Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Erdogan: populair en omstreden

Home

ANKARA (ANP) - De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan, de leider van AK-partij die zondag voor de tweede keer in vijf jaar met overmacht de parlementsverkiezingen won, is razend populair bij zijn brede aanhang. Maar zijn tegenstanders zijn talrijk.

Ze koesteren een diep wantrouwen tegen de man die zijn politieke carrière als een radicale moslim begon en nu naar eigen zeggen gematigd is.

Zijn aanhangers, de vele miljoenen op het platteland en arme Turken in de steden, zien Erdogan als een 'working class hero', iemand die echte armoede heeft gekend. Hij werd in 1954 in Istanbul geboren als zoon van arme immigranten van de Zwarte Zee-kust. Na de lagere school bezocht hij een islamitische Imam Hatip-school, volgens tegenstanders een broeinest van conservatief islamisme. Daarna ging naar de universiteit en voetbalde op professioneel niveau. Vervolgens was hij succesvol als ondernemer.

Burgemeester van Istanbul

Op de middelbare school was hij in contact gekomen met Necmettin Erbakan, de latere premier en voorman van de islamitische Welvaartspartij. Binnen de Welvaartspartij maakte Erdogan snel carrière. In 1994 werd hij burgemeester van Istanbul. Hij zorgde ervoor dat de stad een schonere en groenere aanblik kreeg en hield zich ver van corruptie. Van pogingen om onder meer alcohol te verbieden en gescheiden openbaar vervoer voor mannen en vrouwen op te zetten, kwam echter weinig terecht.

Tijdens een politieke bijeenkomst in december 1997 las hij een gedicht voor met de zinsnede: ,,Minaretten zijn onze bajonetten, koepels onze helmen, moskeeën onze kazernes en gelovigen onze soldaten''. Daarmee ging hij volgens de hoeders van de seculiere staat te ver. In april 1998 werd Erdogan veroordeeld tot tien maanden celstraf wegens aanzetten tot religieuze haat en poging tot vestiging van een islamitische staat. Na vier maanden kwam hij al weer vrij.

Kersverse partij

Bij de algemene verkiezingen in november 2002 stemde een derde van de bevolking op zijn kersverse AK-partij, de opvolger van de verboden Welvaartspartij die als islamitische groepering de in de grondwet vastgelegde scheiding tussen moskee en staat (secularisme) in gevaar zou hebben gebracht. Pas in maart 2003 kon Erdogan premier worden, nadat het verbod op het uitoefenen van politieke functies dat hem was opgelegd, was opgeheven.

Erdogan was naar eigen zeggen inmiddels gematigder in zijn opvattingen geworden. Hij accepteerde dat vrouwen hoge functies bij de overheid vervullen en zonder hoofddoek naar school gaan. Hij noemde zich een ,,pro-Westerse conservatief'' en voelde er niets voor om met Turkije uit de NAVO te stappen.

Voorlopig hoogtepunt

Het begin van toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie in 2005 was het voorlopig hoogtepunt van zijn carrière als premier. Hij beloofde tal van hervormingen om uiteindelijk toetreding mogelijk te maken. De Turkse economie beleefde onder zijn leiding een enorme opleving. Buitenlandse ondernemers staan te dringen om in Turkije te investeren.

Toch gingen eerder dit jaar honderdduizenden mensen de straat op toen Erdogan partijgenoot en minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gül naar voren schoof als presidentskandidaat. De premier mocht nog zo hard roepen dat Gül als president de politiek achter zich zal laten, maar de demonstranten, felle verdedigers van Atatürks seculiere Turkije, vertrouwden het niet. Ook de huidige president, een overtuigd secularist, waarschuwde voor het dreigende gevaar.

De impasse was de belangrijkste reden voor Erdogan om vervroegde verkiezingen uit te schrijven. Naar verwachting poogt de nieuwe volksvertegenwoordiging binnenkort alsnog een overwegend ceremoniële president aan te wijzen, waarschijnlijk een compromiskandidaat, want de AK-partij heeft waarschijnlijk wederom geen twee derde meerderheid.

Deel dit artikel