Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een coöperatie helpt de zzp’er aan een hoger tarief. Misschien.

Home

Jochem van Staalduine

Een bezorger van Deliveroo. © AFP

Kunnen bezorgers van Deliveroo of Uber-chauffeurs hogere tarieven afdwingen als ze een coöperatie vormen? Hoogleraren twijfelen.

Hoe de tarieven van maaltijdbezorgers, schoonmakers en andere platform-ondernemers te verhogen? Dat is de vraag waar advocaten en hoogleraren arbeidsrecht hun hersenen momenteel op laten kraken. De vraag is relevant nu de Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft laten weten mee te willen denken over collectieve prijsafspraken.

Lees verder na de advertentie

Normaal gesproken zijn prijsafspraken tussen ondernemers streng verboden, maar de ACM vindt dat zzp’ers aan de onderkant van de markt extra bescherming verdienen. De mededingingswaakhond zoekt een uitzonderingspositie binnen de grenzen van de wet. De meest recent aangedragen oplossing: het bundelen van zzp-krachten in een coöperatie. Dat opperde Jaap van Slooten, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en advocaat, samen met zijn collega Jorinde Holscher in vakblad Ondernemingsrecht. 

Bezorgers van pakweg Deliveroo worden in dit voorstel lid van een coöperatie. Hun bestuur onderhandelt namens hen over een hogere prijs. Afzonderlijk hebben ze weinig in te brengen, gezamenlijk hebben ze meer macht. Zo zouden de bezorgers van de coöperatie kunnen staken of afspraken maken over medezeggenschap. Tegelijkertijd hoeven ze niet in dienst en behouden ze hun vrijheid. 

Niets ten nadele van bezorgers van Deliveroo, maar ik heb er niet veel fiducie in dat ze zelf een coöperatie zullen opzetten

Hoogleraar Jaap van Slooten

Bezwaren

Biedt dat soelaas? Hoogleraren zien bezwaren. Het belangrijkste is de spagaat waarin een coöperatie van maaltijdbezorgers of schoonmakers zich bevindt. Heeft een coöperatie weinig leden, dan zullen bedrijven als Uber er niet mee willen onderhandelen. Maar als de chauffeurs van Uber zich massaal inschrijven, ontstaat een nieuw probleem: dan dreigt verstoring van de vrije markt. De ACM zal dan moeten ingrijpen.

“Het is niet zonder meer verboden om als zelfstandige prijsafspraken te maken, maar je moet heel voorzichtig zijn”, zegt hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp van de Universiteit van Amsterdam. Bij boeren die hun aardappels op een hoop gooien dreigt kartelvorming volgens hem veel minder. “Dat soort coöperaties zijn klein, en de aardappelmarkt is groot.”

Een tweede vraag is: willen platforms als Deliveroo wel meewerken aan het optuigen van coöperaties? Ze hebben er financieel geen baat bij. Maar zonder hun medewerking kan het niet, zegt bedenker van het plan Van Slooten. “Niets ten nadele van bezorgers van Deliveroo, maar ik heb er niet veel fiducie in dat ze zelf een coöperatie zullen opzetten.”

Als fietskoeriers definitief werknemers blijken te zijn, is dat een veel simpelere oplossing dan het oprichten van coöperaties

Hoogleraar Gerrard Boot

Toch kan zo’n coöperatie wel helpen, denken arbeidsrechtdeskundigen. “Ik denk niet dat dit het ei van Columbus is. Maar het kan een stukje van het probleem oplossen”, zegt hoogleraar Gerrard Boot van de Universiteit Leiden. “Als het mag van de ACM en de Europese regels is het een nuttige toevoeging,” reageert hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen van de Universiteit Tilburg.

Boot wijst tegelijkertijd ook op een veel eenvoudiger oplossing: wachten tot de status van de platformondernemer uitkristalliseert. “Als fietskoeriers  definitief werknemers blijken te zijn, is dat een veel simpelere oplossing dan het oprichten van coöperaties.”

Zijn collega Verhulp is dat met hem eens. “Over Deliveroo is al uitspraak gedaan. Hun bezorgers zijn werknemers. Van Uber en anderen weten we het nog niet precies.”

Lees ook

‘Waar blijven de regels voor zzp’ers?’ vraagt de oppositie zich af

Het uitblijven van regels voor maaltijdbezorgers zoals Deliveroo irriteert de oppositie in de Tweede Kamer. 

Zzp-certificaten die zelfstandigheid moeten garanderen zijn waardeloos

De wet is erg onduidelijk over wanneer zzp’ers echt zelfstandig zijn. Bedrijfjes springen daar handig op in door hen certificaten te verkopen. Maar die hebben volgens de Belastingdienst geen waarde.

Deel dit artikel

Niets ten nadele van bezorgers van Deliveroo, maar ik heb er niet veel fiducie in dat ze zelf een coöperatie zullen opzetten

Hoogleraar Jaap van Slooten

Als fietskoeriers definitief werknemers blijken te zijn, is dat een veel simpelere oplossing dan het oprichten van coöperaties

Hoogleraar Gerrard Boot