Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Europees erfgoed, gefeliciteerd?

Home

Seije Slager

© ANP

Westerbork en het Vredespaleis komen op de lijst van Europees Erfgoed. In deze aflevering van onze rubriek 'Non-Nieuws' kijken we of dat nou echt een reden is om de vlag uit te hangen.

Nationaal erfgoed, daar kun je je iets bij voorstellen. Ook Werelderfgoed spreekt tot de verbeelding, al denk je bij die laatste categorie toch eerder aan de Taj Mahal dan aan het Ir. D.F. Woudagemaal nabij Tacozijl, dat ook op de officiële Unesco-lijst staat. Maar goed.

Er bestaat ook zoiets als Europees erfgoed. Vandaag werden twee Nederlandse cultuurschatten, het Vredespaleis en Kamp Westerbork, toegevoegd aan die lijst. Een hele eer, als we bijvoorbeeld minister Jet Bussemaker moeten geloven.

Maar wat voor lijst is dat eigenlijk? Levert de toelating materiële voordelen op, of in ieder geval prestige?

Om met dat eerste te beginnen, nee. Geld krijg je er niet voor. Je mag een bordje 'Europees Erfgoed' op je deur plakken, en je mag aanwezig zijn bij conferenties met andere bestierders van Europees erfgoed. Twee voordelen in de categorie 'nogal wiedes'.

Lees verder na de advertentie

Status dan, of prestige? Ook daar kun je over debatteren. 'Europees erfgoed' spreekt als begrip in ieder geval niet erg tot de verbeelding, leert bijvoorbeeld een zoektocht in het archief van Persgroep-kranten van de afgelopen twintig jaar. De zoekterm levert 67 treffers op, waarvan een groot deel over de toetreding van Westerbork en het Vredespaleis gaat. Werelderfgoed is daarentegen goed voor 5484 zoekresultaten.

Misschien dat het prestige dan voortvloeit uit de kwaliteit van de erfgoedlijst zelf. Laten we die lijst dan eens nader beschouwen: wat staat daar verder allemaal op, behalve Westerbork en Vredespaleis? Nou, dat valt een beetje tegen: eigenlijk alleen de 'Grote Gildenhal' in Estland, en het Oostenrijkse archeologische park 'Carnuntum'. Vier plekken die allemaal onbetwist hun culturele waarde hebben, maar die je toch niet met goed fatsoen een representatieve selectie van een paar millennia Europese cultuurhistorie kunt noemen.

Maar wacht eens even, lazen we in de media niet dat ook de Akropolis in Athene op die erfgoedlijst staat? Ja, maar dat klopt niet helemaal. De Europese erfgoedlijst bestaat eigenlijk pas net, maar is de voortzetting van een eerdere Europese erfgoedlijst, die enkele Europese regeringen onderling opgesteld hadden. De Europese Unie besloot een paar jaar geleden om die intergouvernementele lijst te vervangen door een vanuit Brussel bestierde lijst.

De komende paar jaar zal bekeken worden welk erfgoed uit de oude lijst ook een plaats krijgt op de nieuwe lijst. Op die oude lijst komt inderdaad de Akropolis voor. Maar ook het Pottenbakkerijmuseum in het Belgische plaatsje Raeren. Dat toevallig in het Duitstalige gedeelte van België ligt. Je kunt je voorstellen hoe zoiets gegaan is: daar is vast een hoop politiek aan te pas gekomen. Als Griekenland een paar plekken mag voordragen, dan mag België dat ook. En als België een paar plekken mag voordragen, dan moet daar behalve een Waals en een Vlaams stuk erfgoed ook iets uit het Duitstalige gedeelte op.

De politiek van de nieuwe lijst is een andere. Het is een cultuurpolitieke strategie om de EU aan de man te brengen. Het doel van de lijst is namelijk "om mensen te helpen om te leren over ons gedeelde culturele erfgoed, de geschiedenis van Europa, het opbouwen van de EU, en de democratische waarden en mensenrechten die daaraan ten grondslag liggen."

We weten nog niet hoe de Europese erfgoedlijst er in de toekomst uit zal zien. Misschien groeit hij ook nog wel uit tot een cultureel begrip, waar hordes toeristen op af komen. Maar het is te vroeg om daarover te oordelen.

Kamp Westerbork © anp

Deel dit artikel