Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een beetje schilderen in het bos

Home

door Martine Borgdorff

Hij was altijd al een afwijkend geluid op de radio. Zijn stem herken je uit duizenden en zijn programma's zijn altijd net iets anders dan anders. Peter van Bruggen heeft een eigen stijl van radio maken, een zonder 'formule'. Van Bruggen vindt graag steeds opnieuw het wiel uit.

'Are we having fun yet?' De vraag rolt geaffecteerd uit de mond van een Britse dame, die je compleet met grijze knot en geruite wollen rok voor je ziet. De dame moet er zo hebben uitgezien toen radiomaker Peter van Bruggen een microfoon onder haar neus hield met de vraag of ze de zin wilde inspreken. Hij was op excursie naar het beroemde Eton, de dame was de gids. Een beetje eigenaardig vonden ze hem wel, vertelt Van Bruggen. Die zonderlinge Nederlander met zijn bandrecorder, lopend door de lange gangen van Eton, aandachtig luisterend naar interessante geluiden.

Het is de manier waarop Peter van Bruggen zijn jaarlijkse 'Route du Soleil' maakt. Hij zoekt ter plekke naar de geluiden voor zijn radioreis. Het radioprogramma, dat in juli en augustus het Radio 2-kanon 'Adres Onbekend' vervangt, voert de luisteraar in een twee maanden durende reis door België, Duitsland, Frankrijk en Engeland. Wie in de virtuele bus van chauffeur Jan de Boer stapt, wordt vertroeteld door gastvrouw Platina en over bezienswaardigheden bijgepraat door Peter van Bruggen.

'Route du Soleil' is een auditieve trip naar mooie plekjes, waar je gerust voor thuis kunt blijven. Van Bruggen: ,,Toen ik zes jaar geleden voor het eerst 'Route du Soleil' maakte, lag de nadruk op de plaatjes. Langzaamaan kwam er steeds meer tekst bij. Nu is het vooral tekst en moet ik uitkijken dat de balans in orde blijft.''

Van Bruggen is een bijzondere radiomaker. Hij verwierf in de jaren tachtig roem met het Hilversum 3-programma 'Weeshuis van de hits', dat met de vertederende bijdragen van kleuter Morrison een heel eigen genre introduceerde. Inmiddels moet Morrison een volwassen vent zijn, maar Van Bruggen wil nog steeds niets kwijt over de identiteit van de toen vierjarige mascotte. Was het een zoon van hem, of een buurjongen? ,,Morrison was een stripfiguurtje in het 'Weeshuis van de Hits'. En stripfiguurtjes worden nooit oud. Hij had een natuurtalent. Zoals hij dat gedichtje oplas: 'Soms loop ik te denken wie ik ben...' Alsof hij de woorden voor het eerst proefde.''

Het 'Weeshuis van de Hits', waarin Van Bruggen een grote plaats inruimde voor hoorspelachtige elementen, maakte de weg vrij voor latere producties als 'Route du Soleil'. Tot nog toe is het programma enig in zijn soort, beaamt Van Bruggen. ,,Het 'Theater van het Sentiment', toevallig ook een KRO-programma op Radio 2, lijkt er een beetje op. Maar daar is weer sprake van een duidelijke formule. Ik vind het leuk om alle formules los te laten, zodat ik steeds weer opnieuw het wiel moet uitvinden. Bij 'Route du Soleil' wordt de vorm bepaald door de inhoud en die kan steeds weer veranderen.''

Zo kan het zijn dat een uitzending bestaat uit flarden vanuit de bus, waar chauffeur Jan en gastvrouw Platina de dienst uitmaken, fragmenten van ter plekke opgenomen reportages die wel degelijk echt zijn, muziek die soms een cryptisch verband houdt met de inhoud van het programma én weerspiegelingen van Van Bruggen zelf, die wel houdt van mijmeren en filosoferen. ,,Ik was in de jaren zeventig bezig met new journalism, een literaire manier van journalistiek. Ik schreef voor verschillende bladen, Haagse Post, Muziekkrant Oor, Panorama. Het was eigenlijk maar een klein stapje naar de radio. Wat ik doe zou je ambachtelijk radiomaken kunnen noemen. Cinemascopische radio heeft iemand het ooit genoemd. Heel bijzonder dat ik dat kan doen. Het liefst zou ik ook in de winter een soort 'Route du Soleil' willen maken, maar ik wil niet te veel eisen. Er moeten bij de omroep miljoenen worden bezuinigd en toch mag ik een halfjaar bezig zijn met negen weken radio. Het voelt als een hobby, een beetje schilderen in het bos.''

Negen radio-uitzendingen, het klinkt eenvoudiger dan het is. Van Bruggen schrijft voor 'Route du Soleil' een 120 pagina's tellend draaiboek, waarin de uitzendingen tot de laatste seconde worden uitgeplozen. Het leest als een reisboek, maar dan een met een fikse portie fantasie. Om alle geluiden kloppend te krijgen gaat Van Bruggen op reis. Op zoek naar geluiden van een dichtslaand autoportier in de Italiaanse regen of de perfecte stilte, komt hij op de meest onverwachte plekken terecht. Op een familiebruiloft in Napels bijvoorbeeld, of op het verlaten Belgische platteland. ,,Voor een reportage over Jeanne d'Arc moest ik een fragment opnemen, roepend in een Frans bos. Dat vonden de Fransen toch een beetje eigenaardig, zo'n roepende Nederlander in hun bos.''

'Route du Soleil' wijkt in alles af van een doorsnee radioprogramma. Om de muziek in de juiste sfeer te houden, struint Van Bruggen het internet af en de lokale platenwinkels in de plaatsen waar hij voor zijn reportages komt. Het resultaat is een opmerkelijke mix van bekende muziek en plaatjes die soms niet verder zijn gekomen dan de provinciegrens. Alles in dienst van het verhaal. Van Bruggen: ,,Ik wil niet al te logische associaties oproepen, ook niet in de muziekkeuze. Als de bus stopt in het plaatsje Buren, dan denk ik aan koningin Beatrix, die ook gravin van Buren is. En dan komt de gedachte aan Marco Borsato's 'Margarita' er meteen achteraan. Zo'n associatie is niet makkelijk, maar wel leuk. Het moet bij de luisteraars binnenkomen als de clou van een mop.''

Deel dit artikel