Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een dappere rechter in Suriname

Home

Pieter van Maele

Rechter Cynthia Valstein in de krijgsraad. © Pieter van Maele

Streng. Onbevreesd. Dapper. Onafhankelijk. Rechter Cynthia Valstein - Montnor, voorzitter van de krijgsraad van Suriname, oogst veel bewondering voor de manier waarop zij al meer dan negen jaar lang het decembermoordenproces leidt.

Maar wat ze zelf vindt van alle obstakels die president en hoofdverdachte Desi Bouterse telkens weer opwerpt bij pogingen zijn eigen rechtszaak stop te zetten? Dat weet enkel een handjevol intimi.

Al sinds de start van het proces in 2007 houdt ze namelijk de pers op grote afstand. Niet onbegrijpelijk: één uitspraak die haar onafhankelijkheid in twijfel zou trekken en het uiterst moeizaam opgebouwde strafproces dondert als een kaartenhuis in elkaar. Dus houdt de juriste zelfs na openlijke intimidatiepogingen van Bouterse en zijn regering de kaken stevig op elkaar.

Lees verder na de advertentie

Nederlandse universiteiten

Valstein-Montnor trok in 1973, twee jaar voor de onafhankelijkheid van Suriname, naar Nederland, om aan de universiteiten van Utrecht en Amsterdam rechten te studeren. Ze legde er zich vooral toe op consumentenrecht en internationaal handelsrecht, en schreef een masterscriptie over het handelsverdrag van Lomé.

In de jaren tachtig keerde ze terug naar haar geboorteland, waar ze onder meer werkte als jurist op het ministerie van buitenlandse zaken.  Medio de jaren negentig startte ze de opleiding tot rechter, om in 1998 als eerste vrouw benoemd te worden tot lid van het Hof van Justitie in Suriname.

Twee jaar later begon het gerechtelijk vooronderzoek naar de Decembermoorden, de standrechtelijke executie in 1982 van vijftien tegenstanders van het militaire regime van Bouterse. Toen het megaproces in 2007 eindelijk kon aanvangen - 25 jaar na de feiten - werd ze aangewezen als krijgsraadvoorzitter. In het kleine Paramaribo, waar iedereen iedereen kent, bleek ze de meest geschikte kandidaat voor de loodzware opdracht.

De advocaat van Bouterse, Irvin Kanhai, probeerde haar weliswaar nog te wraken omdat haar man banden zou hebben met de politieke partij van ex-president Ronald Venetiaan, maar dat wrakingsverzoek werd afgewezen.

Dezelfde status

Toen de Surinamers in 2010 Venetiaan wegstemden en uitgerekend Bouterse als diens opvolger wordt gekozen, werd haar taak er niet makkelijker op. Valstein - Montnor liet zich echter niet uit het lood slaan. "De krijgsraad is bezig met een strafzaak. Met politieke ontwikkelingen laten we ons niet in", zei ze enkele weken voor de inauguratie van Bouterse tegen een Surinaamse krant die haar tijdens een receptie toch kort even sprak. "In de rechtszaal hebben alle verdachten dezelfde status."

Terwijl die onwrikbaarheid haar applaus van de nabestaanden oplevert, kijkt het kamp van Bouterse tandenknarsend toe. "De rechterlijke macht vertrapt de rechtsstaat door halsstarrig door te gaan met de berechting van de president", foeterde justitieminster Jennifer van Dijk-Silos vorig jaar tijdens een persconferentie.

Parlementslid Rachied Doekhie moedigde Bouterse aan 'de rechters te laten opdonderen'. "Onze rechters zijn nooit in staat geweest een immense strafzaak als deze te dragen", zei Melvin Bouva, ondervoorzitter van het Surinaamse parlement. Valstein - Montnor dacht er ongetwijfeld het hare van, maar bleef zich ook nu weer in stilzwijgen hullen.

Deel dit artikel