Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Egypte wordt meer en meer een democratie

Home

Jan Jaap de Ruiter en arabist aan de universiteit van Tilburg

Egyptische kinderen vieren de overwinning van Morsi. © Reuters
Opinie

Het Westen wil de nieuwe realiteit niet begrijpen en reageert ten onrechte met ijzig pessimisme op de verkiezingsuitslag.

De commentaren in het Westen op de verkiezing van de moslimbroeder Morsi als president van Egypte gaan vergezeld van een ijzig pessimisme over de combinatie islam en democratie. Dat PVV-leider Geert Wilders de uitslag kwalificeert als een overwinning van het islamofascisme, viel te verwachten, hoe beledigend de opmerking ook is. Maar dat minister Rosenthal verklaart Morsi 'op zijn daden te zullen beoordelen', is misschien nog wel beledigender. Heeft hij dat ook gezegd toen François Hollande tot president van Frankrijk werd gekozen? Als immer meet het Westen met twee maten en wil het de nieuwe democratische realiteit van de Arabische Lente maar niet begrijpen.

In werkelijkheid voegt Egypte een ongekende bladzijde toe aan zijn geschiedenis. Het blijkt dat het volk van mening kan veranderen, wat onder de dictatuur ondenkbaar was. Want waarom daalde het percentage voor de Moslimbroederschap zo dramatisch van 37,5 procent in de recente parlementsverkiezingen naar 25,5 procent in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen? Omdat, naar het oordeel van het volk, de moslimbroeders in het parlement veel te radicaal waren in hun islam-standpunten en met weinig respect voor anderen optraden. Ze verloren zo de gunst van een deel van hun electoraat.

Hier zag je dus echt democratie aan het werk. Dat verdient erkenning. Dat moslimbroeder Morsi uiteindelijk won, kwam met name omdat hij de stemmen kreeg van een andere islamitische kandidaat, Aboel-Fotoeh, die geen lid van de broederschap was en die in de eerste ronde 18 procent van de stemmen haalde.

Democratischer
Bij de eerste reacties op de verkiezing van Morsi waren ook de gematigde geluiden van de liberale 6 April-beweging en de Kifaya-beweging. Beide zijn van origine seculier en zijn in elk geval blij dat het oude systeem van Moebarak definitief vervangen is door een nieuw machtssyteem. Zij sluiten zich aan bij de nieuwe president, in de hoop en verwachting dat deze de immense druk en macht van de militairen kan weerstaan en zo kan realiseren dat Egypte nog democratischer wordt dan het nu is.

Grondwet herschrijven
De ontwikkelingen bewijzen inderdaad dat Egypte meer en meer een democratie wordt. Er is voortdurend sprake van een strijd om de macht, er zijn wisselende electorale voorkeuren, er is beweging. Dat verdient, met alle voorzichtigheid die geboden blijft, meer waardering dan uit de ijzige westerse reacties spreekt. Dictatuur is stilte en bewegingloosheid met eeuwig dezelfde patronen en machtsmachinaties. Democratie op zijn best is immer crisis en proberen oplossingen te vinden.

Natuurlijk is the proof of the pudding in the eating: als de termijn van deze president voorbij is en er nieuwe verkiezingen komen, waarin hij zomaar afgelost zou kunnen worden. De vraag is dan of hij in dat geval ook opstapt.

Ook op korte termijn is er nog veel te doen. Zo moet het parlement, al dan niet om opportunistische redenen gedeeltelijk illegaal gekozen verklaard, worden herkozen. De grondwet moet worden ge- of herschreven. Er moet in Egypte nog veel gebeuren, maar er gebeurt ook veel - als je het wilt zien.

Deel dit artikel