Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dries van Agt: Griekenland verdient steun in deze zware tijd

Home

Dries van Agt

Tsipras verlaat het presidentieel paleis in Athene nadat hij op 20 augustus het ontslag van zijn regering had aangeboden. © afp

Griekenland is overhaast toegelaten tot de eurogroep, vindt oud-premier Dries van Agt. Maar het is terecht dat het land nog een kans krijgt.

De Europese Unie is geworden tot een reus die achter een rollator strompelt. Deze statengemeenschap van aanvankelijk zes landen is uitgedijd tot een kolos van 28 lidstaten. Deze enorme verbreding heeft zich voltrokken zonder de noodzakelijke verdieping naar hechtere integratie.

De eerste toetreding, de Britten erbij - met de Ieren en de Denen in hun spoor - is de hachelijkste gebleken. De Britten zijn immers wars van echte integratie. Zij zijn louter uit op vrijhandel met het koopkrachtige continent en houden zich verre van projecten die, zoals de invoering van een gemeenschappelijke munt, overdracht van soevereiniteit met zich brengen. De Britten blijven buiten de eurozone en doen niet voluit mee aan het akkoord van Schengen. Het is zelfs ongewis of ze wel in de EU zullen blijven: Brexit? Charles de Gaulle heeft met zijn verzet tegen de opname van het Verenigd Koninkrijk in de Europese Gemeenschap postuum gelijk gekregen.

De introductie van de euro, door het verdrag van Maastricht (1992), is trouwens een misgreep geweest. Niet omdat dit besluit een aanmerkelijke prijsgave van zeggenschap inhield voor de deelnemende staten, maar wel omdat de EU nog steeds niet genoeg gevorderd was met economische en politieke integratie. Er was geen stevige onderbouw die dit grootse project kon veiligstellen.

Lees verder na de advertentie

Politieke integratie
De unie was niet toegerust met de nodige bevoegdheden om te verzekeren dat eurolanden zich ordelijk, in zelftucht, zouden gedragen. Vooral Helmut Kohl heeft indertijd voor politieke integratie gepleit. Allicht, want Duitsland bracht een groot offer door afstand te doen van zijn machtige D-mark. Tevergeefs : de regeringsleiders gokten erop dat de invoering van een gemeenschappelijke munt de stoot zou geven tot een herstart van het integratieproces.

Nu ontrolt zich de Griekse tragedie. Twee weken geleden heeft de Tweede Kamer gestemd over weer een hulppakket voor Griekenland, liefst 86 miljard euro. Door toedoen van de regeringscoalitie en nog wat steun is dit pakket aanvaard. Tot de tegenstemmers behoorde de fractie van het CDA. Op die opstelling heb ik kritiek geleverd. Te snel, want nog voordat ik kennis had kunnen nemen van de hiervoor aangevoerde argumenten. Maar sindsdien is mijn opvatting niet veranderd.

Voorop stel ik dat Griekenland in 2000 ten onrechte is toegelaten tot de eurogroep. Eigenlijk was zelfs de eertijdse toelating tot de EU wat overhaast. Dat was toen een bonus voor de verdrijving van het kolonelsregime en een aanmoediging tot stabilisering van de democratie. Ongeveer zo zijn ook Spanje en Portugal in de unie binnengehaald, na Franco en Salazar. Maar voor het lidmaatschap van de eurozone was Griekenland zeker niet voldoende gekwalificeerd.

Schoonmaakbeurt
Maar wat nu te doen, vijftien jaar later? Premier Tsipras heeft rare sprongen gemaakt, maar uiteindelijk toch voor mekaar gekregen dat het Griekse parlement instemde met de harde eisen die de Europese Commissie aan verdere hulpverlening verbond. Tsipras is nu bezig met een ferme schoonmaakbeurt binnen zijn partij en mag, mede gelet op de uitkomst van het onlangs gehouden referendum, verwachten dat hij uit de naderende verkiezingen versterkt tevoorschijn zal komen.

Van kardinaal belang acht ik het dat de Duitse bondskanselier en haar minister van financiën (allebei christen-democraat) uiteindelijk resoluut hebben besloten de Grieken nog een kans te geven. Dat zij bij het maken van deze keuze de factor Frankrijk over het hoofd hebben gezien, valt niet aan te nemen. Het is trouwens een illusie te menen dat we Frankrijk kunnen disciplineren door streng te zijn jegens Griekenland.

Dries van Agt, oud-minister-president en CDA-lid

Deel dit artikel