Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een Brabander wordt bisschop in het Noorden: 'Ik ken daar niemand, dacht ik'

Home

Stijn Fens

Ron van den Hout. Zijn wapenspreuk: 'In ballingschap is er hoop'. © Reyer Boxem
Interview

Ron van den Hout is vandaag tot bisschop gewijd. Over zijn plannen voor het bisdom Groningen-Leeuwarden wil hij nog niet veel kwijt. 'Het is allemaal nog erg onwennig.'

Hij doet zelf de deur open. Het is de vrijdag na Hemelvaart en de medewerkers van het bisdom Groningen-Leeuwarden hebben een vrije dag. Behalve de aanstaande bisschop dan. Het bisdomhuis maakt een verlaten indruk. Het is er donker en het kopieerapparaat doet er bijna demonstratief het zwijgen toe. In het trapportaal hangen de portretten van de voorgangers van Ron van den Hout: de bisschoppen Nierman, Möller en Eijk. Dat van Gerard de Korte, die ruim een jaar geleden naar Den Bosch vertrok, is ook al klaar, maar moet nog aan de wand worden bevestigd.

Lees verder na de advertentie

"Het is allemaal nog erg onwennig", zegt Ron van den Hout met die zachte stem waarin het Brabants accent zo duidelijk te horen is. De verhuisdozen zijn net uitgepakt. De boeken staan weer in de kast. Hij is net naar het stadskantoor gefietst om zich te laten inschrijven als inwoner van Groningen. Maar ook dat was gesloten. 

In het trapportaal hangen de portretten van de voorgangers van Ron van den Hout: de bisschoppen Nierman, Möller en Eijk

De dag ervoor heeft hij met zijn secretaresse een rondje gemaakt door de stad. Hij kende Groningen alleen maar van een enkel toeristisch uitstapje. Verder niet. "Dat was ook de eerste schrik toen de nuntius mij vertelde dat de paus mij wilde benoemen tot bisschop van Groningen-Leeuwarden. "Ik ken daar niemand, dacht ik. Wat moet ik daar gaan doen? Maar dit soort argumenten tellen niet als je gevraagd wordt bisschop te worden."

Tekst loopt door onder de tweet.

Er waren mensen die zich bij uw benoeming afvroegen: waarom moet een Brabander naar Groningen? Was er nou geen priester in dit bisdom te vinden die bisschop kon worden?

"Het was vanaf het begin af aan duidelijk - en dat heeft bisschop de Korte zelf ook gezegd - dat een dergelijk persoon niet voorhanden was. Er moest dus buiten het bisdom gekeken worden. Overigens komt het in het bedrijfsleven ook voor dat mensen ergens vandaan worden weggeplukt. Die moeten dan plotseling naar Thailand en daar een zaak opzetten."

U gaat van het bisdom met het grootste aantal katholieken naar het bisdom met het kleinste aantal. Van een gebied waar je het katholicisme van huis uit meekrijgt, naar een gebied waar je als katholiek in de minderheid bent. Hoe gaat u daarmee om?

"Vanuit Brabant ken ik het volkskatholicisme. Ik ga ontdekken hoe het hier gaat. Ik ben oprecht benieuwd hoe men er hier in staat."

Ik zelf zal niet zo snel de publiciteit zoeken, ik functioneer heel goed op de achtergrond

Ron van den Hout

Het bisdom Groningen-Leeuwarden is het kleinste bisdom van ons land en zeker onder bisschop De Korte haalde het zelden het landelijke nieuws. Moet dat zo blijven?

"Als we naar buiten moeten treden is dat een goede zaak. Ik zelf zal niet zo snel de publiciteit zoeken. Ik snap wel dat het aan de orde kan zijn rond bisdomzaken, maar ik functioneer heel goed op de achtergrond."

Nu was dit bisdom de afgelopen negen jaar ook een soort vrijhaven. Pastoraal werkers hebben hier nog ruime bevoegdheden en gaan ook veel voor in de liturgie. Hoe kijkt u daar tegenaan?

"Dat beeld van een vrijhaven heb ik nooit zo gehad. Wat ik van de positie van de pastoraal werkers in dit bisdom vind? Ik wil graag eerste de situatie bekijken en met de mensen kennismaken."

Eigenlijk houdt Ron van den Hout zich over de meeste onderwerpen het liefst op de vlakte. Eerst de pastores en de gelovigen van zijn bisdom leren kennen en zelf polshoogte nemen. En dus vallen er met enige regelmaat stiltes, wordt er nog eens thee ingeschonken en klinkt het vriendelijk: 'Dat moet ik nog zien' of 'daar ga ik eens goed over nadenken'.

In het bisdom Den Bosch is ingezet op centraliseren. Alle gelovigen uit een dorp of regio naar één kerk, het zogenoemde Eucharistisch centrum. In het bisdom Groningen-Leeuwarden wordt geprobeerd geloofsgemeenschappen overeind te houden. Als de kerk dichtgaat, mogen de katholieken bij wijze van spreken naar het dorpscentrum om daar samen hun geloof te vieren.

Tekst loopt door onder afbeelding. 

© reyer boxem

Laat u dat in stand?

"Ook daar ga ik eens goed over nadenken. Wel zie ik een keerzijde van het in stand houden van die kleine geloofsgemeenschappen. Het mag niet leiden tot een gevoel van: kijk mij nou eens met mijn kleine clubje. Dat zou niet goed zijn. In de katholieke kerk kijk je altijd naar het grote verband: parochie, bisdom, wereldkerk."

Als bisschop van Groningen-Leeuwarden moet Van den Hout opboksen tegen de niet geringe erfenis van Gerard de Korte die zeer geliefd was onder de gelovigen en bij het kader van het bisdom. 'De verhoudingen zijn zo goed' en 'hij geeft zoveel vertrouwen', hoorde je vaak. Van den Hout is voor velen nog een onbekende.

U heeft als vicaris-generaal van het bisdom Den Bosch ruim een jaar met bisschop De Korte kunnen samenwerken. Wat heeft u van hem geleerd?

Van den Hout denkt lang na. Dan, aarzelend: "Hij werkt heel hard en heeft zich ook heel snel het bisdom eigen gemaakt. Hij heeft de parochies en de mensen snel leren kennen. Dat vind ik een heel mooi iets."

Onhartelijke mensen ben ik in mijn leven überhaupt niet veel tegengekomen

Ron van den Hout

En dat hartelijke katholicisme waar De Korte voor staat?

"Ja , natuurlijk moet je hartelijk zijn. 'Hartelijk', 'gastvrij': het zijn van die kwalificaties die allemaal waar zijn. Onhartelijke mensen ben ik in mijn leven überhaupt niet veel tegengekomen."

Toen u in 1993 tot priester werd gewijd, wat voor leven zag u toen voor u?

"Ik wilde parochiepriester worden en was helemaal niet bezig met zoiets als een carrière. Ik heb nooit in hogere kringen verkeerd waardoor ik bepaalde verwachtingen had."

Bij veel generatiegenoten van u heeft het bezoek van Johannes Paulus II aan ons land in 1985, die niet overal even hartelijk ontvangen werd, een rol gespeeld bij hun keuze om priester te worden. Een soort van kantelpunt. Hoe zat dat bij u?

"Ik ben ontzettend blij dat ik daarnaartoe geweest ben. Want ik was toen echt niet zo kerkelijk betrokken. Dat bezoek heeft negatief uitgepakt en de straten in Den Bosch waren leeg. Maar ik stond er en had al priesterroeping. Een jaar later ben ik naar de pastoor gegaan in het dorp waar ik woonde. Ik moest iets met die roeping doen."

Kijk, Benedictus XVI was ook nederig, maar op een totaal andere manier. Meer verlegen

Ron van den Hout

U bent kenner van het Oude Testament, u preekt er ook graag over. Wat moeten de gelovigen van het bisdom Groningen- Leeuwarden met die oudtestamentische God van de Hebreeërs?

"Dat is dezelfde als die van het Nieuwe Testament. Mensen die heel liberaal katholiek zijn, staan soms heel negatief tegenover het Oude Testament. Ik vind dat onbegrijpelijk. Die zetten de God van het Oude Testament tegenover die van het Nieuwe Testament. Dat kan niet. Het is dezelfde."

Veel van die zogenoemde liberale katholieken zijn heel blij met paus Franciscus. Is hij een voorbeeld voor u?

"Als ik het gemak zie waarmee hij naar de mensen toegaat, erop uittrekt en zich overal meldt daar waar mensen in nood zijn of in de verdrukking komen. En daar dan vervolgens aandacht voor vraagt, dan is hij natuurlijk een voorbeeld voor mij."

Vindt u dat deze paus in Nederland op waarde wordt geschat?

"Het beeld van hem in de media speelt natuurlijk een hele grote rol. Daardoor hebben mensen niet in de gaten hoe hij in werkelijkheid is. Kijk, Benedictus XVI was ook nederig, maar op een totaal andere manier. Meer verlegen. Ik denk dat het verschil tussen deze twee pausen als het gaat om hun denkbeelden ook erg meevalt."

Er is op dit moment een grote discussie gaande binnen de katholieke kerk of hertrouwd gescheidenen de communie mogen ontvangen. Waar staat u in deze kwestie?

"Ik ga mijn licht eens opsteken bij de bisschoppenconferentie. Ik wil in grote eenheid met de bisschoppen van Nederland mijn werk doen. In de pastorale praktijk is het niet zo'n belangrijk item hoor."

Hoe bent u als pastoor omgegaan met deze groep gelovigen?

"Ik heb nooit iemand de communie geweigerd en zal dat ook niet snel doen."

Vandaag is zijn wijding tot bisschop in de kathedraal van Groningen. Kardinaal Eijk, aartsbisschop van Utrecht, is de eerst wijdende bisschop. Een vriend uit het Brabantse heeft hem op het hart gedrukt toch vooral zichzelf te blijven, daar in het Hoge Noorden.

U koos als wapenspreuk 'In exilio spes', in ballingschap is er hoop. Klinkt toch een beetje treurig.

"Is dat zo?"

Ik zou zeggen: 'Wees reëel, probeer een nieuwe oriëntatie te zoeken en stel de Godsvraag'

Ron van den Hout

Het impliceert dat u hier in ballingschap zit.

"Nou, die wapenspreuk past wel een beetje bij de situatie van de kerk in ons land. Ik hou er niet van de schijn op te houden en te zeggen: 'Nee, bij ons gaat het heel goed'. Ik zou zeggen: 'Wees reëel, probeer een nieuwe oriëntatie te zoeken en stel de Godsvraag'. Dat is wat ballingschap moet brengen: een nieuwe oriëntatie."

Waar ligt de hoop dan?

"De hoop ligt voor mij niet in de institutionele aanwezigheid van de kerk in de maatschappij, maar in het persoonlijk geloof van de mensen."

Wie is Ron van den hout?

Ron van den Hout wordt op 11 november 1964 geboren in Tilburg. Hij komt uit een gezin van drie kinderen. Beide ouders komen van een agrarisch bedrijf. Zijn vader is automonteur. Hij groeit op in het dorp Diessen (gemeente Hilvarenbeek). 

Na de middelbare school volgt hij een opleiding aan de Hogere Agrarische School in Den Bosch. Op 22-jarige leeftijd gaat hij in dezelfde stad studeren aan het Sint-Janscentrum, de priesteropleiding van het bisdom Den Bosch. Vervolgens studeert hij in Rome bijbelse theologie van het Oude Testament aan de Pauselijke Universiteit Gregoriana. 

Later wordt hij pastoor in Drunen en Elshout en deken van Heusden-Waalwijk-Zaltbommel. In 2009 promoveert hij in Nijmegen op een proefschrift over de profeet Zacharia. Van den Hout werkt als vicaris-generaal van het bisdom Den Bosch een jaar lang samen met bisschop Gerard de Korte. Op 1 april 2017 benoemt paus Franciscus hem tot bisschop van Groningen-Leeuwarden.

Deel dit artikel

In het trapportaal hangen de portretten van de voorgangers van Ron van den Hout: de bisschoppen Nierman, Möller en Eijk

Ik zelf zal niet zo snel de publiciteit zoeken, ik functioneer heel goed op de achtergrond

Ron van den Hout

Onhartelijke mensen ben ik in mijn leven überhaupt niet veel tegengekomen

Ron van den Hout

Kijk, Benedictus XVI was ook nederig, maar op een totaal andere manier. Meer verlegen

Ron van den Hout

Ik zou zeggen: 'Wees reëel, probeer een nieuwe oriëntatie te zoeken en stel de Godsvraag'

Ron van den Hout