Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Duingebied bij IJmuiden nu zevende nationale park

Home

HANS SCHMIT

SANTPOORT - De rokende schoorstenen van de Hoogovens zijn dominant aanwezig en het kan de wandelaar evenmin ontgaan dat de luchthaven Schiphol hemelsbreed niet al te ver verwijderd is. Toch genieten de duinen tussen IJmuiden en Bloemendaal tot over de grenzen bekendheid door hun variatie en hoge natuurlijke en landschappelijke waarden.

Sinds gisteren heeft het duingebied een nieuwe status die recht moet doen aan die waarden: Zuid-Kennemerland is als zevende aan de lijst van nationale parken toegevoegd. Het nieuwe park telt ruim 2 500 hectare en omvat het voormalige nationale park De Kennemerduinen, een aantal duingebieden van Natuurmonumenten (zoals Duin en Kruidberg, Heerenduinen en Slingerduin), enkele landgoederen, strand en strandvlakte en de Eerebegraafplaats.

Met de instelling van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland is een grote wens van dr. Jac. P. Thijsse, een van de bekendste voorvechters van de natuurbescherming, in vervulling gegaan. In 1944, een jaar voor zijn dood, schreef hij een nota waarin hij pleitte voor een natuurreservaat tussen Bloemendaal en het Noordzeekanaal. Voor een deel van de informatie over de waarden van het gebied, die hij in zijn nota aandroeg, was Thijsse aangewezen op zijn geheugen. Want het gebied was door de Duitse bezetters (als onderdeel van de kustverdediging) in de oorlogsjaren volledig afgesloten.

Het voorstel van Thijsse leidde in 1950 tot de oprichting van het nationaal park De Kennemerduinen, dat iets minder dan de helft van het gisteren ingestelde park besloeg.

Ruim negen jaar geleden verscheen het duingebied op de lijst van mogelijke nationale parken, waarna vanaf 1990 hard is gewerkt aan een gemeenschappelijk plan voor inrichting en beheer, waarin de verschillende beheerders zich kunnen vinden.

Schiermonnikoog werd in 1989 het eerste nationale park. Daarna volgden het Dwingelderveld, de Weerribben, de Groote Peel, de Biesbosch en de Meinweg. In oprichting zijn de Hamert en de Loonse en Drunense duinen. Van ouder datum zijn de Hoge Veluwe en de Veluwezoom.

De nieuwe nationale parken (tenminste duizend hectare groot) krijgen speciale aandacht van het rijk. Naast behoud en ontwikkeling van natuur, dienen de parken ook voor voorlichting en educatie en voor natuurgerichte recreatie. Zij vervullen een voorbeeldfunctie, waarvoor het rijk (naast de gebruikelijke vergoeding voor het beheer) extra financiële steun verleent. Het huidige bezoekerscentrum van het park Zuid-Kennemerland wordt dan ook vervangen door een nieuw centrum, van waaruit educatieve activiteiten zoals excursies worden georganiseerd.

Naast de luchtverontreiniging heeft het nieuwe nationale park te lijden onder de waterwinning. In vroeger euwen waren grote delen drassig, maar na de drooglegging van de Haarlemmermeer in 1851 zakte het grondwaterpeil op sommige plaatsen met vijf meter. Tien jaar nadat met de winning van drinkwater (1898) was begonnen, werd reeds verdroging geconstateerd. Volgens de voorzitter van het overlegorgaan van het nationaal park, Roel de Wit, biedt het grondwaterplan van de provincie Noord-Holland een goede kans op herstel.

Het plan voorziet in een vermindering van de drinkwaterwinning van negen miljoen kubieke meter per jaar naar twee miljoen. De Wit: “Hierdoor zal op termijn de grondwaterspiegel stijgen en kan het gebied weer worden teruggebracht in de staat waarin Jac. P. Thijsse het in het begin van deze eeuw heeft leren kennen.”

Minister Van Aartsen van landbouw, natuurbeheer en visserij schetste gisteren het beeld van nieuwe vochtige duinvalleien met de daarbij behorende planten en dieren, zoals parnassia, moeraswespenorchis en slanke gentiaan en vogels als watersnip, waterral, snor en roerdomp.

Deel dit artikel