Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Europese uitwisseling van organen verbetert

Home

Leonoor Kuijk

Nieuwe Europese regels voor orgaantransplantatie moeten maken dat Nederlanders veilig een Bulgaarse of Litouwse nier kunnen ontvangen. Tegelijk kunnen patiënten gerust zijn dat dit orgaan vrijwillig is afgestaan.

Het Europees Parlement heeft deze week een richtlijn goedgekeurd met afspraken over orgaandonatie en -transplantatie. De afspraken, waarover drie jaar is onderhandeld tussen de EU-lidstaten en allerlei Europese partijen, zijn daarmee bindend geworden voor alle 27 EU-landen.

De wachtlijsten voor organen zijn lang. In de Europese Unie staan er zo'n 60.000 mensen op een wachtlijst. Gemiddeld gaan er dagelijks twaalf mensen dood in afwachting van een transplantatie die hen beter kan maken.

Nu nog is de wetgeving in de EU-landen zo verschillend dat een veilige uitwisseling van organen niet zonder meer zeker is. In sommige lidstaten zijn de opleidingen van artsen onvoldoende, de medische omstandigheden niet optimaal of ontbreekt het aan vertrouwelijkheidsafspraken.

De EU-lidstaten krijgen nog wel twee jaar de tijd om de regels in de eigen wetgeving in te bedden. Maar daarna moet elk land aan de verplichtingen voldoen.

In Europa is al een aantal uitwisselingsverbanden voor organen. Hierin werken EU-landen en andere Europese landen samen. Eurotransplant, een samenwerkingsverband tussen de Benelux, Oostenrijk, Kroatië, Duitsland en Slovenië, is een voorbeeld. Een andere groep is Scandiatransplant, waar Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden samenwerken. De kwaliteitsnormen van deze landen worden nu min of meer de EU-standaard. In de EU-richtlijn is ook vastgelegd dat orgaandonatie altijd op basis van vrijwilligheid en gratis moet geschieden. Hooguit mag, bij het ter beschikking stellen van een nier bijvoorbeeld, de donor een vergoeding krijgen voor de operatie en het herstel. Deze afspraak, samen met de inrichting van een 'orgaanvolgsysteem' waar de gang van een orgaan van donor tot ontvanger wordt geregistreerd, moet de handel in organen tegengaan. Er komen ook meldpunten waar zaken als bijwerkingen of de slechte afloop van operaties gemeld en geanalyseerd gaan worden.

De richtlijn met haar bindende afspraken is onderdeel van een vorig jaar al aangenomen actieplan. Daarin staat ook dat er Europese gegevensuitwisseling moet komen over de beschikbaarheid van harten, longen, nieren en hoornvlies ten behoeve van transplantaties. In landen waar weinig donoren zijn (waaronder Nederland) kunnen patiënten profiteren van de beschikbaarheid van organen in andere landen. Ook patiënten in landen met veel donoren (Spanje en België zijn koploper) kunnen hier baat bij hebben. Bij een groter aanbod van organen is er voor iedere patiënt immers meer kans op een orgaan dat goed bij hem of haar 'past'.

Het zoeken naar methoden om het aantal donoren te verhogen is ook een punt uit het actieplan. Als het aan het Europarlement ligt, vragen de EU-lidstaten burgers die bijvoorbeeld een paspoort of rijbewijs aanvragen, tegelijkertijd om zich in te schrijven in een donorregister. Bovendien moet er de mogelijkheid komen dat burgers zichzelf aanmelden in een onlineregister.

Deel dit artikel