Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Duurdere kerosine helpt tegen broeikaseffect

Home

Kees Kodde

Acht tot zestien procent van de Nederlandse bijdrage aan het broeikaseffect wordt veroorzaakt door het vliegverkeer. Alleen al de KLM is goed voor vijf tot negen procent. Dat blijkt uit recente rapporten van het CBS en het IPCC, een gezaghebbend internationaal forum van wetenschappers. Ter vergelijking: volgens de Milieubalans van het RIVM dragen alle consumenten samen negen procent bij aan het broeikaseffect, en de land- en tuinbouw samen elf procent.

Toch hoeft de luchtvaart zich niets aan te trekken van internationale afspraken die worden gemaakt om broeikasgassen terug te dringen. Terwijl andere bedrijfssectoren steeds vaker met milieugrenzen te maken krijgen, kan de luchtvaart opereren alsof er geen milieuprobleem bestaat. Tegelijkertijd worden de signalen dat het menselijk gedrag direct van invloed is op het klimaat steeds sterker. Volgende week komen milieuministers uit de hele wereld bijeen in Bonn voor COP5, de VN-conferentie over klimaatverandering. Het is hoog tijd dat zij aan deze situatie een einde maken. Klimaatverandering is geen theorie meer, maar dreigt realiteit te worden. Er wordt een spelletje met de aarde gespeeld. Een gevaarlijke gok die kan leiden tot stijging van de zeespiegel, een forse toename van het aantal orkanen en verschuiving van klimaatzones, waardoor de voedselvoorziening in gevaar kan komen.

Omdat het gevaar van het broeikaseffect nu breed wordt onderkend, worden internationaal afspraken gemaakt over reducties van de uitstoot van broeikasgassen (Kyoto, Buenos Aires). De bijdrage van het vliegverkeer aan het broeikaseffect is veel hoger dan eerder werd ingeschat. Dit aandeel wordt nog hoger als er geen maatregelen worden genomen, want de luchtvaart groeit razendsnel. De uitstoot van stikstofoxiden door het wegverkeer is in de jaren negentig jaarlijks met twee tot drie procent teruggedrongen, terwijl de uitstoot van dit broeikasgas op Schiphol (tussen 1980 en 1998) met negentig procent toenam.

Een onlangs uitgelekte notitie van het kabinet over de toekomst van de regionale en kleine luchthavens bevat een voorstel voor een CO2 -plafond voor de regionale luchthavens. Het ligt voor de hand dit ook voor Schiphol te regelen. Waarom wel klimaatbeleid voeren voor acht procent van de Nederlandse luchtvaart en 92 procent buiten beschouwing laten?

Aan overheidskant wordt nu zelfs elke pretentie losgelaten om nog iets te doen aan de broeikasgevolgen van Schiphol. Bevatte de Planologische Kernbeslissing nog de belofte dat de CO2 -uitstoot van Schiphol niet zou mogen toenemen ten opzichte van 1990, inmiddels wil de overheid dit loslaten. Ze schuift de verantwoordelijkheid door naar de ICAO, de internationale luchtvaartorganisatie. Dat is net zoiets als vragen aan slagerijen om het vegetarisme te promoten.

Het wordt hoog tijd dat de luchtvaart net zo wordt behandeld als andere bedrijfssectoren. Vliegverkeer betaalt geen accijns op kerosine en geen btw op vliegtickets. De luchtvaartsector geniet soepeler milieunormen dan andere sectoren. In de EU gaat er jaarlijks zo'n 90 miljard gulden naar de luchtvaartsector in de vorm van subsidies en belastingvrijstellingen.

Nederland heeft zich in Kyoto verplicht tot een reductie van zes procent van de uitstoot van broeikasgassen in 2010 ten opzichte van 1990. De luchtvaart kan niet buiten schot blijven bij de inspanningen om emissies te reduceren. De belastingvoordeeltjes van de luchtvaartsector moeten worden afgeschaft. Het heffen van accijns op kerosine stuit vooralsnog op juridische problemen, maar een emissieheffing kent die nadelen niet. Zo'n heffing is nodig, zowel om concurrentievervalsing ten opzichte van andere vervoerswijzen tegen te gaan, als om de milieubelasting binnen de perken te houden. Een heffing op de vervuilende emissies van de vliegtuigen is een financiële prikkel om de uitstoot daadwerkelijk te reduceren.

Minister Netelenbos heeft in juni gezegd dat Nederland wil werken aan een kopgroep van landen in de EU die zo'n emissieheffing gaat invoeren. Daarvoor zouden de ministers Zalm, Pronk en Netelenbos een task force van ambtenaren samen kunnen stellen, die samen met andere landen een initiatief ontwikkelt voor een emissieheffing. Deze maatregelen zullen met name in internationaal verband genomen moeten worden, maar Nederland kan zelf ook al iets doen. Zo wordt in Japan een accijns van 38 cent per liter kerosine geheven bij binnenlandse vluchten (ter vergelijking: op Schiphol kost een accijnsloze liter ongeveer 25 cent), en gelden in Zweden, Noorwegen en Zwitserland emissieheffingen voor vliegtuigen. Nu is het de beurt aan Nederland.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel