Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

Een hoop die nooit naïef wordt

home

HANNAH VAN BINSBERGEN

Dirk De Schutter en Remi Peeters: Hannah Arendt: Politiek denker. Uitgeverij Klement; 208 blz. euro 19,95 ***

De schrijvers

Dirk De Schutter is hoogleraar filosofie in Leuven en Antwerpen. Hij publiceert over wijsbegeerte en literatuur van de negentiende en twintigste eeuw. Remi Peeters schreef zijn proefschrift over Hannah Arendt. Tot 2008 doceerde hij filosofie en ethiek aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. De auteurs werkten al eerder samen aan vertalingen van Arendts werk: 'Totalitarisme', 'Denken' en 'Willen'.

Lees verder na de advertentie

Thematiek

Aan de hand van een paar sleutelbegrippen verheldert dit boek de belangrijkste thema's uit het politiek-filosofische oeuvre van Hannah Arendt (1906-1975). Centraal daarin staat de gedachte dat politieke crises niet ontstaan door een teveel aan politiek, maar juist door een tekort daaraan. Maar wat ís politiek dan? Om dat te verhelderen, put Arendt uit klassieke en hedendaagse filosofie, maar ook uit religieuze teksten. De Schutter en Peeters zijn ervan overtuigd dat Arendts filosofie veertig jaar na haar dood springlevend is. Het publieke handelen dat Arendt als de ware vorm van politiek ziet, is volgens hen namelijk op de achtergrond geraakt doordat politiek steeds meer een zaak van economie is geworden.

Stelling

Rode draad in het boek is de uitspraak: 'In het middelpunt van morele overwegingen staat het Zelf, in het middelpunt van politieke overwegingen staat de wereld.' Volgens Arendt moet de politiek zich niet te veel bemoeien met de zorg voor individuen: dan raken het private en het publieke domein vermengd. Die domeinen moeten onafhankelijk blijven, omdat politiek juist ontstaat waar mensen vanuit hun unieke positie reageren op publieke kwesties. Arendt pleit ervoor dit publieke handelen te stimuleren, zodat we ons weer betrokken voelen bij de politiek en we ons gaan bezighouden met zaken als mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en vergeving - een begrip dat in de samenleving van na de Tweede Wereldoorlog nog een belangrijke rol speelde.

Mooiste zin

'Wie handelt, weet nooit wat hij doet.' Deze zin drukt zowel de kwetsbaarheid als de heldhaftigheid van het handelen uit. Wie handelt in een complexe wereld kan onmogelijk de gevolgen van zijn handeling overzien, en loopt het risico een keten van gebeurtenissen in gang te zetten die leiden tot iets wat hij allerminst bedoeld had. Tegelijkertijd geeft handelen een mens de mogelijkheid om als een uniek individu te verschijnen voor andere mensen. Het idee dat handelen tegen de klippen op iets nieuws tot stand kan brengen, zelfs in een complexe en soms gruwelijke wereld, is bijzonder hoopvol. En die hoop kan de politiek op dit moment denk ik goed gebruiken.

Onbegrijpelijkste zin

Zolang De Schutter en Peeters schrijven over Arendt, doen ze dat in helder proza. Bij andere filosofen die zij in de context van haar werk bespreken, lukt hun dat minder. De versimpelde uiteenzetting van de standpunten van filosofen als Derrida en Heidegger zijn zonder achtergrondkennis moeilijk te volgen.

Reden om dit boek niet te lezen

Om Arendts positie te begrijpen én om te begrijpen waarom haar denkbeelden relevant zijn, zou je een beeld moeten schetsen van haar filosofische omgeving, en daar slagen de auteurs niet altijd in. Er wordt wel uitgelegd hoe Arendt de politiek van haar tijd becommentarieert aan de hand van klassieke denkers, maar waarom ze juist toén, juist aan de hand van déze filosofen schrijft over publiek handelen of over macht wordt minder duidelijk.

Reden om dit boek wel te lezen

Arendts politieke theorie bevat een grote rijkdom aan ideeën. Ze benadert de politiek met een ernst die nooit pessimistisch wordt, en een hoop die nooit naïef wordt. Door de overzichtelijke opzet van hun boek maken De Schutter en Peeters bovendien goed duidelijk wat de interne samenhang van Arendts ideeën is. Dat maakt 'Hannah Arendt: Politiek denker' tot een introductie die je enthousiast maakt om Arendts eigen werk te gaan lezen.

Trouw tipt filosofie

1.Oorsprong & vrijheid Gerard Visser

*****

2.Het bedenkelijke. Over het obscene in de cultuur Stefan Hertmans

****

3.De stem van je karakter Mari Ruti

****

4.Event. Filosofie van de gebeurtenis Slavoj Žižek

****

5.Hannah Arendt: Politiek denker Dirk De Schutter en Remi Peeters

***

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.