Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Elke dag dat er geen nieuwe meldingen zijn, is er één

home

JAN KLEINNIJENHUIS en REDACTIE ECONOMIE

Iedereen in Barneveld en omgeving houdt zijn hart vast, zegt pluimveehouder Evert-Jan Versteeg. Gelukkig zijn er al sinds vrijdag geen nieuwe meldingen van vogelgriep gekomen, en 'elke dag is er nu één'. Zijn bedrijf, gelegen in de Gelderse vallei tussen de dorpen Nijkerk en Voorthuizen, ligt in één van de meest pluimveerijke gebieden van Nederland. En dus is de vogelgriep het gesprek van de dag in de buurt.

"Vanochtend had ik nog de boer uit Barneveld aan de telefoon, waar dit weekeinde preventief geruimd is", zegt Versteeg. Daar werden dit weekeinde 8.000 eenden vergast, omdat het bedrijf bezocht was door een vrachtwagen die ook een besmet bedrijf in het Overijsselse Kamperveen had aangedaan. Na onderzoek bleek dat de dieren in Barneveld niet besmet waren. "Zuur, maar hij begrijpt het", zegt Versteeg. "Het is in ieders belang dat het virus zich niet verder verspreidt."

Versteeg is al sinds 1988 boer op het bedrijf, en werd tijdens de massale uitbraak van vogelgriep in 2003 ook getroffen. Het bedrijf werd geruimd. "Ik weet nog goed dat ik op een woensdagmorgen in de stal kwam, het was half zeven. Je merkt het meteen als er pest in de stal is. De dieren zijn veel stiller, de kopjes hangen en ze hebben ademnood. Ik heb direct gebeld en diezelfde avond zijn de kippen nog geruimd." Hij had het al zien aankomen destijds: het virus verspreidde zich met de windrichting over bedrijven in de buurt.

Het was een moeilijke tijd, zegt Versteeg. Vooral zijn vrouw kon het moeilijk verkroppen dat de jonge dieren op zijn legbedrijf afgemaakt moesten worden. Wat niet hielp was dat er eigenlijk geen draaiboeken klaar lagen om de uitbraak tegen te gaan. "Je ziet dat alles nu veel professioneler gaat. Het ruimen gebeurt direct, in 2003 duurde dat soms erg lang. Pluimveehouders worden nu meer betrokken bij de afhandeling als het virus op hun bedrijf wordt gevonden."

Sinds dit weekeinde zijn er nieuwe maatregelen afgekondigd door staatssecretaris Dijksma, om een verdere uitbraak te voorkomen. Het land is opgedeeld in vier regio's waar minimaal contact tussen mag zijn. Aanvoer van nieuw pluimvee naar bedrijven blijft verboden, net als het vervoer van mest. Versteeg is er blij mee, ook al ziet hij dat met name broederijen en zogeheten vermeerderingsbedrijven een enorme strop wacht. Voor landbouworganisatie LTO is hij actief in de regio, en spreekt dus veel boeren om te zien tegen welke knelpunten pluimveehouders nu aanlopen. "Net had ik nog een boer aan de lijn wiens broedeieren niet meer worden afgenomen. De financiële pijn voor dit soort mensen is enorm. Daar gaan bedrijven omvallen."

Op zijn eigen bedrijf probeert Versteeg zoveel mogelijk de normale bedrijfsvoering door te zetten. Wel hij let nog sterker op het gedrag van zijn dieren. Hygiëne maatregelen, zoals ontsmetten of andere kleren aantrekken voor de stal, vinden altijd plaats, maar nu nog bewuster. "Wat me zorgen baart is dat het virus zo ongrijpbaar is. We zien dat de getroffen bedrijven in waterrijke gebieden liggen, dus het is aannemelijk dat trekvogels het virus hebben overgebracht. Maar die gaan er niet dood aan hé, die blijven het verspreiden. Misschien moeten we gaan nadenken om in tijden van vogeltrek voortaan dieren verplicht binnen te houden. Ook biologische en vrije uitloopkippen. Dat lijkt me diervriendelijker dan ze bloot te stellen aan zo'n virus en te moeten ruimen."

Lees verder na de advertentie

Wat gebeurt er met de vogels die geruimd moeten worden?

Sinds vorige week zondag is er een tijdelijk verbod op alle vormen van jagen afgekondigd. Afgelopen woensdag was het verbod even opgeheven - de volgende jachtpartij kan waarschijnlijk pas over drie weken plaatsvinden. "We willen geen onnodige vliegbewegingen veroorzaken. Als er geschoten wordt, schrikken de vogels op. Ze kunnen dan gemakkelijk veren verliezen en laten hun ontlasting gaan. Dat kan gevaarlijk zijn", aldus een woordvoerder van het ministerie van economische zaken. Het jachtverbod geldt niet voor muskusratten en ganzen in de buurt van Schiphol.

Bij jagers is er begrip voor de situatie. Janneke Eigeman van de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging: "Maar het jachtseizoen is echt nu. Uit het verbod kan veel schade voortkomen. Gewassen van boeren kunnen vertrapt en opgegeten worden door vogels die normaliter worden afgeschoten. Ook werken veel jagers samen met restaurants. De Librije kan nu bijvoorbeeld geen wild van Nederlandse bodem serveren."

Dierentuinen

De Nederlandse dierentuinen moeten hun loslopend gevogelte uit voorzorg ophokken. Deze dieren lopen het grootste risico om door rondvliegende wilde vogels besmet te worden. "We hebben de pauwen, parelhoenders, en de kippen van de kinderboerderij meteen naar binnen gebracht toen de eerste besmetting vorige week zondag bekend werd", aldus Janna Laeven van Artis. Ook vogelpark Avifauna heeft de hoenderachtigen opgehokt.

Naast de ophokplicht geldt er een transportverbod. Vogels mogen alleen binnen bepaalde regio's worden vervoerd. Afhankelijk van de ontwikkelingen rondom de vogelgriep kunnen de maatregelen door de overheid aangescherpt worden. "We blijven stevig op het vinkentouw zitten", stelt Marielle van Aggelen van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen.

Voor kinderboerderijen zijn de gevolgen groter. Nadat deze de afgelopen week twee keer tweeënzeventig uur preventief op slot moesten, heeft het ministerie eergisteren afgekondigd dat de boerderijen de aankomende drie weken gesloten moeten blijven. Vandaag worden er mogelijk uitzonderingen aan het verbod gekoppeld. De Vereniging Samenwerkende Kinderboerderijen Nederland verwacht dat kinderboerderijen in de stad onder strenge voorwaarden bijvoorbeeld toch open mogen.

Jachtverbod

Sinds de uitbraak van de vogelgriep zijn er zes pluimveebedrijven preventief geruimd. Achteraf bleek het virus bij de helft van de bedrijven aanwezig te zijn geweest. Het gevogelte wordt door een destructiebedrijf in de stal vergast met CO2. Vervolgens worden de dode dieren door een ontsmette en verzegelde vrachtwagen van de kadaverdienst afgevoerd naar een plek waar ze verbrand worden.

De mens zou het dode gevogelte kunnen eten. "Van het eten van het vlees of een ei van een besmet dier krijg je niets", vertelt Gert-Jan Oplaat van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders. "Maar boeren mogen hun pluimvee niet zelf slachten. Dan zou je dus met besmette vogels door het land moeten rijden naar de slachterijen. Als er dan één veertje vrijkomt, kan het virus al verspreid worden." De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit zegt geen enkel risico te willen lopen op de verspreiding van de smetstof van het virus.

Hobbyisten

Oktober tot en met januari zijn de belangrijkste maanden voor vogelliefhebbers. Het is het seizoen van de vogeltentoonstellingen. Maar sinds eergistermiddag zijn de wedstrijden verboden. "Voor liefhebbers die er het hele jaar naar uit hebben gekeken is het zuur. Toch staat het niet in verhouding tot het leed voor de pluimveehouders", stelt Hans van der Stroom van de Nederlandse Bond van Vogelliefhebbers.

Deze maand zijn er vooral lokale tentoonstellingen. Vogelvereniging Surhuisterveen heeft haar 'Bijzondere vogeltentoonstelling', die deze week zou plaatsvinden, moeten afblazen. Voorzitter Henk Postma: "Gisteravond heb ik de sponsoren en dikke tweehonderd deelnemers moeten afbellen. Het is een grote teleurstelling." Met zijn grote parkieten, papegaaien en kaketoes gaat hij elk jaar meerdere vogelwedstrijden af. "Maar je eigen show is toch het mooiste. Daar leef je naartoe." Toch kon Postma zich er makkelijk bij neerleggen. "De boeren en kippenslachterijen hebben meer schade. Wij zijn hobbyisten. We pakken volgend jaar gewoon extra groot uit."

Na regionale wedstrijden in december vindt begin januari het Nederlandse Kampioenschap plaats. Eind januari zijn de Wereldkampioenschappen voor zang- en siervogels. Dit jaar wordt het WK in Rosmalen georganiseerd. De vorige keer dat deze kampioenschappen in Nederland plaatsvonden, in 2006, werd het afgelast in verband met de vogelgriep.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.