Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een oud vliegtuig is niet per se gevaarlijker

Home

Bas Roetman

De gehavende Convair uit 1954, na de crash bij Pretoria, Zuid-Afrika. © EPA

Het in Zuid-Afrika neergestorte ‘historische’ vliegtuig van Aviodrome was uit de jaren vijftig. Is zo’n toestel veilig? Mits goed onderhouden wel, zegt een expert. 

De Convair 340 had over een maand in Lelystad moeten staan, fonkelend in de kleuren van Martinair. Nu ligt hij in stukken, op een veld even buiten Pretoria, Zuid-Afrika. Dinsdag stortte het vliegtuig neer dat was ­bestemd voor de historische collectie van vliegtuigmuseum Aviodrome in Lelystad. 

Lees verder na de advertentie

Het ongeluk gebeurde tijdens een testvlucht, ter voorbereiding op de tocht naar Nederland. Vlak na opstijgen viel het toestel uit de lucht, door een nog onbekend defect. Op camerabeelden is te zien dat er vlak voor vertrek rook opsteeg uit een van de motoren.

Vanuit de vlieg­tuig­raam­pjes konden reizigers foto’s maken van olifanten, giraffes en antilopen.

De crash werd twee Zuid-Afrikanen fataal: een van de negentien ­inzittenden en een man die op de plek des onheils aan het werk was. Drie Nederlandse inzittenden, alle drie technici van het Aviodrome, raakten lichtgewond en zijn inmiddels ontslagen uit het ziekenhuis. De Zuid-Afrikaanse luchtvaartautoriteit doet onderzoek naar de ­oorzaak van de crash en verwacht over een maand een rapport te ­presenteren.

Op air-safari in Zuid-Afrika

De Convair, een Nederlands passagiersvliegtuig uit 1954, werd aan het Aviodrome geschonken door ­Rovos Rail. De Zuid-Afrikaanse spoorwegmaatschappij voerde er ­jarenlang ‘air-safari’s’ mee uit: ­vanuit de vliegtuigraampjes konden reizigers foto’s maken van olifanten, giraffes en antilopen.

In het Aviodrome zou het toestel niet alleen maar binnen staan pronken: de Convair zou bij speciale gelegenheden passagiers het luchtruim in brengen. “Het was een prachtige aanvulling op de collectie vliegende historische toestellen geweest”, zegt Lisette Kars, woordvoerder van het museum. “De Convair was een toonbeeld van de luchtvaart in de jaren vijftig, een tijd waarin het massa­toerisme naar verre landen op gang kwam.”

De crash doet in Nederland al gauw denken aan die andere grote ramp met een historisch toestel: de Dakotacrash van 1996. Toen stortte een militair toestel uit 1943 na ­motorpech in de Waddenzee.

De berging van de Dakota in de Waddenzee in 1996. Alle inzittenden van het historische vliegtuig kwamen bij de ramp om het leven. © Bert Verhoeff - Hollandse Hoogte

Alle 32 inzittenden kwamen om het leven. Na de ramp legde minister ­Jorritsma de historische luchtvaartsector aan banden: voor een vlucht met een groot toestel moest je voortaan twee maanden lid zijn van een vliegclub, en dat twee jaar blijven. De clubs moesten vervolgens een week voor de vlucht een brief sturen waarin passagiers werd gewezen op de risico’s van het vliegen met een historisch toestel.

Meevliegen mag op eigen risico

De historische luchtvaartsector voerde daarna harde onderhandelingen met het ministerie om de regels te versoepelen. Met succes: de lidmaatschapseis is verdwenen en ­iedereen die sponsor of donateur van een vliegclub is mag meevliegen, mits ze de risico’s aanvaarden.

Maar hoe zit het met die risico’s? Is het wel veilig om in een toestel te stappen dat is ontworpen in de jaren vijftig? Ja, zegt Christiaan Soeteman, voorzitter van de Nationale Federatie Historische Luchtvaart. “Je moet het historische karakter los zien van de veiligheid. Historische vliegtuigen zijn veilig, mits ze goed worden onderhouden. Een goed onderhouden historisch vliegtuig is nog altijd veel veiliger dan een slecht onderhouden modern vliegtuig. Een ongeluk kan altijd gebeuren, maar het is een hoopvol teken dat er na de crash in 1996 geen serieuze incidenten meer zijn geweest.”

Deel dit artikel

Vanuit de vlieg­tuig­raam­pjes konden reizigers foto’s maken van olifanten, giraffes en antilopen.