Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Duo in het oog van de VN-storm

Home

Wouter Smilde

Hoofdredactrice Xandra Schutte en uitgever Hendrik Jan Schoo zijn de spil in een hoogopgelopen conflict op de redactie van opinieweekblad Vrij Nederland. Uitgelekte correspondentie tussen beiden zou harde woorden bevatten over redacteuren, en de wens hen te zien vertrekken. Voor de redactie reden om het vertrouwen in Schutte op te zeggen. Schoo nam al eerder afscheid.

Dat Xandra Schutte weinig tijd nodig had om te besluiten haar functie als hoofdredactrice bij Vrij Nederland neer te leggen, komt niet alleen door het duidelijke gebrek aan vertrouwen van de redactie.

Schutte was altijd al goed in het doorhakken van lastige knopen. Toen een meerderheid van de redactie haar in oktober 2000 als nieuwe leidinggevende koos, was het juist haar daadkracht waarin de redactie zo'n vertrouwen stelde. Schutte had daarvan voldoende voorbeelden gegeven.

Al een halfjaar na haar aantreden in 1999 als literair redacteur, kwam ze in botsing met haar chef Carel Peeters. Schutte wilde het literaire katern vernieuwen.

Peeters zag dat niet zitten. Hoofdredacteur Oscar Garschragen moest partij kiezen, en koos voor de ambitieuze nieuweling, die dreigde anders op te stappen. Peeters werd uit zijn functie ontheven en Schutte werd chef.

Ook haar reputatie moet in haar voordeel hebben gewerkt. Schutte was de vrouw wier sollicitatiegesprek bij de Groene Amsterdammer in 1990 precies een minuut duurde, omdat zij zo duidelijk boven de andere kandidaten uitstak.

Bovendien werd Schutte in de aanloop naar haar hoofdredacteurschap uitbundig geroemd door collega's en bekenden. Ze zou eerlijk zijn, besluitvaardig, helder, belezen en goed in staat mensen te overreden. Sentimenteel is ze in ieder geval niet. In een interview met deze krant gaf ze ooit toe op moeilijke momenten te grijpen naar een uitspraak uit Alice in Wonderland. Toen Alice het huilen nader stond dan het lachen riep ze: 'Houd daar onmiddellijk mee op! Van zelfbeklag word je niet beter'.

Met haar aantreden als hoofdredactrice stond er dus een vrouw die naar ieders verwachting krachtig zou optreden en korte metten zou maken met de problemen waarmee het blad al jaren kampte. Vrij Nederland verloor in hard tempo lezers, schreef politiek geëngageerd terwijl de lezers daar niet langer om vroegen en bleek slecht in staat van koers te veranderen door interne starheid.

Schutte voerde inderdaad in rap tempo veranderingen door. Met het aantrekken van schrijvers als Joshua Livestro, Paul Cliteur en adjunct-hoofdredacteur Jan Jaap Heij -naar eigen zeggen slapend VVD-lid- kwam er een einde aan de eenzijdige linkse koers van het blad. Ook kreeg Vrij Nederland een moderner ogend jasje.

De redactionele vernieuwing waar Schutte en Schoo in hun uitgelekte briefwisseling op aan leken te sturen, paste in dat proces van vernieuwing. Sterker nog, het plan voor zo'n opgefriste redactie met een kleine kern van vaste redacteuren en een grotere groep freelancers, bestond al sinds 1990. Toenmalig hoofdredacteur Joop van Tijn durfde dat alleen niet door te zetten.

Wat wel verrassend is aan de affaire, is de wijze waarop Schutte van haar vaste redacteuren wenst af te komen. Dat de als eerlijk bekendstaande vrouw de achterkamers zoekt, en denigrerend over haar medewerkers spreekt, is een stijlbreuk van jewelste.

Deel dit artikel