Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een broodje hazelnootpasta smeren zonder kinderarbeid blijft lastig

Home

Hans Nauta

Hazelnootpasta © Getty Images

Een project tegen kinderarbeid in de Turkse hazelnootoogst levert volgens deelnemers, waaronder Nestlé, goede resultaten op. Maar nu begint het echte werk.

Het is kinderarbeid van de zwaarste categorie: de arbeidsintensieve hazelnootoogst in Turkije. Dat land is met afstand de grootste producent ter wereld en kinderen van arbeidsmigranten helpen er jaarlijks 650.000 ton hazelnoten te plukken of te rapen. De noten komen wereldwijd terecht in chocoladerepen of hazelnootpasta, ijs of zakjes notenmix.

Lees verder na de advertentie

Drie jaar lang hebben de internationale ngo Fair Labor Association (FLA), levensmiddelengigant Nestlé, de Turkse hazelnootleveranciers Olam en Balsu en de Turkse overheid dit probleem aangepakt in een proefproject, voor 5 miljoen dollar gefinancierd door de Amerikaanse overheid. Bij de afronding ervan zijn ze optimistisch over de uitkomsten. Maar er is nog een lange weg te gaan.

FLA heeft veel data verzameld, ook buiten de productieketen. Vragen genoeg. Welke rol spelen de koppelbazen? Waar komen al die migranten vandaan? Hoe zijn hun kinderen eraan toe? Voor het project zijn enkele zomerscholen geopend: de bus reed voor en kinderen kregen een dagprogramma, terwijl de ouders werkten. Ook kwamen er fatsoenlijke slaapvertrekken voor de arbeiders, die tenten, hutten of stallen gewend zijn. De boeren kregen les over de wet, arbeiders over hun rechten.

De tekst loopt verder onder de afbeelding

© Sander Soewargana

Armoede

Tegelijkertijd is het lastig om de diepere oorzaken van kinderarbeid weg te nemen. Zoals armoede en werkloosheid. Driekwart van de ondervraagde seizoenswerkers kan amper rondkomen. Zestig procent heeft schulden. Arbeiders uit het zuiden van Turkije, waaronder Syrische vluchtelingen, reizen vanaf april van oogst naar oogst: katoen, citrusvruchten, suikerbieten, pinda's, meloenen, kersen... In augustus zijn de hazelnoten rijp. Kinderen gaan mee, want waar laat je ze anders, en het geld dat ze verdienen is broodnodig. Ook zij werken zeven dagen in de week, elf uur per dag.

Nestlé koopt jaarlijks bijna 5000 ton hazelnoten en zegt nu 88 procent daarvan naar de bron te kunnen herleiden

Die zomerschool is fijn voor de kinderen. Maar hun ouders lopen zo inkomsten mis en ze verdienen al geen minimumloon. Benjamin Ware, hoofd duurzame inkoop van Nestlé, heeft geen pasklare oplossing. "Wat de situatie verergert, is dat de landarbeiders 10 procent van hun salaris aan tussenpersonen afdragen." De rekrutering moet dus beter, vindt hij.

"Als kinderen niet werken, duurt de oogst langer", zegt Burcu Turkay van Nestlé-leverancier Olam. "Dat levert de ouders ook voordeel op. Er zijn dan meer werkdagen nodig en daardoor verdienen ze meer." Maar of de ouders dat als oplossing zien? Het is lastig, geeft ze toe.

De hazelnootoogst duurt zes weken, daarna verdwijnen de kinderen uit het zicht. Daarom moet de verzamelde kennis ook in die andere landbouwsectoren worden toegepast, zegt Marisa Ferri van het Amerikaanse ministerie van arbeid. Zij sprak voor een gehoor van ngo's en bedrijven zoals Ferrero, Danone, Ahold Delhaize in het tropeninstituut Kit in Amsterdam. Want behalve in Ankara en Washington worden de resultaten ook in de Nederlandse hoofdstad gepresenteerd. Hier kreeg het probleem voor het eerst internationale aandacht, in 2010, toen het tv-programma 'Eén Vandaag' liet zien hoe de 9-jarige Zara elf uur per dag hazelnoten plukte voor een euro per uur. Er volgden Kamervragen en de Nederlandse ambassade in Turkije financierde onderzoek door een Turkse ngo.

Herkomst

Nestlé koopt jaarlijks bijna 5000 ton hazelnoten en zegt nu 88 procent daarvan naar de bron te kunnen herleiden. In Turkije zijn ze teruggegaan van vijftien naar twee leveranciers. Dat maakt de stabiele toevoer van hazelnoten riskanter, maar die twee partijen werken duurzamer, zegt Ware. Daardoor zijn ze duurder. Nestlé heeft op elk product een winstmarge van 5 procent. Om daaraan vast te houden, zal de consument een hogere prijs moeten accepteren. De marketingafdeling zal moeten uitleggen dat klanten voor duurzaamheid betalen.

Het concern is kapitaalkrachtig genoeg om zelf in elk dorp een schooltje neer te zetten, zegt Ware. Maar lokale partijen zouden zich gepasseerd voelen. Vandaar de samenwerking. De Turkse overheid heeft het probleem lang genegeerd, vindt hij. Maar volgens Turkay van leverancier Olam is kinfderarbeid dit jaar een groot thema geworden. "Ministeries werken samen en er is een fonds." Dat geld vergroot de kans dat de zomerscholen ook in het volgende hazelnootseizoen nog bestaan.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Nestlé koopt jaarlijks bijna 5000 ton hazelnoten en zegt nu 88 procent daarvan naar de bron te kunnen herleiden