Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Er jankte een hond, daarna niets

Home

ALLE LANSU

Italiaanse klassieker over liefde en verraad in tijden van oorlog

Romans die het persoonlijke drama tegen het decor van een dramatische episode in de geschiedenis plaatsen, geven een extra dimensie aan zowel het individuele als het collectieve. 'Een privékwestie', van de Italiaan Beppe Fenoglio (1922-1963) is zo'n roman. Tegen de achtergrond van de burgeroorlog tussen Italiaanse partizanen en fascisten, anno 1944, schetst Fenoglio de obsessieve speurtocht van de jonge partizaan Milton naar zijn vermeende rivaal in de liefde, zijn beste vriend Giorgio, net als hij actief in de heuvels van Piemonte, de landstreek rond Turijn.

De roman werd na de vroege dood van Fenoglio in zijn nalatenschap aangetroffen en onmiddellijk gepubliceerd. Sindsdien geldt 'Een privékwestie' als klassieker van de naoorlogse Italiaanse literatuur. Paolo Giordano (1982), die een aantal jaren geleden overweldigend debuteerde met 'De eenzaamheid van de priemgetallen', ontdekte het boek naar eigen zeggen op zijn zestiende, om het jaarlijks te herlezen. Fenoglio's generatiegenoot Italo Calvino (1923-1985), net als hij actief in de strijd tegen het fascisme, prees het boek om de levensechte verbeelding van het partizanenleven, en vergeleek het met een veel oudere Italiaanse klassieker, het ridderepos 'Orlando Furioso' (1532). Ook daar werd de oorlog ondergeschikt aan de privékwestie van een obsessieve liefde.

Fenoglio beschrijft de laatste vier dramatische dagen van zijn hoofdpersoon in november 1944. Op patrouille in de heuvels boven Alba stuit Milton (een verwijzing naar de schrijver van 'Paradise Lost') op de villa van zijn inmiddels geëvacueerde jeugdliefde Fulvia. Twee jaar eerder beleefden de twee een verliefdheid die onuitgesproken bleef, maar in de herinnering van Milton lyrisch wordt geëvoceerd.

Die idylle werd destijds ruw verstoord toen hij onder de wapenen moest, maar nu krijgt ook zijn herinnering een knauw als de huishoudster van de villa hem vertelt hoe zijn beste vriend Giorgio indertijd innige omgang had met Fulvia, die Milton nog altijd als zijn gedroomde geliefde beschouwt.

Zijn wereld stort in. De oorlog, de vrijheid, zijn maten, de vijand, het kan hem allemaal niks meer schelen. Hij wordt totaal beheerst door het wanhopige verlangen zijn vriend en rivaal in de liefde te vinden en de waarheid te horen. Ook Giorgio is ergens in de heuvels van Piemonte actief voor de partizanen. Onvergetelijk is het moment dat Milton vanaf een heuveltop steeds opnieuw zijn vriend roept: "Geen antwoord. Toen zette hij zijn handen als een trechter voor zijn mond en schreeuwde Giorgio's naam, heel lang. Er jankte een hond, net onder hem. En daarna niets."

Al snel wordt duidelijk dat Giorgio in de dichte novembermist op een fascistische patrouille is gestuit. De vraag is of hij nog leeft. Terwijl hij het gevoel heeft dat hij misschien wel aan een onmogelijke en zinloze missie werkt, gaat Milton op jacht naar een levende fascist om daarmee een gevangenenruil te organiseren. Die zoektocht in de chaos en de hectiek van de burgeroorlog geeft het verhaal een elektrificerende spanning. In de mist, de regen en de modder wordt het heuvellandschap zelf een weerbarstig personage.

Tegelijkertijd geeft de roman een levendig beeld van hoe het toegaat in zo'n burgeroorlog: de doodsangst, de woede, de traumatische ervaringen, de morele dilemma's, met alle variaties van mededogen en meedogenloosheid. In de woorden van Milton: "Deze oorlog kan niet anders dan zo gevoerd worden. En trouwens, wij zijn de oorlog niet meester, hij is ons meester."

Fenoglio schetst allerminst een heroïsch beeld van de partizanen. Onverbloemd toont hij de soms gebrekkige organisatie en de animositeit tussen de verschillende antifascistische groeperingen.

Uiteindelijk voert hij de missie van de vertwijfelde Milton naar een bloedstollende finale, die aankomt als een stomp in je maag. Fenoglio's meeslepende (en liefdevol vertaalde) verhaal doet door zijn directe en toch poëtische taal soms denken aan die andere schrijver over Piemonte: Cesare Pavese (1908-1950).

Beppe Fenoglio: Een privékwestie. Vertaald door Mieke Geuzebroek en Pietha de Voogd. De Bezige Bij, Amsterdam; 191 blz. € 23,90



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie