Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Engelengeduld in Madurodam

Home

Laura van Zutphen

Met samengeknepen ogen staat decorateur Diane Kratz voor een miniatuur van de wereldberoemde Klaagmuur uit Israël. Deskundig bestudeert ze hoe het is gemaakt en de wijze waarop kleine mensfiguren vakkundig voor de muur zijn geplaatst. Ze heeft oog voor detail. Ze geniet van de echtheid. Werken voor Madurodam is haar op het lijf geschreven.

Als geen ander kan Diane Kratz een oordeel vellen over de exposititie 'Shalom Madurodam, Israël in miniatuur', een indrukwekkende mengeling van historische, religieuze en archeologische hoogtepunten. Zoals mini's van de Rotskoepel, de kerk van Maria Magdalena en de graftombes in de Kidron Vallei.

,,Toen mijn Israëlische collega's de tentoonstelling opbouwden, dacht ik: dáár wil ik ook wel eens heen.'' Veel bezoekers denken duidelijk hetzelfde. Maar Kratz kijkt wel door een andere bril naar de mini-gebouwen dan de grote massa. ,,Ik bestudeer de techniek die is toegepast en let op de materialen die zijn gebruikt. Die zijn heel anders dan bij ons. Hun werkwijze brengt me op nieuwe ideeën. Zoals het hekwerk bij de Berg der Zaligsprekenden, dat zit heel kunstig in elkaar.'' Ook valt het haar op dat de modellen uiterst nauwkeurig zijn. ,,Erg strak allemaal. Dat komt doordat ze veel met behulp van computers hebben gedaan. Wij doen dat ook steeds vaker.''

Zoals de Madurodammers iets opsteken van de methoden voor bijvoorbeeld de Tempeliershuizen en Klokkentoren van Oud-Jaffa, zo leerden de Israëliërs veel van het Haagse park. De expositie, die tot en met oktober is te zien, is het resultaat van een langdurige samenwerking tussen Madurodam en een team uit Israël. Daar opent volgend jaar in Latrun het miniatuurpark Park Mini Israel.

Kratz glimlacht als ze de poppetjes voor de klaagmuur ziet staan. ,,Kijk, dat vind ik nou zo leuk. Figuratie is heel belangrijk. Dat maakt een miniatuur echt. In Madurodam pakken we dat zo goed mogelijk op. In de zomer zetten we mensenbeeldjes in korte broek op het terras en in de winter lopen ze in een dikke jas over straat.''

De 23-jarige Haagse heeft vorig jaar haar schilderopleiding afgerond. Grof werk als het schilderen van muren en grote decorstukken vond ze niets. Ze hoorde dat Madorudam iemand zocht en besloot te solliciteren. ,,Ofschoon ik voldeed aan de eis van een vakkundige opleiding, was ik erg blij dat ik was aangenomen. En nog, ik had nooit gedacht dat het zó afwisselend zou zijn.''

Inmiddels werkt ze negen maanden voor Madurodam. Ze schildert de maquettes, zet er raampjes in, brengt versieringen aan en verzorgt de figuratie. Simpel gezegd: een gebouw komt in grove houtversie bij haar aan en verlaat als exacte kopie van het 'eggie' haar atelier.

Hoewel Kratz veel verschillende taken heeft, komt het ook voor dat ze dagen lang hetzelfde doet. ,,Het meeste werk is het schilderen van steentjes. Daar ben ik soms wel meer dan een week mee bezig. Eerst schilder ik de muur in baksteenkleur en daarna wordt er met een houten rietje zand tegenaan geblazen. Dan begint het eentonig inkrassen van de steentjes, één voor één met een houten plankje als liniaal. Daarvoor moet je engelengeduld hebben.''

Al komt Kratz heel rustig over en is ze erin getraind dat ook vooral te blijven, ze geeft toe wel eens haar geduld te verliezen. ,,Maar dat kan fataal zijn. Juist aan het eind van het project moet je rustig blijven en het mooi afwerken. Twee maanden werk gooi je gemakkelijk met één stomme beweging weg.''

Het voorzichtige gefröbel op de vierkante centimeter vindt ze leuk en eigenlijk nooit eng. ,,Behalve het zogenaamde 'oud maken' op het laatst. Dan moet ik bepaalde stukken op de muur vervuilen en donker maken. Soms ben ik bang de hele boel te verpesten met een grote zwarte vlek.'' Niet iedereen is volgens haar geschikt om miniaturen te maken. ,, Je moet wel een bepaald type zijn. Creatief, verstand hebben van verf en bouwmateriaal én natuurlijk niet snel in de stress schieten.''

Lopend door het park waar ze als kind met haar oma kwam, stevent Kratz rechtstreeks af op het nieuwste pronkstuk: het Amsterdamse Rijksmuseum. Nagebouwd op de Madurodamschaal van 1:25, maakt het toch de indruk van een enorm complex. ,,Dit is echt knap werk'', oordeelt ze bewonderend. ,,Zoveel oog voor detail. Zelfs de tentoonstellingen die op dit moment in het museum zijn te zien, zijn nagebouwd. Kijk maar door de ramen: dan zie je de vitrines staan.''

Vervolgens wijst ze naar het miniatuur van de Sint Jan in Den Bosch. ,,Het leuke van details is dat je nu goed kunt zien hoe mooi een gebouw eigenlijk is. Je ziet hekjes, raampjes en schilderingen die in het echt niet opvallen. Neem nou de Sint Jan. Ik was laatst in Den Bosch en werd overweldigd. Toen ik hier nog eens voor de kleine ging staan, zag ik pas hoe de basiliek in elkaar steekt.'' Ze vraagt zich wel eens af of de dagtoeristen wel letten op al die ambachtelijk vernuft. ,,Sommigen bekijken alles heel geïnteresseerd, anderen lopen er in rap tempo langs. Dat is wel zonde, maar evengoed maken die bezoekers me blij. Ze komen speciaal naar Den Haag om naar ons werk te kijken, en daar ben ik best een beetje trots op.''

De dag van een decorateur begint al vroeg. ,,'sOchtends om zeven uur lopen we al met een emmer vol reparatiespulletjes over het park te controleren of alles er nog netjes bij ligt. Vaak zijn er figuurtjes omgevallen en wat regenpijpjes verstopt. Soms zijn er raampjes kapot, maar grote vernielingen komen gelukkig bijna niet voor. Als dat wel gebeurt, is dat inderdaad heel vervelend. Het moet gelijk weer gemaakt worden. Naast al die kleine reparaties krijgen alle gebouwen eens in de zoveel jaar een opknapbeurt. Dat is ook wel nodig, hout verpietert snel.''

Terug in de werkplaats kruipt Kratz direct achter een nieuw project. Gefascineerd bladert ze door een fotomapje. De ruim dertig decorateurs maken veel gebruik van foto's om alles zo nauwkeurig mogelijk te doen. Ze plakken die met een stukje tape op de nog onbeschilderde maquettes en gaan met het voorbeeld voor ogen aan de slag. En zo komen er ieder jaar weer een paar gebouwen bij op Madurodam. Anno 2000 is er zo'n achttien vierkante kilometer volgebouwd.

In Israël zijn ze nog niet zo ver, maar met de gebouwen die nu op de tentoonstelling aanwezig zijn, zullen ze daar een heel eind komen. ,,En de gebouwen worden natuurlijk nog mooi in een park geïntegreerd. Uiteindelijk wordt het daar ook echt een klein zelfstandig stadje, net als Madurodam.'' De trots straalt van haar gezicht.

Deel dit artikel