Europa maakt zich op voor een hete herfst

home

Gijs Moes

De Griekse premier Samaras en de Duitse bondskanselier Merkel. © getty

De leiders van de eurozone maken zich op voor een onrustige herfst. Drie kwesties strijden de komende weken om de aandacht: de Griekse crisis, de rol van de Europese Centrale Bank en - in de zijlijn - ook de Nederlandse verkiezingen.

Griekenland
Charme-offensief of bedelronde? De Griekse premier Samaras was gisteren in Berlijn bij bondskanselier Merkel. Vandaag reist hij naar Parijs voor een ontmoeting met president Hollande. Samaras' boodschap: geef ons wat tijd, dan zullen we zorgen dat echt alle bezuinigingen en hervormingen doorgevoerd worden.

Van Merkel kreeg Samaras geen duidelijk antwoord. De bondskanselier wil dat Griekenland in de eurozone blijft, maar vindt wel dat Athene moet voldoen aan alle afspraken die zijn gemaakt na taaie onderhandelingen met de EU en het Internationaal Monetair Fonds: fors bezuinigingen, belastingen echt gaan innen en de economie vrijer maken.

Het Griekse programma moet eind 2014 rond zijn, maar Samaras wil dat opschuiven naar eind 2016. Minister De Jager (financiën) en zijn Duitse collega Schäuble hebben direct laten weten dat ze daar tegen zijn. Merkel heeft geen hard 'nee' laten horen. Zo houdt ze de mogelijkheid open om toch te schuiven, als Griekenland daarmee binnen de eurozone kan worden gehouden.

Maar wil Merkel dat echt? Gisteren deden opnieuw geruchten de ronde dat in Berlijn wel degelijk gewerkt wordt aan scenario's voor een 'Grexit', een Griekse uitstap uit de euro. Het lijkt erop dat dit alleen gebeurt om op alles voorbereid te zijn. De Jager heeft al eerder gezegd dat hij rekening houdt met 'alle mogelijke en onmogelijke scenario's'.

ECB
Gaat de geldkraan open? President Draghi van de Europese Centrale Bank heeft eind juli grote verwachtingen gewekt met zijn woorden dat de bank 'alles zal doen wat nodig is om de euro te behouden'. Speculaties over grote steunoperaties voor zwakke eurolanden deden direct de ronde, de ECB zou weer staatsobligaties gaan opkopen om de koersen te ondersteunen.

Maar Draghi heeft ook duidelijk gemaakt dat zwakke eurolanden zich eerst tot de Europese noodfondsen moeten wenden en zelf intern orde op zaken moeten stellen. Pas daarna komt de onafhankelijke bank echt in actie. Binnen de ECB bestaat bovendien interne oppositie, vooral van Duitsland, tegen het aanzetten van de geldpers.

Probleem is wel dat de noodfondsen nog niet op sterkte zijn. Het tijdelijke fonds EFSF is al flink aangesproken door Griekenland, Ierland, Portugal en Cyprus en de Spaanse bankensteun komt daar nog bij. Het permanente fonds ESM is nog niet klaar, dat wacht op een uitspraak van het Duitse grondwettelijk hof op 12 september.

Nederland
Glijdt een van de meest degelijke eurolanden af naar onbetrouwbaarheid? In de internationale pers is het succes van de SP in de peilingen doorgedrongen en dus wordt er met spanning uitgekeken naar de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen, die ook op 12 september plaatsvinden.

Gezaghebbende media als The Economist en de Financial Times vragen zich af of Nederland, dat altijd zo hamerde op begrotingsdiscipline, zich straks zelf nog wel aan de afspraken zal houden. Duitsland dreigt binnen de EU een belangrijke bondgenoot te verliezen, constateert de FT.

De verkiezingen zijn inmiddels bij alle persbureaus opgenomen in het lijstje van belangrijke data voor de eurocrisis. Maar goed geïnformeerde buitenlandse media weten ook wel dat in Nederland altijd coalities moeten worden gevormd, zodat radicale standpunten van één partij tijdens onderhandelingen na de stembusgang vaak sneuvelen.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie