Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een extra pilletje voor een blakende gezondheid

Home

Kees de Vré

De Amerikanen weten niet beter. Voor een betere gezondheid ga je naar de pillen - en poederzaak op de hoek. De voedingsindustrie gaat nu proberen Europa lekker te maken voor al dat extra slikken. Maar Europeanen zijn wellicht minder gevoelig voor de argumenten van de nieuwe pillendokters.

William E. - Bill - Watts slikt zeventien pillen per dag. Niet omdat hij een hartkwaal heeft of last heeft van een hoog cholesterolgehalte of een prostaataandoening. Nee, dat soort kwalen wil hij juist voorkomen en daarom slikt hij voedingssupplementen: pillen met hoge concentraties aan vitaminen, mineralen en andere natuurlijke voedingsstoffen die goed zijn voor het lijf.

Toegegeven, Watts (47) ziet er patent uit. Als allerhoogste baas van het Amerikaanse concern General Nutrition Companies (GNC) treedt hij blakend van gezondheid en zelfvertrouwen zijn omgeving tegemoet, doet zonder haperen zijn zegje en heeft onvermoeibaar voor iedereen die hem aanschiet een luisterend oor. De vraag is of hij al dit moois te danken heeft aan de voedingssupplementen of dat hij ook zonder al dat slikken als een Joris Driepinter door het leven zou zijn gegaan. Watts zelf is er heilig van overtuigd dat die pillen de dokter buiten de deur houden.

Afgezien van persoonlijk welbevinden heeft Watts er ook alle belang bij er patent uit te zien. Het zijn namelijk zijn eigen pillen. GNC is het grootste bedrijf in de VS op het gebied van productie en distributie van voedingssupplementen. De zaken lopen als een trein. De komende vijf jaar zal de markt voor voedingssupplementen in de VS verdubbelen van 8,9 naar 16,6 miljard dollar, is de verwachting. GNC is onbetwist marktleider met een aandeel van dertien procent en wil dit verder uitbouwen naar dertig procent.

Daartoe opende Watts - met voortdurend een blikje dieet-coke in de buurt - vorige week donderdag in het Amerikaanse Anderson (in de staat South Carolina), een nieuwe pillenfabriek. Veertig voetbalvelden met productie- en opslaghallen die een volwassen autofabriek niet zouden misstaan. De machines braken zeven dagen per week, 24 uur per dag pillen uit. Sommige met een snelheid van zo'n 10 000 per minuut.

Daarnaast heeft het GNC-concern een enorm distributie-apparaat met 4300 winkels, die alleen pillen en poeders verkopen. Voor mannen, voor vrouwen, voor sporters, voor ouderen. Vijfennegentig procent van alle Amerikanen woont binnen een straal van enkele kilometers van zo'n GNC-winkel. GNC huurt ook ruimte bij andere speciale winkelketens, zoals bij de apotheek/drogisterij Rite Aid. En verder zijn er nog de gewone supermarkten en Internet, waar GNC-spullen te koop worden aangeboden. Achtenzeventig procent van de Amerikanen is er bekend mee, zeggen de cijfers van het bedrijf.

Geen wonder dat Numico, de Nederlandse multinational in speciale voeding, zijn oog heeft laten vallen op GNC. Numico is Europees marktleider in speciale voeding, bestemd voor baby's (Nutricia) en zieken. Het concern heeft een zeer goede researchafdeling, maar ontbeerde tot voor kort twee zaken: toegang tot de lucratieve Amerikaanse markt en een uitgebreid distributie-apparaat. Met de aankoop van GNC in mei zijn beide gaten opgevuld.

Als de twee bedrijven eenmaal goed zijn geïntegreerd steekt deze voedingssupplementengigant over naar Europa, vertelt Watts na de fabrieksopening. Watts, inmiddels opgenomen in de raad van bestuur van Numico, ziet in de koppeling van de research van Numico en de markt van GNC een gouden combinatie die het concern allereerst een dominante positie zou moeten geven op de Amerikaanse markt.

Voor volgend jaar staat Europa op het programma. Dan wil Numico onder het merk Nutricia 75 tot 100 verschillende voor Europa nieuwe producten op de markt zetten. Over de distributie wordt nog nagedacht, zegt Watts. GNC heeft in Groot-Brittannië zo'n zestig eigen winkels. Het vasteland kent geen GNC-winkels en die staan in de nabije toekomst ook niet op het programma. Volgens Watts onderhandelt Numico met een ,,grote Europese supermarktketen'' om te bezien of een verkoop via die winkelketen haalbaar is.

En dan is de belangrijkste vraag nog niet gesteld. Zitten de Europeanen te wachten op al die pillen en poeders? Bill Watts wil die vraag alleen maar positief beantwoorden. Zijn blozende voorkomen is weliswaar een lopende reclamezuil voor Numico, maar Europeanen staan doorgaans sceptischer tegenover het preventief slikken van vitaminen en mineralen dan Amerikanen.

Dr. Henk van den Berg, voedingsfysioloog bij TNO Voeding, doet al twintig jaar onderzoek naar vitaminen. Hij acht de in onze ogen soms wat naieve Amerikaanse benadering niet aan te bevelen. ,,Een gezond wantrouwen ten opzichte van veel van deze ontwikkelingen moet wel blijven. Anderzijds moeten we ervoor oppassen het kind niet met het badwater weg te gooien. Er zit beslist veel positiefs in het op de markt komen van voedingssupplementen.''

Waar het om gaat zijn duidelijke regels, stelt Van den Berg. ,,In de VS wordt geen onderscheid gemaakt tussen voedingssupplementen en vrij verkrijgbare geneesmiddelen. Dat moeten we in Europa niet willen. Er moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen voedingssupplementen en geneesmiddelen. Voedingssupplementen moeten een duidelijke relatie met voeding hebben en gericht zijn op preventie. Er moeten regels komen omtrent de veiligheid van die preparaten. Wat mag wel en wat niet. Door de vermenging die in Amerika is toegestaan krijg je een groot grijs gebied.''

Wat vitaminen en mineralen betreft is het geen probleem, zegt Van den Berg. Daarbij zijn de toegestane hoeveelheden vastgesteld. ,,We weten bij voorbeeld dat een teveel aan vitamine A en D schadelijk kan zijn. Waar we minder van weten zijn de bio-actieve stoffen, zoals bijvoorbeeld flavonoïden. Die komen voor onder meer in groenten en fruit. Dat zijn stoffen die niet per se nodig zijn, maar waaraan wel een bepaald gezondheidsbevorderend effect wordt toegeschreven. Iedereen stort zich daar op, omdat ze hart- en vaatziekten tegengaan en ook kanker. Epidemiologisch onderzoek naar flavono'iden is veelbelovend. Er is wel samenhang aangetoond, maar is er ook oorzakelijk verband? Dat soort vragen vergt veel onderzoek.''

In Europa is er wel discussie over regels voor voedingssupplementen, maar het vordert erg traag. Er spelen grote commerciële belangen een rol zoals die van de farmaceutische en voedingsmiddelenindustrie. Maar ook handelspolitiek komt bij dit onderwerp om de hoek kijken. Duitssprekende landen evenals Zuid-Europa staan veel minder open voor nieuwe ontwikkelingen. Groot-Brittannië en Nederland staan juist een liberaal handelsbeleid voor, ook op het terrein van de voedingssupplementen.

Het zal nog wel even duren voordat er overeenstemming is over regels, maar voedingssupplementen zijn in Europa niet tegen te houden, denkt vitamine-expert Van den Berg. ,,En waarom ook. Een aanvulling op je voeding kan zinvol zijn. Als iedereen zich houdt aan de richtlijnen voor goede voeding is er weinig noodzaak voor aanvulling. Maar wie haalt dat echt. Sterker nog, de consumptie van groenten en fruit neemt af. En er zijn risicogroepen zoals zwangere vrouwen, ouderen, rokers.''

Van den Berg erkent dat de druk van de industrie groot is. ,,Numico heeft er alle belang bij om snel, eerder dan de concurrentie, met nieuwe preparaten te komen. Dat is uiterst lucratief.'' Toch is Van den Berg ervan overtuigd dat de grote concerns op de lange termijn werken en zich niet laten leiden door korte-termijnsuccessen. ,,Het zijn dikwijls de kleintjes die adverteren in huis-aan-huisbladen met onduidelijke en soms ook onjuiste gezondheidsclaims, die de markt verzieken.''

De markt van voedingssupplementen die Numico al enigszins bedient via de Zweedse dochter Vitamax maar nu met het Amerikaanse GNC volop betreedt is best lastig. Het Zoetermeerse concern is groot in speciale voeding voor baby's en ziekenhuispatiënten. Dat is een duidelijke markt. Nu gaan ze pillen en poeiers maken voor consumenten die nog niets mankeren, maar wel willen investeren in hun gezondheid. Van den Berg: ,,Waar het om gaat is: wek geen valse verwachtingen. Dat vereist voor alles voldoende en heldere informatie van de producent en regelgeving door de overheid.''

Deel dit artikel