Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Eindelijk een omslag in de cultuur van zwijgen over medische fouten

Home

Grote veranderingen beginnen vaak met een klein initiatief, van onderop. Voor een cultuuromslag zijn vaandeldragers nodig, mensen die de moed hebben om zich als eerste uit te spreken, en die het in zich hebben om daarna een hele groep op sleeptouw te nemen.

Precies op die manier hebben deze week twaalf artsen iets in gang gezet dat de gezondheidszorg blijvend van aanzien kan veranderen. De twaalf vertellen in het boekje ’Dit nooit meer’ vrijmoedig over hun eigen medische fouten, met naam en toenaam. Het is voor het eerst dat een groep artsen hier zo bewust de openbaarheid mee zoekt. Er zitten hoogleraren bij, medische opinieleiders en ziekenhuisbestuurders– het boek is daarmee het signaal dat de medische wereld klaar is voor verandering. Dat is verheugend. Niet alleen omdat die verandering hard nodig is, maar vooral omdat blijkt hoezeer die verandering, bij een voorhoede althans, ook ’tussen de oren’ zit.

De beroepsorganisaties van artsen zijn achter de schermen al langer bezig om medische fouten bespreekbaar te maken. Er komen eindelijk functioneringsgesprekken, ook voor medisch specialisten die niet in loondienst zijn. Er komt een zwarte lijst van artsen die structureel slecht functioneren (een discussie apart). Er is de afgelopen jaren al veel bereikt. Maar het echte elan ontbrak nog.

Met hun boekje geven de artsen aan patiënten het signaal dat het redelijk en vanzelfsprekend is om fouten te bespreken. De patiënt mag rekenen op een eerlijk antwoord op kritische vragen, is de boodschap van ’Dit nooit meer’. En zo hoort het ook.

Medische fouten kosten meer dan 1500 levens per jaar en zijn een groter veiligheidsvraagstuk dan de doden in het verkeer. Het heeft te lang geduurd voor de urgentie doordrong. De medische wereld heeft jaren kansen laten liggen om fouten –die alleszins menselijk zijn– te bespreken, en structureel de veiligheid te verbeteren. Men liet zich gijzelen door de angst voor schadeclaims. Maar een fout toegeven is juridisch iets anders dan aansprakelijkheid erkennen. Die ban is nu gebroken.

Ook patiënten zullen nu moeten wennen aan de nieuwe openheid. De dokter was ooit een instituut waarop je blind kon vertrouwen. Het besef dat de dokter ook foute inschattingen kan maken, hoort er voortaan bij. Maar als dat leidt tot open gesprekken in de spreekkamer, is dat alleen maar winst.

Deel dit artikel