Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Erg links? Extra belasting op vlees is juist een heel liberaal voorstel

Home

Wouter van Erkel en Koen Sijtsema

© anp
Opinie

Vandaag de dag is het lastig om bepaalde voorstellen niet direct als behorende tot een bepaalde politieke stroming te zien. Toch loont het soms om bij ideeën wat langer na te denken. De vleestaks is zo'n onderwerp.

Stel een extra belasting op vlees voor en wees voorbereid op het verwijt dat dat toch wel een erg links voorstel is. Onterecht. Ja, er is sprake van een verhoging van de belastingdruk, maar dit is vanuit een liberaal oogpunt gerechtvaardigd. Volgens de liberale gedachte is het - kort gezegd - aan de overheid om in te grijpen zodra mensen schade ondervinden van het handelen van anderen. Die kan zich manifesteren op tal van manieren: Iemand kan in de portemonnee worden geraakt, fysiek nadeel ondervinden of bijvoorbeeld beperkt worden in diens vrijheid.

In een samenleving die steeds complexer wordt is het soms lastig vast te stellen wanneer er schade is voor een persoon veroorzaakt door een derde.

Is dit dan reden om de rol van de staat als schadebeperker te vergeten? Nee, soms zal er wat meer buiten de bekende kaders gekeken moeten worden.

Lees verder na de advertentie

De vervuiler betaalt

De vleesindustrie is verantwoordelijk voor een substantieel deel van de uitstoot van broeikasgassen. Ze draagt bij aan milieuschade die ons allemaal, en toekomstige generaties, raakt.

Ondertussen maakt de overheid, ofwel de belastingbetaler, kosten om verduurzaming mogelijk te maken. En het principe van 'de vervuiler betaalt' is een leidend beginsel. Al jaren belasten we bijvoorbeeld auto's met meer uitstoot zwaarder dan een Toyota Prius en daar ontstaat geen reuring over. Maar dat principe zou meer toegepast moeten worden. Nu is er een dubbele standaard die snel beslecht moet worden.

Het is een buitengewoon logische stap om ook de vleesindustrie er aan te laten geloven. Sterker nog, je zou kunnen beargumenteren dat als de 'maatschappelijke schadeposten' niet worden meegenomen in de prijs van een stuk vlees, de overheid effectief gezien de vleesindustrie subsidieert. De samenleving vangt immers de klappen op, en niet de producent. Voor een liberaal toch een ongemakkelijke gedachte.

De samenleving vangt de klappen op, en niet de producent. Voor een liberaal toch een ongemakkelijke gedachte

Ongekende cijfers

Willen we het belastingstelsel vergroenen, dan is het simpelweg naïef om voorbij te gaan aan de mogelijkheid van het belasten van milieuvervuilend voedsel. Op consumentenniveau, of eerder in de keten. In de wereld van euroknallers en plofkippen is het volstrekt redelijk om ietsje meer voor vlees te betalen of iets minder vlees te consumeren. Hoogwaardige en betaalbare alternatieven zijn bovendien ruim voorhanden.

Daarnaast draagt een belasting op vlees bij aan het halen van de klimaatdoelstellingen, waarvoor Nederland nog best een sprintje mag trekken. Wereldwijd stijgt de consumptie van rund- en varkensvlees de komende tien jaar met veertien procent. Dat zijn ongekende cijfers.

Het is naïef voorbij te gaan aan de mogelijkheid om mi­li­eu­ver­vui­lend voedsel te belasten

Haalbaarheid

Helaas beschikt de vleesindustrie over een sterke lobby waar politieke partijen gevoelig voor zijn. De gedachte dat (veel) vlees noodzakelijk is en daarom net zo betaalbaar zou moeten blijven als het nu is, is een wijdverbreid misverstand. Inflatie meegenomen is de prijs van een stuk vlees de afgelopen 50 jaar vijf keer zo laag geworden.

Ook de onhaalbaarheid van een vleestaks wordt nog weleens als argument genoemd. Wie dat stelt gaat voorbij aan de constatering van het Centraal Planbureau (CPB), dat in 2007 al aantoonde dat een extra belasting op vlees uitstekend haalbaar is.

Laten we belasting baseren op de feitelijke kosten die worden gemaakt voor een bepaald product en niet vervallen in politieke reflexen. Laten we ideeën beoordelen op hun inhoud en noodzaak. Een eerlijke prijs voor een eerlijk stukje vlees, best logisch.

Deel dit artikel

De samenleving vangt de klappen op, en niet de producent. Voor een liberaal toch een ongemakkelijke gedachte

Het is naïef voorbij te gaan aan de mogelijkheid om mi­li­eu­ver­vui­lend voedsel te belasten