Eigen risico is politiek uit de gratie (behalve bij VVD en D66)

home

Edwin Kreulen en Wilma Kieskamp

© anp

Het eigen risico in de zorg, dat nu nog 385 euro per jaar bedraagt, heeft zijn langste tijd gehad. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat het eigen risico flink daalt, of verdwijnt. Alleen VVD en D66 houden eraan vast.

Een subiet einde zit er niet in, waarschijnlijk beslist een volgend kabinet er over. Maar in de praktijk is het afscheid al begonnen. Gisteren liet het kabinet weten dat het eigen risico in 2017 wordt bevroren. Het gaat niet verder omhoog.

Dat was vooral een reactie op signalen dat de ene na de andere politieke partij afscheid wil nemen van het huidige eigen risico. De ene openlijk, de andere nog achter de schermen, waar de verkiezingsprogramma's worden opgesteld. Het plaatje is duidelijk: het eigen risico is politiek uit de gratie.

'Ziek zijn is geen eigen risico'
GroenLinks was de eerste, dinsdag in zijn verkiezingsprogramma. De partij wil dat het eigen risico helemaal wordt afgeschaft. De weggevallen inkomsten van 3,7 miljard wil GroenLinks halen uit hogere belasting op vermogen en winst. "Ziek zijn is geen eigen risico", zei Jesse Klaver. De PVV en SP willen al langer van het eigen risico af. De partij 50Plus wil het eigen risico halveren.

Politiek begint het pas echt te schuiven nu ook de PvdA, het CDA en de ChristenUnie hun bedenkingen hebben. Voor PvdA-leider Samsom is afschaffen zeker een optie. "Ik wil dat de zorg toegankelijk blijft", zei hij bij BNR-Nieuwsradio. De PvdA vindt sowieso het bedrag van 385 euro te hoog. Bij de invoering, acht jaar geleden, was dat nog 150 euro.

Vanwege de crisis werd in het Lenteakkoord daar een flinke schep op gedaan. Het CDA heeft al jaren bezwaren tegen de hoogte, bij de ChristenUnie leeft de vrees dat chronisch zieken en ouderen zorg mijden.

Lees verder na de advertentie
In 2017 lopen de akkoorden af waarin de zorgsector een beperkte groei accepteerde, en als de economie weer aantrekt is de kans groot dat ook de zorg weer een hogere stijging wil.

Hoogleraar gezondheidseconomie Erik Schut

Zorg groot thema
Het wachten is of de Kamer al de komende tijd verlaging eist, of dat partijen zich eerst op de kwestie gaan profileren in de verkiezingsprogramma's. De zorg wordt een van de grote thema's.

Als een volgend kabinet het eigen risico schrapt, zal de premie omhoog moeten, voorspelt de Rotterdamse hoogleraar gezondheidseconomie Erik Schut. "Voor mensen die volgend jaar zorg nodig hebben is het goed nieuws dat het eigen risico niet wordt verhoogd. Maar als hun zorgkosten hoger uitvallen, betaalt iedereen mee via verhoging van de premies."

Hij betwijfelt of een volgend kabinet deze strategie kan volhouden. "In 2017 lopen de akkoorden af waarin de zorgsector een beperkte groei accepteerde, en als de economie weer aantrekt is de kans groot dat ook de zorg weer een hogere stijging wil."

Remeffect
Er kan een forse premiestijging volgen als het eigen risico helemaal verdwijnt. Schut: "Dan betaalt iedereen via een hogere premie mee aan de zorgkosten die anders onder het eigen risico vallen. Er is nu een bepaald 'remeffect': door een eigen risico gaan mensen minder vaak naar de specialist. Dat kan als nadeel hebben dat sommige zieken ten onrechte het ziekenhuis mijden. Maar anderen gaan soms onnodig naar de specialist: dat kan ook schadelijk zijn voor de gezondheid."

Voor de gezondheid van de hele samenleving maakt de hoogte van het eigen risico waarschijnlijk niet veel uit, laat internationaal onderzoek zien. Uitzondering zijn zieken met een laag inkomen: voor deze groep is de kans dat zij noodzakelijke zorg mijden het grootst.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie
In 2017 lopen de akkoorden af waarin de zorgsector een beperkte groei accepteerde, en als de economie weer aantrekt is de kans groot dat ook de zorg weer een hogere stijging wil.

Hoogleraar gezondheidseconomie Erik Schut