Een twaalftal met voors en tegens

home

Monic Slingerland

Een witte mijter, een band met gouden kwasten, een koord en een paar rode lederen schoenen voor de toekomstige paus in een raam van de Italiaanse kleermakerswinkel Gammarelli, achter het Pantheon in Rome. © ANP

Twaalf namen duiken steeds weer op als papabili - serieuze kandidaten om Benedictus XVI op te volgen als paus. De lijst maakt twee unieke uitkomsten mogelijk. Misschien komt er voor het eerst een niet-Europese paus. Ook kan er een buitenstaander worden gekozen.

Odilo Pedro Scherer. © ANP

Twaalf kandidaten. De oudste is 71, de jongste 55, hun gemiddelde leeftijd: 66. De helft komt uit Europa, twee uit Noord-Amerika, twee uit Zuid-Amerika, één uit Azië en één uit Afrika. De lijst maakt twee unieke uitkomsten mogelijk. Misschien komt er voor het eerst een niet-Europese paus. Of iemand van buiten het conclaaf, want dat kan ook.

Wat zijn hun kansen? Wie is het geschiktst om de curie te hervormen en katholieke gelovigen wereldwijd te inspireren?

De drie favorieten:

1. Odilo Scherer (63)
Aartsbisschop van São Paolo in Brazilië, het grootste bisdom ter wereld, met meer dan vijf miljoen gelovigen

Voor: Als zoon van Duitse emigranten heeft Scherer wortels in Europa. Hij heeft goede contacten in Rome door zijn studie daar en door zijn werk bij de Congregatie voor de bisschoppen van 1994 tot 2001.

Tegen: Dat is misschien te lang geleden om de Vaticaanse curie goed genoeg te kennen. Ook is hij niet erg democratisch. Scherer wekte veel weerstand bij de katholieke universiteit in São Paolo toen hij niet de gekozen kandidaat benoemde als president van de universiteit, maar zijn eigen kandidaat.

Lees verder na de advertentie
Timothy Dolan. © ANP

2. Timothy Dolan (63)
Aartsbisschop van New York in de VS. Hij hield bij de kardinaalscreatie vorig voorjaar een gloedvol betoog over de kerk in een ontkerkelijkte wereld en kreeg daarvoor lof van paus Benedictus. Dolan is benaderbaar, houdt van een biertje bij de bar.

Voor: Hij heeft een duidelijke visie op de missie van de kerk in tijden van secularisatie. Hij is dynamisch en extravert en dus mediageniek.

Tegen: Een Amerikaan kan volgens een ongeschreven regel geen paus worden, omdat dan de VS zowel de macht in de wereld als in de kerk in handen heeft. Dolan speelde een onduidelijke rol bij de actie waarbij het Vaticaan Amerikaanse nonnen onder curatele stelde omdat die te feministisch zouden zijn. Hij is conservatief in kwesties als homohuwelijk en abortus.

Angelo Scola © ANP

3. Angelo Scola (71)
Aartsbisschop van Milaan in Italië en voormalig patriarch van Venetië.

Voor: Als oudste kandidaat zal hij niet te lang het beleid bepalen. Milaan geldt als pausen-kweekvijver. Hij is een van de favorieten van Benedictus.

Tegen: Scola is niet erg pastoraal. Een keuze voor hem betekent dat de macht van de kerk weer traditioneel in Italiaanse handen is.

Ook kans maken:
4. Christoph Schönborn (68)
Aartsbisschop van Wenen in Oostenrijk. Schönborn is dominicaan en een van de negentien kardinalen die tot een religieuze orde behoren.

Voor: Hij leverde in 2010 openlijk kritiek op curiekardinaal Sodano, met het verwijt dat die de beschuldigingen van misbruik tegen de Oostenrijkse aartsbisschop Groër in de doofpot had gestopt. Schönborn geniet steun van kardinalen die de curie willen hervormen. Hij heeft de steun van Benedictus, met wie hij veertig jaar heeft samengewerkt.

Tegen: Alweer een Duitstalige paus is te veel van hetzelfde voor sommigen. En Schönborns betrokkenheid bij de kerk buiten Europa moet nog blijken.

Christoph Schönborn. © ANP
Marc Ouellet © ANP

5. Marc Ouellet (68)
Voormalig aartsbisschop van Quebec in Canada. Hij behoort net als Schönborn tot een religieuze orde. Hij is prefect van de Vaticaanse Congregatie voor de bisschoppen.

Voor: Omdat Ouellet de bisschopsbenoemingen regelt, kent hij bijna alle kardinalen en zij hem. Hij werkte als missionaris in Latijns-Amerika en is voorzitter van de pauselijke commissie voor Latijns-Amerika. Daardoor kent hij het grootste katholieke continent goed. Een warme persoonlijkheid en spreekt zes talen.

Tegen: Ouellet is op zijn best in een klein gezelschap. Hij is niet erg charismatisch, geen krachtig figuur en niet zo pastoraal. Hij uitte zich tegen het homohuwelijk.

Gianfranco Ravasi. © ANP

6. Gianfranco Ravasi (70)

Italiaan, voorzitter van de pauselijke raad voor cultuur.

Voor: Paus Benedictus gaf hem de leiding van de vastenretraite, vlak na het bekendmaken van zijn terugtreden. Ravasi zet zich in voor de dialoog met niet-gelovigen. Zo organiseerde hij aan Europese universiteiten debatten en ontmoetingen onder de titel: 'Hof der heidenen'. Ravasi kent de curie...

Tegen: ...en dat maakt hem misschien ook weer minder geschikt om het bestuur van het Vaticaan stevig aan te pakken. Het zou een stap terug zijn, weer een curiepaus.

Oscar Maradiaga. © ANP

7. Oscar Maradiaga (70)

Salesiaan, de aartsbisschop van Tegucigalpa in Honduras.

Voor: Als voorzitter van Caritas Internationalis, de koepel van katholieke hulporganisaties van het Vaticaan, heeft hij veel internationale contacten en is hij het sociale gezicht van de kerk. Hij spreekt bovendien veel talen.

Tegen: Ook bij het vorige conclaaf was Maradiaga kandidaat, en hij heeft nu niet veel meer te bieden dan toen. Hij liet zich onhandig uit over seksueel misbruik, maar dat was in 2002.

Luis Tagle. © ANP

8. Luis Tagle (55)

Aartsbisschop van Manilla, Filippijnen. Samen met kardinaal Wim Eijk behoort Tagle tot de vijf kardinalen onder de zestig, de 'baby-kardinalen'.

Voor: Tagle gebruikt de media, hij heeft een eigen tv-show, communiceert via YouTube. Hij kent de arme kant van zijn land.

Tegen: Hij is pas een jaar kardinaal en twee jaar aartsbisschop. Misschien moet Tagle nog wat rijpen en kan hij beter wachten tot een volgend conclaaf. Manilla heeft hem vast hard nodig.

Peter Turkson. © ANP

9. Peter Turkson (63)

Afkomstig uit Ghana en voorzitter van de pauselijke raad voor gerechtigheid en vrede. Hij kreeg zijn opleiding deels van Nederlandse missionarissen. Turkson komt daarom geregeld in Nederland.

Voor: Turkson geldt als financieel specialist: hij adviseerde Londense bankiers over ethisch gedrag. Dat kan handig zijn, nu de Vaticaanse Bank nog altijd reorganiseert om te voldoen aan Europese eisen. Turkson bemiddelde ook bij een politiek conflict in Ivoorkust. Als zwarte Afrikaan geniet hij krediet van iedereen die voor een nieuwe invulling van het pausambt is. Turkson is niet klerikaal en makkelijk benaderbaar.

Tegen: Voor de Italiaanse kardinalen is een zwarte paus vermoedelijk een stap te ver. Turkson verspeelde sympathie door zijn opmerking dat misbruik in Afrika niet voorkwam omdat daar volgens hem geen homo's zijn. En dat vrouwen in de kerk als tweederangs gezien worden, kan Turkson ook niet veel schelen.

Peter Erdö. © ANP

10. Peter Erdö (60)

Aartsbisschop van Boedapest in Hongarije. Voorzitter van de Raad van

Europese bisschoppenconferenties. Niet zo bekend bij het grotere publiek, maar wel een serieuze kandidaat onder kenners. Hij geldt als het geheime wapen van de katholieke kerk in Europa.

Voor: Als 'goulash-paus' is Erdö wel Europeaan, maar met een andere achtergrond dan alle vorige. Dat maakt hem een aantrekkelijk alternatief voor wie geen grote verandering wil, maar toch wel iets nieuws. Hij wordt genoemd als man die voor stabiliteit zal zorgen en die als relatief jonge paus lang dezelfde lijn kan voortzetten.

Tegen: De Hongaar schijnt te ontploffen wanneer hij stevige kritiek krijgt. Teer punt: zijn eventuele contacten met de geheime dienst onder het communistische regime. Zijn voorganger en opvolger in Boedapest hadden die in ieder geval wel.

Leonardo Sandri. © ANP

11. Leonardo Sandri (69)

Afkomstig uit Argentinië en prefect voor de congregatie van de oosterse kerken. Sandri woont en werkt in het Vaticaan en geldt daarom als halve Italiaan.

Voor: Sandri geldt als veilig voor de curiekardinalen en heeft tegelijk wortels in Latijns-Amerika. Twee vliegen in een klap, dus.

Tegen: Sandri's verwevenheid met de curie maakt hem misschien minder vrij om daar eens stevig met de bezem doorheen te gaan. Zijn leeftijd is dan vast ook een punt. Hij is een van de ouderen onder de kandidaten. Maar wel negen jaar jonger dan Benedictus toen die tot paus werd gekozen.

Diarmuid Martin. © ANP

De outsider:

12. Diarmuid Martin (67)

Aartsbisschop van Dublin in Ierland. Geen kardinaal en dus geen deelnemer aan het conclaaf.

Theoretisch kan ook iemand die geen kardinaal is tot paus gekozen worden. De laatste keer dat dit gebeurde was in de veertiende eeuw. Dat liep overigens rampzalig af: het pontificaat van Urbanus VI leidde tot het westerse schisma waarbij de twee pausen tegenover elkaar kwamen te staan.

Voor: Martin heeft het schandaal van seksueel misbruik in Ierland daadkrachtiger aangepakt dan de meeste collega's. Hij maakte indruk door de voeten van slachtoffers te wassen. Martin ging terug naar Ierland na bijna dertig jaar voor de curie gewerkt te hebben. Hij kent de curie, maakt er geen deel meer van uit en heeft zijn handen wellicht vrij voor een stevige schoonmaak. Hij heeft uitstraling en een pastorale antenne.

Tegen: Dat hij nooit de kardinaals-titel ontving, maakt hem in de ogen van sommige kardinalen tweederangs. Hij zal er tegen moeten kunnen dat er vanuit de beerput van het Ierse misbruikschandaal ook wat spetters op zijn witte soutane zullen komen.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie