Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een pennestreek dichter bij de Europese Unie

Home

Amber Dujardin

Petro Porosjenko met de pen die klaarlag voor zijn voorganger Janoekovitsj. © afp

De kille verstandhouding tussen Rusland en Oekraïne heeft een nieuw dieptepunt bereikt. De Oekraïense president Petro Porosjenko ondertekende vandaag uiteindelijk het associatieverdrag met de Europese Unie, dat een grote splijtzwam was tussen beide landen en eind vorig jaar nog in de prullenbak verdween.  Porosjenko sprak van een 'Europese droom die uitkomt', maar volgens Rusland zorgt het akkoord voor oneerlijke competitie. Moskou dreigt met 'ernstige consequenties'.

De symboliek in Brussel was vanochtend duidelijk: Porosjenko zette zijn handtekening met dezelfde pen die november vorig jaar was klaargelegd voor zijn voorganger Viktor Janoekovitsj. Hij weigerde toen op het laatste nippertje het handels- en samenwerkingsverdrag te ondertekenen, en koos in plaats daarvan voor een verdrag met Moskou en de daaraan gekoppelde zak geld.  

Grote dag
Die stap veroorzaakte een politieke omwenteling in Oekraïne en leidde in maart tot het verlies van het schiereiland de Krim aan de Russen. De politieke onrust houdt het geplaagde land nog steeds in zijn greep. "Oekraïne heeft de hoogste prijs betaald om de Europese droom te laten uitkomen", sprak Porosjenko vanochtend in Brussel na het zetten van zijn handtekening. Sinds zijn aantreden op 7 juni heeft de Oekraïense president consequent de banden met de Europese Unie aangehaald. Hij ziet het associatieverdrag als een belangrijke toenadering. "Wat een grote dag. Misschien de belangrijkste dag voor mijn land na de dag dat Oekraïne onafhankelijk werd", zei hij. Het verdrag gaat volgens de president niet alleen over politiek en economie, 'maar is een symbool van geloof en onbreekbare wil'.

Ook Europese leiders spraken hun enthousiasme uit over het verdrag. "De ondertekening is een punt van aankomst, maar ook een startpunt: de meest ambitieuze externe betrekkingen van de EU", zei voorzitter van de Europese Raad Herman Van Rompuy.

Nieuwe afspraken
Oekraïne is overigens niet het enige Oost-Europese land dat de banden met Europa aanhaalt. Ook de voormalige Sovjetrepublieken Moldavië en Georgië tekenden vanochtend in Brussel de EU- associatieverdragen, waarin nieuwe afspraken worden gemaakt op het gebied van handel, mensenrechten en veiligheid. Hoewel een EU-lidmaatschap voor deze landen voorlopig niet aan de orde is, beloven de Oost-Europese landen met hun handtekening om hun economieën ingrijpend te hervormen en moderniseren. Zo moet Oekraïne de slecht functionerende economie aanpakken. Het is echter de vraag op welke termijn dit daadwerkelijk zal gebeuren, aangezien het land al jaren kampt met ernstige corruptie.

Volgens Van Rompuy heeft Rusland niets te vrezen van het associatieverdrag. "Niets in deze akkoorden zal Rusland op enigerlei wijze schaden", verkondigde hij. Rusland bekijkt de ondertekening echter met argusogen. Sergej Glazjev, een hoge adviseur van president Poetin, beschuldigde Europese leiders ervan met het verdrag een 'Nazi Frankenstein' te creëren en bestempelde de Oekraïense regering als een fascistisch regime. Dimitri Peskov, een woordvoerder van het Kremlin, benadrukt dat de adviseur deze uitspraken op eigen titel doet. Volgens de Russische onderminister van buitenlandse zaken, Grigori Karasin, zal de ondertekening van het verdrag zorgen voor 'ernstige consequenties'.

Invloedssfeer
Moskou beschouwt Oekraïne, Moldavië en Georgië nog steeds als onderdeel van zijn traditionele invloedssfeer. Volgens Rusland leidt het associatieverdrag met de EU tot oneerlijke concurrentie, omdat goedkope EU-goederen op deze manier via Oekraïne op de Russische markt terecht kunnen komen.

Rusland probeert haar voormalige Sovjetrepublieken juist te paaien voor een eigen douane-unie. In mei sloot president Poetin nog handelsverdragen met Kazachstan en Wit-Rusland. Critici stellen dat deze afspraken een poging zijn om een deel van de oude Sovjetunie te doen herleven.

Deel dit artikel