Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een handelsoorlog tussen China en de VS treft uiteindelijk iedereen

Home

Koos Schwartz

President Donald Trump betast een 'echte Amerikaanse' bulldozer. Hij hoopt met importheffingen de Amerikaanse industrie een zetje te geven. © REUTERS

De VS en China staan op de rand van een grote handelsoorlog. Daar is weinig of geen ervaring mee. Het is afwachten waar de klappen zullen vallen.

China en de VS dreigen met importheffingen op elkaars producten. van 50 miljard dollar. Een heuse handelsoorlog tussen twee economische grootmachten lijkt in de maak. Zijn er winnaars en verliezers? Vier vragen over de oplopende spanningen aan het handelsfront.

Lees verder na de advertentie

1. Een handelsoorlog. Is dat eng?

Dat hangt af van de schaal waarop die oorlog wordt uitgevoerd: hoe hoog de heffingen zijn, hoeveel producten ze treffen en hoeveel landen ze invoeren. Vooralsnog valt de schade erg mee. Veel nieuwe heffingen zijn er nog niet. Tot nu toe voerden de VS ze in op staal en aluminium uit diverse landen. China deed dat voor wijn, fruit, noten en varkensvlees uit de VS.

Een echte handelsoorlog kan ingrijpende gevolgen hebben

2. Wat zijn de gevolgen daarvan?

Twee derde van het staal dat de VS verbruiken, wordt in de VS gemaakt. Een derde wordt geïmporteerd. Staal uit Canada, Mexico, Australië en de EU valt (nog) niet onder die heffingen. Staal uit Zuid-Korea, Japan en China wel. Dat staal wordt in de VS in principe 25 procent duurder. Voor Amerikaanse staalfabrikanten is dat prettig, tenminste als zij min of meer vergelijkbare staalproducten maken als de Koreanen, Japanners en Chinezen: Amerikaans staal wordt relatief goedkoper. Amerikaanse staalfabrikanten zijn dan ook enthousiast over de heffingen.

Hun afnemers niet. Bierbrouwers, graafmachinefabrikanten, automakers en bouwbedrijven moeten meer voor hun staal betalen en zullen die verhoging, vroeger of later, in hun producten doorberekenen. Dat kan hen klanten kosten. En er zijn veel meer afnemers van staal dan er staalproducenten zijn.

De verwachting is dat, landelijk gezien, het negatieve effect bij de afnemers groter is dan het voordeel voor de Amerikaanse staalfabrikanten. Dat was althans het geval toen president Bush in 2002 heffingen invoerde op buitenlands staal. Er kwamen extra banen bij in de staalindustrie, maar bij de afnemers van het staal die er producten van maken ging er veel meer werkgelegenheid verloren: het saldo bedroeg min 200.000 banen, bleek later uit onderzoek.

3. Wat als de VS en China op veel meer producten heffingen invoeren?

De VS importeren jaarlijks voor 500 miljard dollar aan producten uit China. Trump wil zo'n 1300 producten ter waarde van circa 50 miljard belasten met heffingen tot 25 procent. Dat is dus een tiende van de totale export van China naar de VS. De VS importeren ook uit andere landen en maken veel dingen zelf. De Amerikaanse economie kan die heffingen dus best aan (de Chinese economie op haar beurt ook). Bovendien kunnen Amerikaanse fabrikanten van vaatwassers, auto's, chemicaliën, machines en medische apparatuur er baat bij hebben als de producten van hun Chinese vakbroeders worden belast.

Maar wat voor staal geldt, geldt ook voor die vaatwassers, auto's en chemicaliën. Voor de afnemers worden ze duurder. Mogelijk is wel dat de VS op zoek gaan naar alternatieven voor de producten uit China. In dat geval leiden de heffingen niet alleen tot minder handel tussen de VS en China maar ook tot een verschuiving van handelsstromen.

Dat maakt het wel lastig om de gevolgen van een handelsoorlog te schetsen. Neem sojabonen. China importeert er veel uit de VS en dreigt ze te belasten. Als China de sojabonen uit de VS blijft halen, is het nadeel vooral voor China. Veel soja gaat naar varkens en varkensvlees wordt dan duurder. China kan de bonen ook van elders betrekken. In dat geval moeten Amerikaanse sojabonenhandelaren op zoek naar andere afnemers, wat weer nadelig kan zijn voor de huidige sojabonenleveranciers van die afnemers.

4. En wat als het tot een grote handelsoorlog komt?

Heffingen zijn er genoeg - de Europese Unie beschermt er bijvoorbeeld de eigen landbouw mee - maar de laatste echte grote handelsoorlog dateert van rond 1930 toen landen de crisis wilden bestrijden door tariefmuren op te werpen, maar zodoende waarschijnlijk de crisis juist verdiepten.

Een echte handelsoorlog leidt tot minder handel, tot verschuiving van handel, tot hogere prijzen. En het kan soms ingrijpende gevolgen hebben. Landen die heffingen invoeren weten immers wat ze doen: de tegenstander zo veel mogelijk raken, de eigen belangen zo veel mogelijk dienen.

Donald Trump overweegt nog eens 100 miljard dollar (82 miljard euro) aan importheffingen op te leggen op Chinese producten. Als deze heffingen doorgaan, zal China hard terugslaan.

Volgens analist Rob de Wijk vreest Trump China's macht

Deel dit artikel

Een echte handelsoorlog kan ingrijpende gevolgen hebben