkelijk is en niet duur hoeft te zijn. Het is vaak uitverkoop in Nederland. Zoek één dag per maand kleding bij elkaar.

Ik ontwikkelde die manier van scannen toen ik jong was. Dat zit er diep in gebakken. Ik zit hier nu niet voor niks met mijn rug tegen de muur. Ik wil alles in de gaten kunnen houden. Ik leerde als jongetje de mensen al inschatten als ze in mijn buurt kwamen. Op sommige plekken was dat noodzakelijk, omdat ze daar met pistolen liepen of kalasjnikovs. Heeft hij een mes in zijn broekzak? Het is niet panisch, eerder rustig, maar zo ben ik mensen gaan lezen.”

Meer Levenslessen teruglezen, zoals die van Guus Meeuwis of Paul Haenen? Dat kan hier.

Deel dit artikel

Als ik in het IJ spring en het water is 3 graden - ik zwem dan maximaal 3 minuten - dan voel ik dat ik leef

Ik scan mensen in een paar seconden