Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Esoteriek als grootste religie met evangelische concurrentie

Home

ARJAN DASSELAAR

AMSTERDAM - New Age, althans het esoterische zou in de toekomst weleens de grootste religie kunnen worden, aangehangen door een meerderheid van de bevolking. De 'reguliere' christelijke kerken zullen er leden zowel als identiteit door kwijtraken.

Deze voor christenen weinig opwekkende toekomstverwachting presenteerde Reender Kranenborg, universitair docent aan de faculteit van de godsgeleerdheid van de Vrije Universiteit, zaterdag tijdens een congres over wetenschap en New Age in Amsterdam.

“New Age als cultuurbeweging raakt eens over zijn hoogtepunt heen, zoals in het verleden altijd met cultuurbewegingen is gebeurd”, zei Kranenborg. “Maar New Age als esoteriek blijft. Ik verwacht dat de religie van de komende tijd wel eens de esoteriek kan zijn, aangehangen door een meerderheid van de bevolking.”

Twee stromen

Tegelijkertijd zal het verzet tegen New Age groeien, verwacht Kranenborg. De evangelische beweging - verklaard tegenstandster van New Age - groeit nu al. ,Ik zie dus in de toekomst van het westen twee stromen: de esoteriek en de evangelischen. Kranenborg was één van de twaalf sprekers op het congres dat plaatshad in het Amsterdamse New Age centrum Oibibio.

“Wij willen de maatschappelijke discussie over New Age bevorderen, omdat er aversie tegen is”“ lichtte Miranda Moerland namens de organisatoren het doel van de bijeenkomst toe. “Wij willen de mensen van informatie voorzien.” Dat Oibibio het initiatief sponsort door zaalruimte beschikbaar te stellen, heeft geen gevolgen voor die kritische houding, meent mede-organisator Mark Raijmakers: “Er zijn geen voorwaarden gesteld.”

Tijdens het congres werd dan ook bij tijd en wijle uitgehaald naar New Age. Cor Baerveldt, onderzoeker in opleiding aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen, gaf felle kritiek op sommige New Age ideeën over gezondheid. Daarin worden lichaam en geest als een eenheid gezien. “Je gaat te ver als je aids terugbrengt tot een verdrongen slachtoffergevoel bij homofiele mannen.” En ook Jomanda uit Tiel heeft volgens Baerveldt wat dit betreft 'hele kwalijke dingen' gezegd.

Links

Baerveldt presenteerde op het congres resultaten van een onderzoek dat hij heeft gehouden onder zo'n 250 bezoekers van twee New Age-centra in Nijmegen, het PMV-centrum en het Han Fortmann Centrum. Tachtig procent van hen bleek vrouw, terwijl de gemiddelde leeftijd 44 jaar is. Bovendien is 60 procent HBO- of universitair geschoold. Mensen met een lager beroepsdiploma komen nauwelijks voor. Vijftig procent heeft nu geen baan, negentig procent heeft dat in het verleden wel gehad. Daarnaast gaf 65 procent aan zich niet langer lid te voelen van een kerk. De motieven voor het bezoek aan een New Age-centrum waren het 'op zoek zijn naar jezelf', persoonlijke problemen, of een combinatie van beide.

Tijdschrift

De bezoekers waren volgens Baerveldt 'politiek sterk betrokken'. Wat politieke voorkeur betreft, bleek de groep gematigd links te zijn.

Volgens Joep de Hart van het Sociaal-Cultureel Planbureau zijn vooral mensen die zich tussen orthodoxie en atheïsme bevinden, geïnteresseerd in New Age. “Een echt afwijkend gezelschap is het niet. Het zijn echt niet alleen vrouwen of hoger opgeleiden.” Dat Baerveldt tot een andere conclusie kwam, ligt er volgens De Hart aan dat de drempel voor het bezoeken van een New Age centrum hoog ligt, veel hoger dan die voor andere New Age-activiteiten, als het lezen van een New-Age tijdschrift.

Niet eens

De Hart presenteerde verder cijfers van een (al in 1991 gehouden, mogelijk achterhaald) onderzoek onder zevenhonderd jongeren. Zo'n 45 procent weet wat New Age is; slechts vijf procent is er mee bezig. Bovendien blijkt dat veel jongeren bepaalde New Age-termen zoals reïncarnatie wel kennen, maar niet in verband brengen met New Age.

Jongeren die zich bezighouden met New Age zijn volgens De Hart lang niet zo individualistisch als wel eens gedacht wordt. “Relatievorming, zelfontplooiing en het hebben van een carrière zijn daar misschien iets sterker aanwezig, maar die waarden zijn bij alle jongeren populair.”

De Hart had kritiek op mede-sprekers. “Sommige mensen doen uitspraken op basis van zeer weinig of geen onderzoeksmateriaal. De methode van de natte vinger”, zei hij.

En dat kan kloppen, want zelfs wat New Age nu eigenlijk is, werd tijdens het congres niet duidelijk. Op een vraag dienaangaande uit de zaal, werden de forumleden het niet eens. Wouter Hanegraaff hield het bijvoorbeeld op een 'wereldbeeld waarin alles een plaats heeft', maar Cor Baerveldt vond dat idee 'deprimerend'.

Deel dit artikel