Elfstedenthermometer zegt: Friesland wordt warmer

home

Vincent Dekker

Oerhollands plaatje, dat je de laatste decennia niet vaak meer kunt maken. © anp
Weblog

Warmt de aarde niet op? Gisteren wees ik op een artikel van wetenschappers die denken dat we niet bang hoeven te zijn voor een CO2-ramp. Maar mijn Elfstedenthermometer zegt me iets anders.

Ik ben een schaatsliefhebber. Niet fanatiek: een Elfstedentocht heb ik nog nooit gereden en zal ik waarschijnlijk ook nooit rijden. Maar een rondje door de polder was dit weekend wel aan mijn besteed.
Dus vind ik het jammer dat ik dat de laatste jaren nog maar zelden direct bij mij in de buurt kan doen. Ik herinner me nog dat er genoeg ijs lag om onder zelfs de meest brede bruggen door te kunnen schaatsen en zo vanuit Bergen al schaatsend de Alkmaarse grachten te bereiken. Maar hoe lang is dat al niet geleden?
Er is voor zover ik weet geen kalender op het internet die de ijsdikte onder Alkmaarse bruggen heeft bijgehouden. Maar er is natuurlijk wel een wikipediapagina over de Elfstedentocht. En die geeft volgens mij een helder beeld over de ontwikkeling van de temperatuur in Nederland, nou ja: Friesland. En nee, dat is dus niet wereldwijd, en dus mag u zeggen hoe relevant u dit stukje dan nog vindt...

De eerste officiële Elfstedentocht werd in 1909 verreden. In de 103 jaren die daarop volgden, konden schaatsers nog veertien keer aan de start verschijnen. Het lijstje met Elfstedenjaren ziet er als volgt uit: 1909, 1912, 1917, 1929, 1933, 1940, 1941, 1942, 1947, 1954, 1956, 1963, 1985, 1986 en 1997. De zestiende editie lijkt dit jaar niet meer haalbaar en zal dus waarschijnlijk op zijn vroegst in 2013 aan de orde te komen.

Je hoeft geen rekenwonder te zijn om te zien dat er in de eerste vijftig Elfstedenjaren meer tochten waren dan in de tweede vijftig. In de halve eeuw van 1909 tot en met 1960 waren het er tien, in de halve eeuw sindsdien zijn het er tot nu toe 5, en als 2013 een Tochtjaar wordt dus 6. Zat er tussen de tochten van 1909 en 1956 gemiddeld 4,7 jaar, tussen de tocht van 1963 en dit jaar verliep gemiddeld 12,25 jaar, en als er in 2013 een Elfstedentocht wordt verreden is dat nog altijd gemiddeld tien jaar.
Dat wekt toch de indruk dat het de afgelopen decennia in Friesland in de winter gemiddeld warmer is dan tot een halve eeuw geleden.

Overigens kan ik u in het kader van de klimaatdiscussie nog een paar recente artikelen aanraden. Allereerst een artikel van mijn wetenschapscollega bij Trouw Joep Engels, getiteld Gletsjers smelten niet zo snel als gedacht. En bij de Volkskrant hebben Joeps wetenschapscollega's Martijn van Calmthout en Maarten Keulenmans ook een lezenswaard stuk geschreven: Klimaatdebat gaat niet om wetenschap maar om botsing van ideologieën.

Oh ja, voor alle duidelijkheid: ik blijf blij met mijn zonnepanelen. Ze helpen in ieder geval om minder grondstoffen te verkwisten, ze besparen me geld, én ze maken me op den duur onafhankelijker...

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie