Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Eerste Kamer worstelt met orgaanwet

Home

Wilma Kieskamp

D66 kamerlid Pia Dijkstra wordt gefeliciteerd door fractievoorzitter Alexander Pechtold na aanname van haar wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de orgaandonatie in de Tweede Kamer. © ANP

Senatoren breken zich het hoofd over de nieuwe wet orgaandonatie. Het is nog onduidelijk of de wet erdoor komt.

Een ‘geen bezwaar-systeem’ voor orgaandonatie staat op gespannen voet met de Grondwet. Nee, toch niet, er is geen probleem met de Grondwet. De senatoren die gisteren in de Eerste Kamer een lange rij deskundigen aanhoorden over de D66-initiatiefwet orgaandonatie, moeten de vergaderzaal tureluurs hebben verlaten, na alle adviezen.

Lees verder na de advertentie

Negentien deskundigen zijn de afgelopen weken uitgenodigd door de Eerste Kamer om hun licht te laten schijnen over de wet die D66-Kamerlid Pia Dijkstra vorig jaar met de krapste meerderheid kreeg aangenomen in de Tweede Kamer. Alle negentien komen ze met eigen adviezen, over de juridische, ethische, medische en praktische implicaties. Het is uitzonderlijk dat de Eerste Kamer zoveel deskundigen raadpleegt. Senatoren kunnen zich niet herinneren wanneer dat eerder is gebeurd.

Gevoelig debat

Die tegengestelde adviezen zijn bewust zo gepland door de Eerste Kamer. De senatoren willen op die manier het gevoelige debat op scherp krijgen voor ze gaan stemmen. Volgens de initiatiefwet moeten alle Nederlanders voortaan beslissen of ze orgaandonor willen worden. Het moeilijke punt: wie niets vastlegt, is automatisch donor. D66 ziet ‘actieve donorregistratie’ als de enige manier om het nijpende tekort aan organen op te lossen.

De wet is zeker niet kansloos. Misschien komt het tot net zo’n spannende ontknoping als in de Tweede Kamer, toen de wet op het nippertje werd aangenomen

Het is onduidelijk hoe de kansen zijn. D66 kan de wet alleen aangenomen krijgen als ook minstens vijf senatoren van CDA en VVD voor stemmen. Want de huidige voorstanders D66, GroenLinks, SP, PvdA en 50Plus hebben samen geen meerderheid in de Eerste Kamer.

De wet is zeker niet kansloos. Misschien komt het tot net zo’n spannende ontknoping als in de Tweede Kamer, toen de wet op het nippertje werd aangenomen. Er zijn aanwijzingen dat de VVD-fractie, net als in de Tweede Kamer, verdeeld is. Mogelijk gebeurt hetzelfde als in de Tweede Kamer, toen een minderheid in de VVD-fractie vóór het D66-plan stemde.

In de VVD-Eerste Kamerfractie speelt onder andere de discussie dat de huidige wet op de orgaandonatie óók niet goed functioneert: er sterven patiënten op de wachtlijst, het aantal mensen dat zich uit eigen beweging als donor registreert blijft ver achter bij de aantallen waarop een paar jaar geleden werd gehoopt. 

Als de Eerste Kamer het plan voor een ‘geen bezwaar’-systeem afwijst, dan is dat ook een keuze voor doorgaan met het huidige systeem, met al zijn tekortkomingen. De CDA-fractie zegt vooral nog ‘heel veel vragen’ te hebben over bijna alle aspecten van het ‘geen bezwaar’-systeem.

Eerste Kamer 

De Eerste Kamer neemt de tijd. Een beslissing valt op zijn vroegst na de zomer en misschien wel pas na Kerst. Er komt zo goed als zeker een tweede, schriftelijke vragenronde, misschien zelfs een derde. Dan pas betrekken de partijen in een debat hun standpunten.

De lange procedure leidt tot wrevel bij D66. De partij redeneert dat alle praktische vragen over het ‘geen bezwaar’-systeem nu wel zijn beantwoord.

De Eerste Kamer neemt de tijd. Een beslissing valt op zijn vroegst na de zomer en misschien wel pas na Kerst.

De deskundigen adviseerden de Eerste Kamer onder andere over de positie van nabestaanden, over de medische praktijk, over de juridische en ethische kwestie of ‘stilzwijgende toestemming’ om organen af te staan wel mag gelden als toestemming, en over het recht van patiënten op goede zorg. De Eerste Kamer heeft ook nog een kritisch advies liggen van de Raad van State.

Ook patiënten en nabestaanden van orgaandonoren gaven hun mening in de oude zaal. Eén nabestaande zei dat het D66-plan veel te ver gaat. “De overheid kan mij niet dwingen te beslissen.” Een andere nabestaande vond juist dat mensen thuis alvast moeten beslissen, “want het is niet te doen om dat aan het sterfbed nog te moeten.” Rechtsfilosofe Britta van Beers, één van de uitgenodigde deskundigen en een tegenstander van het nieuwe systeem, waarschuwde de Eerste Kamer gisteren: de experts zullen het onderling oneens blijven. “De wetgever moet zelf beslissen.”

Lees terug hoe de orgaanwet vorig jaar door de Tweede Kamer werd aangenomen: Feest bij D66 om donorplan

Deel dit artikel

De wet is zeker niet kansloos. Misschien komt het tot net zo’n spannende ontknoping als in de Tweede Kamer, toen de wet op het nippertje werd aangenomen

De Eerste Kamer neemt de tijd. Een beslissing valt op zijn vroegst na de zomer en misschien wel pas na Kerst.