Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

ETHEL KENNEDY - Een deugdzame slons als hoofd van de clan

home

BERT VAN PANHUIS

De dagen na de dood van haar zoon Michael bij het ski-ongeluk in Aspen wilden de Amerikaanse media telkens weer horen hoe de weduwe van Robert Kennedy, Ethel, zich onder deze tragische omstandigheden hield. En telkens was het antwoord hetzelfde: Ethel Kennedy klampt zich vast aan haar onwrikbare geloof.

Worden de mannelijke Kennedy's dikwijls in een adem genoemd met drank, maitresses en seks, het vrouwelijke deel van de familie haalt zelden de schandaalpers. Er zijn wat gevallen van fors alcoholmisbruik geweest, maar daarvoor werd regelmatig een opname geregeld in een centrum voor drankverslaafden. De overigen leidden een voor Kennedy-begrippen deugdzaam leven, daar zorgde een matriarch als Rose Kennedy wel voor.

Twee vrouwen reiken nog steeds tot aan het stadium van onberispelijkheid. De ene is Eunice, de oudste van de nog levende dochters Kennedy, die geen gelegenheid voorbij laat gaan om haar broer Ted te kapittelen vanwege zijn vooruitstrevende abortus-stemgedrag in de Senaat. De andere is Ethel Skakel Kennedy, nu het hoofd van de grootste tak van de dynastie.

Beetje bij beetje heeft de nu 69-jarige weduwe van Robert Kennedy de rol van haar drie jaar geleden overleden schoonmoeder overgenomen. Ze is, ondanks het feit dat ze aangetrouwd is, de meest geschikte Kennedy gebleken voor die rol. De enige overgebleven mannelijke Kennedy is te druk met de politiek en heeft zich met zijn gedrag - drank, vrouwen, seks - teveel gecompromitteerd. Eunice wordt opgeslokt door liefdadigheid, Pat is te verlegen en bescheiden, Rosemary zit in een psychiatrische inrichting en de jongste dochter Jean is ambassadeur in Ierland.

Ethel Kennedy is een wat onwaarschijnlijke aanvoerder van de clan. Wie twintig jaar geleden had geopperd dat ze de spil zou worden van de familie was vierkant uitgelachen. Ze wist haar huishouden nauwelijks overeind te houden en ook nu is iedere glamour en uiterlijke voornaamheid ver te zoeken. De schaarse beelden van haar tonen een vrouw die in een trainingspak langs de vloedlijn in Hyannisport struint. En tijdens de begrafenisplechtigheid was ze in haar slecht zittende zwarte mantelpak en zonder een spoortje van cosmetica nauwelijks in het gezelschap rouwenden te onderscheiden.

Het grootste deel van haar leven heeft Ethel Kennedy zich bezig gehouden met het opvoeden van haar elf kinderen. Als Ethel in de jaren vijftig en zestig nog tijd over heeft, gaat die voor het grootste deel op aan campagnevoeren voor de familie. En wat er over is wordt op de tennisbaan gespendeerd.

Met het huwelijk tussen Robert Kennedy en Ethel Skakel in 1950 trouwt geld met geld. Ook George Skakel heeft als gewone jongen een vermogen opgebouwd. Beide familiemoeders zijn zwaar katholiek en Ethel flirt geruime tijd met de gedachte het nonnenhabijt te gaan dragen. Ze krijgt haar opleiding op dure kostscholen, maar voelt zich niet thuis in intellectuele kringen. Geef mij maar films als South Pacific of shows als My Fair Lady, vertrouwt ze Robert bij een van hun eerste ontmoetingen toe.

De ogenschijnlijk onbeperkte groei van het gezin en de manier waarop het huishouden wordt bestierd, vervult niet iedereen met vertedering. Jackie Kennedy, gesteld op stijl en decorum, ziet alles met lede ogen aan. Over de vruchtbaarheid van haar schoonzuster laat ze zich eens ontvallen: “Ze werpt als een konijn. Het is stuitend.”

De chaos in huize Robert Kennedy is groter dan die bij de toen populaire serie Brady Bunch, over een rommelig-gezellig gezin. Wanhopig personeel wordt regelmatig afgewisseld door nieuwe krachten, die na enige tijd ook weer geknakt via de achterdeur vertrekken.

Ethel is het type opvoeder dat het motto 'Alles komt vanzelf wel op zijn pootjes terecht' hoog in het vaandel voert. Komen kinderen met bloedende knieën binnenlopen, dan hoeven ze op weinig medelijden van hun moeder te rekenen. “Niet janken, daar leer je van”, krijgen ze te horen. En niemand hoeft zich met de opvoeding te bemoeien. Dat merkt een jonge tennisleraar, die zich beklaagt dat een van de kinderen vals speelt. “Je wordt geacht ze te leren tennissen, niet ze moraal bij te brengen”, reageert Ethel Kennedy voordat ze de leraar haar rug toekeert.

De reactie op de dood van haar man in 1968 vervult de bezoekers van Hickory Hill met ongemak. Niet alleen heeft ze na de moordaanslag de stoicijnse houding aangenomen, die haar tot een volwaardig lid van de Kennedy-familie maakt. In de maanden na de begrafenis moet iedereen vooral vrolijk zijn en dat gebeurt dan ook op een geforceerde manier, alsof Bobby Kennedy elk ogenblik weer in de deuropening kan staan.

Eigenlijk is hij ook niet weg. Ethel Kennedy heeft zich voorgenomen de herinnering aan haar man levend te houden en dat is ook te zien. Het huis wordt veranderd in een soort pelgrimsoord. Overal waar men kijkt zijn foto's van de senator en andere herinneringstekens. Een huisvriendin beschrijft het eens als bijna griezelig. “Zelfs in de kasten had ze foto's. Als je een deur opendeed stond je soms oog in oog met een levensgroot portret van Bobby.”

Met een paar neefjes vormen de zoons Bobby junior en David een soort bende die de buurt onveilig maakt. Als op een avond de politie voor de deur staat omdat ze David hebben aangehouden wegens bezit van marihuana, zit ze de jongen in de tuin na. Nadat ze David te pakken heeft gekregen smijt ze hem in de struiken en schreeuwt: “Jij haalt de naam van de familie door het slijk.” Het komt niet meer goed. Niets kan David in de daaropvolgende jaren van de drugs afhouden en Ethel komt tot de conclusie dat hij een hopeloos geval is. Davids dood in 1985 als gevolg van een overdosis ervaart ze als een tragedie die onafwendbaar was.

Ethel Kennedy heeft, ondanks de pressie van een groot eenoudergezin, nimmer een tweede huwelijk overwogen. De zanger Andy Williams, die ook op de begrafenis van de senator zong, kwam in de jaren zeventig regelmatig bij haar over de vloer. Toen iemand informeerde of er een huwelijk in zat, reageerde Ethel ernstig met: “Hoe zou ik dat ooit kunnen? Met Bobby vanuit de hemel op mij neerkijkend zou dat toch overspel zijn?”

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.