Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Duistere praktijken in Huis Doorn

Home

Willem Pekelder

© x
Klein Verslag

Vlak voor Kerst ging ik op bezoek in Huis Doorn. Ik was er al eens eerder, maar door de herdenking afgelopen jaar van de Eerste Wereldoorlog werd ik opnieuw nieuwsgierig. Vooral naar de vraag hoe de afgezette Duitse keizer Wilhelm II hier asiel kon krijgen. En vooral kon hóuden.

Er is deze middag geen rondleiding, maar suppoosten zijn bereid vragen te beantwoorden. Wilhelm II werd gerespecteerd in Doorn, krijgen we te horen, omdat hij het slot voor een miljoen gulden liet verbouwen, wat de lokale werkgelegenheid ten goede kwam. En, oh ja, in de rooksalon hield hij lange monologen, waarbij de gasten vooral een luisterende rol was toebedacht.

Lees verder na de advertentie

Die (al te) menselijke kant zal zeker aan de monarch hebben gekleefd, maar wandelend door de in rococo- en Louis Seize-stijl opgetrokken vertrekken vraag je je toch af hoe een wegens oorlogsmisdaden gezocht staatshoofd hier asiel kon krijgen. Goed, we waren neutraal en de keizer moest worden behoed voor een lynchpartij, zoals in Rusland. Maar als je weet wat zich op dat idyllische landgoed afspeelde, ben je verbijsterd dat zijn asiel, verleend door koningin Wilhelmina, kon standhouden.

Onthullend

Ik zag er pas een onthullende documentaire over op de Duitse tv: 'Wilhelm II im Exil'. Een hoofdrol daarin speelt de Duitse prinses Hermine Reuss, vanaf 1922 de tweede echtgenote van de keizer. Over haar is in Huis Doorn weinig te zien, maar zij veranderde het kasteel geleidelijk aan in een broeinest van fascistische sympathieën. Ze spande samen met vooraanstaande nazi's om Wilhelm II terug te krijgen op de Hohenzollern-troon, met haarzelf natuurlijk als keizerin.

In 1929 reisde ze zelfs af naar de Reichsparteitag in Neurenberg om de troonkwestie te bespreken met de Führer, die ze openlijk bewonderde. Twee jaar later stond, als resultaat van haar lobby, Göring voor de deur.

© x

Ook van de keizer zelf schetst de documentaire een ontluisterend beeld: reactionair, machtswellustig en antisemitisch. Het eerste wat hij terug in Duitsland zou doen was een pogrom organiseren, zo brieste hij. Vanuit Doorn kreeg hij een hoogoplopend conflict met zijn oudste zoon Wilhelm. Die gooide het in 1932 op een akkoordje met Hitler: hij rijkspresident, Hitler rijkskanselier. Bang dat zoonlief via die U-bocht de troon voor zijn neus zou wegkapen, dreigde de keizer met onterving, waarna de kroonprins inbond.

Een andere keizerszoon, August Wilhelm, was als NSDAP- en SA-lid en een fervent nazi-propagandist. En de keizer zelf feliciteerde Hitler in 1940 met de 'door God gewilde' bezetting van Frankrijk. In datzelfde jaar toonde prinses Hermine zich buiten zinnen van geluk toen de Duitsers ons land binnenvielen: een verlossing, die soldaten voor de kasteeltrap, jubelde ze.

Het nazi-bloed liep dus via Doorn en dan vooral via die hier onbekende prinses. Tja, met die kennis kijk je toch anders naar de rijk gedekte dinertafels in Doorn. Je peinst: hadden de Nederlandse autoriteiten weet van de duistere praktijken op de Utrechtse Heuvelrug? En zo ja, was het dan, zelfs in díe tijd gezien, niet merkwaardig dat dit allemaal maar kon op Hollandse bodem? Met die prangende gedachte verliet ik het winterse landgoed in Doorn.

Klein Verslag

Willem Pekelder vervangt deze week Wim Boevink. Een dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om ons heen. 
Lees meer afleveringen van zijn Klein Verslag op trouw.nl/kleinverslag.

Deel dit artikel