Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Europees asielbeleid kan oplossing zijn

Home

Cyntha van Gorp

Demissionair minister voor Asiel en Migratie Gerd Leers voert overleg met zijn Irakese collega Shafiq Duski (L). Het overleg gaat over de Iraakse asielzoekers in tentenkamp Ter Apel. © anp

Een Europees asielbeleid, zo onderhand lijkt het wel het toverwoord voor alle asielgerelateerde problemen. Nu blijkt dat Nederland in vergelijking met andere Europese landen veel asielaanvragen inwilligt, klinkt de roep om zo'n gemeenschappelijk beleid weer. Maar volgens deskundigen is het nog maar de vraag of het er daadwerkelijk van gaat komen.

"Lidstaten vinden het asielbeleid een gezamenlijke verantwoordelijkheid, maar tegelijkertijd schuiven ze de hete aardappel steeds voor zich uit", weet Tineke Strik, docent migratierecht en senator namens GroenLinks. Promovenda Marcelle Reneman van het Instituut voor Migratierecht vreest vooral voor 'een uitgeklede richtlijn' nu de lidstaten na al die jaren van overleg het nog steeds op veel punten oneens zijn.

Toch is het volgens de IND broodnodig dat er één beleid komt. Uit de nieuwste cijfers van Eurostat, de database van de Europese Unie, blijkt dat Nederland ruim twee keer meer asielaanvragen inwilligt dan een gemiddeld Europees land. Vorig jaar keurde Nederland 45 procent van de in totaal 18.550 behandelde aanvragen goed. Dat is fors meer dan landen als Cyprus (2,3 procent), Ierland (5,6 procent) en Frankrijk (14 procent).

Dat beleid, waar de IND zo om verlegen zit, is al sinds 1999 in de maak. Ook eurocommissaris Malmström vindt dat er vaart gemaakt moet worden, omdat de asielsystemen in een groot aantal lidstaten niet goed werken, ondanks de gemeenschappelijke minimumvoorschriften die al gelden. "Asielzoekers belanden in een onzekere positie, omdat EU-landen onderling zeer verschillende criteria hebben om iemand de asielzoekersstatus toe te kennen. Zulke verschillen zijn onaanvaardbaar in een EU die dezelfde internationale verdragen heeft getekend en dezelfde waarden deelt", stelde ze begin dit jaar.

Maar terwijl er overeenstemming bereikt wordt over zaken als de criteria waaraan je moet voldoen om als vluchteling te worden toegelaten, en de invoeringsdatum voor gemeenschappelijke regels steeds dichterbij komt, houden de lidstaten angstvallig vast aan hun eigen procedure, weet Reneman.

Volgens Strik heeft de EU twee opties. "Of de asielzoeker heeft één kans om een asielverzoek in te dienen en mag zelf bepalen waar hij dat doet, dus niet per se in een lidstaat aan de buitengrens. Daar zijn vooral de noordelijke landen bang voor", zegt ze. Een andere optie is om Europese ambtenaren verantwoordelijk te maken voor alle asielaanvragen die in de EU worden ingediend. "Dit is een oplossing als lidstaten elkaar eigenlijk niet vertrouwen. De aanvragen kunnen vervolgens over de lidstaten verdeeld worden."

Of dat is wat de lidstaten echt willen? "Er is veel discussie over de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid, maar de facto is er nu alleen nog hulp op vrijwillige basis", zegt Strik. "Een handjevol lidstaten - Duitsland, Nederland, Frankrijk en Zweden - helpt mondjesmaat zuidelijke landen als Malta, bijvoorbeeld door het sturen van ambtenaren, maar daar hebben die landen niets aan. Het is wel meer dan Engeland, dat helemaal niets doet."

'Overal zelfde kansen'
VluchtelingenWerk Nederland vindt dat in de cijfers van Eurostat voor een deel 'appels met peren worden vergeleken'. Veel landen hanteren eigen criteria wie bescherming moet krijgen en wie niet. Daarnaast, zo stelt VluchtelingenWerk, is het Nederlandse 'inwilligingspercentage' (45 procent) ook relatief hoog omdat hier, anders dan in andere landen, bij gezinshereniging nareizende gezinsleden worden meegeteld.

VluchtelingenWerk pleit voor een Europees asielbeleid waarin vluchtelingen overal dezelfde kansen krijgen. Maar dan moet niet het slechtste beschermingsbeleid de maatstaf worden, zoals Cyprus met 2,3 procent. "Er wordt al lang onderhandeld over gezamenlijke opvangnormen en procedures. Daarbij zien we een sterke focus op de laagste gemene deler. Daar maken we ons grote zorgen over", aldus woordvoerder Wouter van Zandwijk. Europa is nog lang niet zover, stelt VluchtelingenWerk. Als eerste stap zou volgens die organisatie de Dublin-verordening moeten verdwijnen.

Volgens die regel dient de asielaanvraag te worden gedaan in het land van aankomst, vaak dus de EU-grenslanden Italië en Griekenland. Deze verordening zorgt voor een onevenredig aantal asielzoekers in Zuid-Europese landen. Daarnaast is de procedure er 'een zootje', waardoor nieuwkomers bij hun aanvraag geen eerlijke kans krijgen.

Lees verder na de advertentie

 
Asielsysteem werkt in een groot aantal lidstaten op dit moment niet goed

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie