Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Erdogan strijdt tegen ‘groente- en fruitterroristen’

Home

Melvyn Ingleby

Mensen in de rij bij een tent van de gemeente Istanbul, waar tegen lage prijzen groente en fruit kunnen worden gekocht. © AFP

De Turkse president heeft een nieuwe volksvijand aangewezen. Groente-en fruitverkopers. Landverraders noemt hij hen.

Op een plein vlak naast de Bosporus kruipt een rij doorweekte mensen langs grote kratten vol tomaten, paprika’s en aubergines. De regen stort uit de hemel, maar het wachten loont. “Een kilo tomaten voor maar drie lira! (50 eurocent)”, roept de gepensioneerde Ahmet Celebi opgewonden. “Daar betaal ik in de supermarkt meer dan het dubbele voor.”

Lees verder na de advertentie

Deze week verschenen op tientallen pleinen in Ankara en Istanbul voedselwagens. De Turkse overheid verkoopt er groente en fruit tegen zo laag mogelijke prijzen, zonder tussenkomst van de markt. Een kilo aardappelen kost twee lira (35 eurocent), een kilo paprika’s zes (één euro). Iedere burger mag maximaal drie kilo per groente- of fruitsoort kopen – zolang de voorraad strekt.

Het is een noodmaatregel die niet onverwacht komt. Afgelopen zomer stortte de Turkse lira in, waarop de inflatie de pan uit rees. Volgens het Internationaal Monetair Fonds (IMF) kampt Turkije met een van de hoogste inflatiecijfers ter wereld. De voedselprijzen namen in het afgelopen jaar met 31 procent toe. De prijzen van verse groente en fruit zijn in een jaar tijd zelfs meer dan verdubbeld.

De Turkse regering wijt de inflatie aan groot­han­de­la­ren die hun producten oppotten

De Turkse regering wijt de inflatie aan groothandelaren die hun producten oppotten in afwachting van betere prijzen. President Erdogan zette hen neer als landverraders.

“Er wordt de laatste tijd duidelijk een spel gespeeld. Ze beginnen de prijzen van aubergine, tomaat, aardappel en komkommer te verhogen. Dat is een terreurdaad.” De president kwam zelfs met een nieuwe term: groente-en-fruitterrorisme.

De oppositiepartij CHP dreef er meteen de spot mee, met grappen over een nieuwe ‘aubergine-terreurorganisatie’, maar voor Erdogan is het menens. “We zullen de economische huurmoordenaars met z’n allen een stevige Ottomaanse mep geven”, beloofde de president. Critici van de gesubsidieerde voedselwagens zette hij neer als handlangers van ‘Hans en George’ – een standaardterm voor buitenlandse machten.

Sabotage

Die wirwar aan vijandbeelden vindt weerklank in de voedselrijen. “Er zijn economische opportunisten die ons vaderland willen saboteren”, vertelt Ahmet Celebi stellig. Hij is opgelucht dat de regering te hulp schiet. “Door deze maatregel worden de supermarkten gedwongen hun prijzen te verlagen.”

Die ingreep op de vrije markt staat haaks op de vroegere principes van de AKP. Jarenlang voerde de partij vergaande deregulering en privatisering door. De snelle groei die dat opleverde is nu ten einde.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de positie van de AKP tijdens de gemeentelijke verkiezingen van 31 maart. Niet voor niets stuurde de AKP-regering de voedselwagens naar Ankara en Istanbul, de twee belangrijkste verkiezingstroeven.

Stemmen kopen

“De AKP wil gewoon onze stemmen kopen”, sist een oudere dame die op haar twee tassen met groenten staat te wachten. Ze durft niet met haar naam in de krant. “Laten we daar verderop praten”, fluistert ze, terwijl ze op het gemeentepersoneel wijst. “Hier is iedereen van de AKP.”

Mijn tomaten zijn nu eenmaal duurder. Ik moet btw betalen, huur, personeel, plastic tasjes en de elek­tri­ci­teits­re­ke­ning

Yusuf Öz, groenteboer

Daar vervolgt ze haar razende betoog. “Turken in Nederland moeten eens zien wat hier gebeurt. Het is nog nooit zo erg geweest. In de jaren zeventig stond ik ook in de rij voor groente, maar toen was er oorlog in Cyprus. Nu sta ik hier vanwege wanbeleid van de regering. Ze hebben alles kapot gemaakt in Turkije: de democratie, de rechtsstaat, en nu ook de economie.”

Van voedselterroristen moet de vrouw niets weten. “Deze crisis is het directe gevolg van het economische beleid van de AKP. Vroeger was Turkije zelfvoorzienend, maar ze hebben onze landbouwsector vernietigd. De fabrieken zijn geprivatiseerd. De opbrengsten gaan naar de vriendjes van de regering, het volk wordt bestolen.”

Groenteboer Yusuf Öz: ‘Ik doe gewoon mijn werk.’ © Melvyn Ingleby

De vrouw mijmert door over het verleden, pakt haar tassen met groenten en steekt de straat over. Aan de overkant van het plein staat groenteboer Yusuf Öz in zijn lege winkel. “Sinds die voedselwagen er staat, komen er veel minder klanten”, zucht hij. “Mijn tomaten zijn nu eenmaal duurder, daar kan ik niks aan doen. Ik moet btw betalen, huur, personeel, plastic tasjes en de elektriciteitsrekening.”

De verlegen man kijkt verslagen naar zijn keurig opgestapelde tomaten. “De regering wil de verkiezingen winnen, maar wij moeten de gevolgen ondergaan”, mompelt hij. “Ik doe gewoon mijn werk. Ik betaal netjes mijn belastingen. Waarom ben ik dan ineens een landverrader?”

De naam van de oudere dame is bekend bij de redactie.

Lees ook:

Turks ja en nee treffen elkaar in het café

Het Turkse referendum leeft onder de grote Turks-Nederlandse gemeenschap in Deventer. Voorstanders noemen het economisch herstel onder Erdogan. Tegenstanders leggen de nadruk op zijn dictatoriale neigingen. Toch gaan de twee kampen nog prima door één deur.

Deel dit artikel

De Turkse regering wijt de inflatie aan groot­han­de­la­ren die hun producten oppotten

Mijn tomaten zijn nu eenmaal duurder. Ik moet btw betalen, huur, personeel, plastic tasjes en de elek­tri­ci­teits­re­ke­ning

Yusuf Öz, groenteboer