Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een afgrond naast de schaduw

Home

ALLE LANSU

Bloedstollende Spaanse roman steekt 'The Road' naar de kroon

Er zijn van die romans waarin eigenlijk heel weinig gebeurt, terwijl ze toch zo indringend zijn dat je ze alleen in kleine porties tot je kunt nemen. Ik bedoel zo'n roman als 'The Road' (2006, 'De weg') van de Amerikaanse schrijver Cormac McCarthy. Het verhaal van een vader en een zoon (een kind nog) die door een vrijwel verlaten, postapocalyptische wereld trekken, onder ook nog eens barre winterse omstandigheden. Het relaas van een troosteloze overlevingstocht zonder licht aan het eind van de tunnel had de kracht van een nachtmerrie. Niet bepaald een boek om in één ruk uit te lezen, terwijl je toch gefascineerd werd door de overlevingskunst en de wederzijdse zorgzaamheid van de vader en zijn zoontje.

Het kan bijna niet anders of deze succesvolle roman (in 2011 verfilmd) heeft de Spaanse schrijver Jesús Carrasco (1972) geïnspireerd bij het schrijven van zijn debuut 'De vlucht'. En misschien gaat hij er nog wel een vergelijkbaar succes mee oogsten, want de vertaalrechten van zijn roman werden onmiddellijk na verschijnen al verkocht aan tien buitenlandse uitgevers.

Naast de vele overeenkomsten met 'De weg' is een belangrijk verschil gelegen in de klimatologische setting. 'De vlucht' speelt zich af in de verzengende zomerhitte, in een onherbergzaam gebied dat vrijwel verlaten is vanwege de extreme droogte die de streek al meer dan een jaar teistert. In de openingsscène treffen we een jongen (een naamloze hij) aan in een schuilplaats even buiten zijn dorp. Hij hoort hoe dorpsbewoners naar hem op zoek zijn, maar als ze onverrichter zake huiswaarts keren, trekt hij de wereld in. Midden in het dorre land treft hij een oude geitenhoeder, met wie hij verder door het verlaten landschap zwerft.

Van meet af aan is duidelijk dat de jongen op de vlucht is. Gaandeweg strooit Carrasco wat subtiele aanwijzingen en suggesties door het verhaal waardoor je als lezer begint te vermoeden wat de reden van zijn vlucht geweest is. De voortdurende angst van de jongen om achterhaald en ontdekt te worden is de belangrijkste suspense in de roman. Voor de rest is het verhaal, net als 'De weg', vooral het relaas van een overlevingstocht onder uiterst primitieve omstandigheden en van de groeiende vertrouwensband tussen de jongen en de oude herder.

In formele zin liggen de vergelijkingen tussen beide romans voor het oprapen. Net als McCarthy gaat Carrasco heel minutieus te werk in zijn beschrijvingen van het landschap en van de inventieve handelingen die de personages verrichten om te overleven. Ook hier beperkt de minieme conversatie zich hoofdzakelijk rond de praktische organisatie van het overleven. Namen en geografische bepalingen ontbreken, waardoor het een verhaal wordt van iedereen en overal.

Met een paar pennestreken weet Carrasco de atmosfeer te schetsen: de immense verlatenheid van het landschap waar overdag de meedogenloze zon heerst. "Ze aten met hun rug tegen de elzen, omringd door de geiten, de ezel en de hond, die zich onder de bomen verdrongen alsof er buiten de schaduw een afgrond gaapte." De jongen slaapt in de schaduw van de ezel. Carrasco bedient zich net als McCarthy van kale taal. Toch bevat de roman de nodige poëtische zinnen waar je ogen aan blijven plakken: "Daarna sloeg hij onbewust zijn arm om die van de oude man en gaf zich over aan de slaap als iemand die aan zee de wind over zijn gezicht laat strijken."

Uiteindelijk is 'De vlucht' nog spannender dan 'De weg'. Twee keer dreigt onmiddellijk gevaar voor de jongen - en de minutieuze beschrijving voedt de spanning op zo'n bloedstollende wijze als ik alleen nog ervaren heb in de apotheose van 'The Shining', de allerengste film die ik in mijn leven gezien heb.

'De vlucht' is zo'n boek dat je niet in één keer kunt uitlezen. Het is te heftig, te indringend om anders dan mondjesmaat te verorberen. Dan beleef je een zeldzaam fysieke, zintuiglijke leeservaring.

Jesús Carrasco: De vlucht. Uit het Spaans vertaald door Arie van der Wal. Meulenhoff, Amsterdam; 208 blz. euro 16,95

Deel dit artikel