Een kwartier de Randstad geselen

home

Wim Boevink

Een congres van vijftien minuten, daarvoor ging ik naar Amsterdam. Zo lang namelijk duurde de powerpointpresentatie van Rem Koolhaas, de architect die Nederland ontsteeg en die elders iets magistraals bouwde. In Peking, Porto, Seattle.

Die bouwwerken roemde Camiel Eurlings, de verkeersminister, in zijn lovende inleiding. De minister sprak per straalverbinding uit Den Haag, dus via een scherm. Wij keken naar hem, vanaf onze stoel in het auditorium van de Hermitage, een zaal vol mannen in donker pak, bijeen voor het jaarlijkse congres van Randstad Urgent – een samenwerking van Rijk en regio, om meer samenhang in de ontwikkeling van de Randstad te bewerkstelligen.

Van die samenhang ging Rem Koolhaas dadelijk in vijftien minuten gehakt maken, maar nu nog sprak de minister, en gebruikte woorden als ’internationale allure’ en ’elan’ – zulke woorden kleven bij elke inleiding aan Koolhaas.

Toen beklom de architect het podium. Ik zette me schrap want hij is razendsnel – de sheets zouden in hoog tempo wisselen; deze man is een bolide, die ik met mijn pen achterna hijg.

Randstad Urgent.

Zijn eerste vaststelling: „Het fenomeen ’urgentie’ ligt me na aan het hart en sprekend over de Randstad spijt ’t me dat we niet betrokken zijn geweest bij deze operatie.” Die zat. Hij ging dus, zei hij, geen visie op de Randstad geven, maar een ’paar feiten naar voren halen.’ Bijvoorbeeld dat Nederland het dichtstbevolkte land van Europa is, maar dat dat niet gold voor de Randstad, dat in vergelijking met Berlijn, Londen en Parijs juist het dunstbevolkt is. De Randstad was een eindeloos veld van suburbs en liet een dramatisch patroon van versnippering zien. Je had er de stadsbewoners van de grotere steden, maar ook waren er nog eens drie miljoen die in het ’plankton’ woonden. Ja, hij zei ’plankton’, en er kwam een sheet voorbij van de geschiedenis van Nederland, uitgedrukt in drie gebouwtjes: een voor de Gouden Eeuw, een voor de verzorgingsstaat en een voor het nu, voor de jaren na de deregulering van de jaren tachtig. Die deregulering leidde tot een extreme verlaging van de bouwhoogte en hup! daar zagen we een opname van een nieuwe woonwijk: „Iedereen herkent dit, maar niemand weet waar het is.”

Ieder dorp heeft zijn eigen periferie, zei de architect, en er is een amalgaam van onafhankelijke ov-netwerken dat van elk centrum naar de rand vervoert, terwijl de randen elkaar niet ontmoeten. Inherente, structurele inefficiëntie, heette dat. Intussen was de Randstad het meest vervuilende deel van Europa. Schiphol moest op zee en de Randstad had een wetenschappelijke benadering nodig.

Toen was het kwartier voorbij. Mijn pen rookte. In het auditorium overheerste schaapachtigheid. Er kwam een gedeputeerde op om over de nieuwe RijnGouwelijn-West te spreken.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie